Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Алламжонов айбдор
Шрифт:

– Йў-э? – астойдил айрон бўлди вазир. – Май-ли, шуям муаммоми?..

У телефонда Кўчимовнинг4 раамини терди.

– Абдусаид ака, бизни ўллаб турганингиз учун рамат, йигитларингиз зўр экан, жуда яхши кўрсатув тайёрлашибди…

Ишхонада Фурат Зокиров мени илич яланочлаб кутиб турган экан. Бу сафар у бутун Тошкентни бошига кўтариб баирди. Мен уни бир тийинга олмай, рухсатсиз, навбатсиз камера олиб чииб кетибман. «Тирранча, думбул, амо, эшшак… Менга юоридан босим ўтказаман, деб ўйлама!»

Ўша кундан бошлаб икки ўт орасида олдим. ФВВдагилар айтса, лава тайёрлаб бераман, кейин директор менга зарини сочади: ар сафар вазирликдан ўниро илдириб, техника жадвалини бузармишман.

Иш кўп, МТРКдан ярим кечаси айтардим. «Навоий» метро бекатидан охирги поезд тунги 12:03 да жўнар, нима илиб бўлсаям, улгуришим керак эди. Бунаа пайтда метрода деярли одам бўлмайди, фаат фаррош хола каттакон швабрасини перроннинг у бошидан бу бошига судраб юради, яна икки милиционер мудраб ўтиради. Бекат бўм-бўш, ниморони, овозлар акс-садо беради, ўзига хос иди бор… Метронинг идини шунаа яхши кўрардим-ки… Бу уйга айтиш иди эди. Тоннелдан келадиган шамол ва яинлашаётган поезд чироларини айтмайсизми! У мени яна бир оир иш кунидан озод илиб, эркинликка олиб чиадигандек туюларди. аммасидан кўра шу ёимли эди.

Менинг бекатим— энг охиргиси. Шунинг учун баъзан йўлда ухлаб олсам ам, керакли бекатдан ўтиб кетмасдим. «Беруний5 – охирги бекат. Вагондан чиаётганда буюмларингизни унутманг». Шу сўзларни эшитиб, уйониб кетардим.

Берунийда соат тунги ўн иккидан кейин жамоат транспорти атнамас, ораамишга6 етиб олиш учун таксичилар турган «питак»ка келардим. Охирги манзил – Тансибоев кўчаси, тўрт йўловчи йиилмагунча, машина юрмайди. Мен олдинги ўриндиа жойлашиб, сову кунлари печкани ёишни сўрардим ва рюкзагимни учолаганча бошаларни кутиб ухлаб олардим. Такси бирпасда тўларди.

Кўпинча охирида мен олардим. айдовчилар ар сафар: «Тансибоевгача дегандинг-ку, туш энди!» – деб мен билан тортишар, мен эса яна икки юз метр юришим керак эди. атти чарчаганимдан «Сал нарироа ташлаб ўйинг, ака» – деб ялинардим.

Ухлашдан ам кўра тезро оватлансам, дердим. Ўн икки йўлакли уйимиз узодан кўзимга каттакон бўлка нон бўлиб кўринарди. Хаёлан устига икки паррак Юсупов памилдоридан ўйиб, туз сепардим.

Ишдан эртаро чисам, троллейбусда кетиб, кейин яна икки бекат пиёда юрардим. Мактабнинг ёнидан шошмасдан ўтардим, лекин панжара тугаб, абристон девори бошланганда югуришга тушардим – атроф ваимали, оп-орони, салгина шитирлаган товушдан юрагим ёрилай дейди. Югурганим яхши.

Ойим орнимни тўйдириш учун ишдан келишимни албатта пойлаб ўтирардилар. Икки хонали уйда олти киши – адам, ойим, бувим, икки синглим ва мен яшардик.

Биз – болалар бувим билан битта хонада, ерга кўрпача тўшаб ухлар эдик. Бувим менга дуо илишни ўргатганлар. ар куни ухлашдан олдин иладиган дуолари хотирамга атти ўрнашиб олган. Маъносини тушунмасдим-у, барибир андайдир хотиржам бўлиб олардим. Кейин эса ўз билганимча, деразага, юлдузларга араб дуо илардим. Худо энг ёру юлдуз томонда, У мени ани кўриб турибди, менга ёрдам беряпти, яинда бой, машур ва бахтли бўлиб кетаман, деб атти ишонардим…

Лекин озирча ар куни эрталаб МТРК эшигида сарайиб, кимдир мени ўзи билан олиб кириб кетишини пойлардим. Менга атто ичкарига кириш учун рухсатнома ам берилмаган, шунинг учун доим кимнингдир этагига осилиб олардим. Сабрим чидамай, ичкарига ўниро илсам, «Давр»нинг масъул котиби Дилшод ака менга бобиллаб берарди: «ўниро илаверма! амманинг жонига тегиб кетдинг! Ўшатта кутиб ўтир!» Майли, умри узо бўлсин. Лекин шу гапларни ўисин, бир пайтлар мени атто рухсатномагаям лойи кўрмаган эди. алигача алам илади. Унданам ёмони, маош бериладиган куни «Давр»нинг амма ходимлари етмиш минг, юз минг сўмлаб олиб, чўнтагини тўлдириб кетишар, менга эса бир ярим-икки минг сўм тегарди. Директоримиз, агар иложи бўлганида, телестудиянинг табаррук полини оёости илганим учун ёнимдан тўлаттирармиди, деб ўйлаб оламан.

Кейин мени ФВВ матбуот хизматига ишга чаиришди. Бу аётимдаги биринчи аиий омад эди. ФВВ биноси шаарнинг о марказида, озирги Сенатнинг ўрнида жойлашганди. Бу вазирликка кириш ам худди МТРК биносига киришдек ийин бўлган. Очии, мен «Давр»дан ечам иккиланмай, жон деб кетдим. ФВВдан гувонома, форма беришди, бош мутахассис лавозимига тайинлашди. анчалик омадим келганини хаёлга ам келтириш ийин – мен ўша пайтда ўзбошимчалик билан «зачётка»га бао ўйганим учун институтдан айдалгандим.

МТРК аппарат студиясида «Соли хизмати» кўрсатувини ёзиб олиш жараёни.

Мен ўимочи бўлган ЎзМУ журналистика факультетига кириш ийин, конкурс катта эди. Киришимга кўзим етмади, тинчгина Санъат институтининг режиссёрлик факультетига ужжат топшира олдим. Режам оддий эди – бир йил ўиб, кейин журфакка «перевод» иламан. Ўишга киришдан кўра кўчириш осонро. Ректорнинг менга муносабати жуда яхши эди, аммо иккита фандан куз-га олдим. Биттасини-ку, курсдошим Дилмурод билан амалладик – бао ўйиб беришга домлани кўндирдик. Буям лекин осон бўлмади. Чунки худди шу одам мени деб декан ўринбосари лавозимидан олиб ташланган ва оддий ўитувчи илиб ўйилган эди. Мен унинг ичиб юришини ректорга чаиб берганман. Шунда ам домла менга ёрдам берди. Сана нути фанини эса «ёполмай» олдим. Ўитувчи опахон дам олишга кетибди. Шу фандан бао олмасам, ўишни кўчириб бўлмас экан.

Сомсахонада ўртоим билан «зачётка»ларимизга бирпас араб ўтирдик. Мен сомсадан бир тишлаб, дафтарчага «уч» баони ўхшатиб чиздим. Сомсага ўшиб инсофниям еворганим йў, «беш» эмас, «уч» ўйдим, холос. Кейин ўртоимга ам боплаб чизиб бердим. Ўзимизча, бу аёлнинг ам болалари бордир, бизни тўри тушунса керак, тадиримиз ал бўляпти-ку, келганида аммасини очи айтиб берамиз, у бизни кечиради, дебмиз. ужжатларни топширдик. Буёига буйруни кутиш олди.

Иккинчи сентябрь куни опанинг олдига бордик. Гапни узодан бошладим: оилада ёлиз ўиллигим, ота-онам мени одам бўлсин деб, ТошДУга7 киришимни бир умр орзу илгани…

Нима демочисан? – сўради Хатира опа.

– Биз ўишни кўчирмочи эдик. Сиз дам олишга кетган экансиз. Шунга, номингиздан ўзимизга «уч» бао ўйиб… Узр энди, опа…

Тўрисини айтсам, Хатира опанинг бунчалик жали чиишини кутмагандим. Худди мен «зачётка»га бао эмас, васиятномасига албаки имзо ўйгандек, бирданига портлаб кетди.

– Бу нимаси, Комилжон? Ахир бу жиноят-ку! Ноонуний иш илгансиз!

Хатира опа гапиргани сайин нима илиб ўйганимни, албаки «уч» арзимаган нарса эмаслигини тушуниб ета бошладим. У бизни ректорнинг ёнига судраб борди. «Агар бу икковини озиро институтдан айдамасангиз, мен кетаман!» – деб шарт ўйди. атти туриб олди. Чунки талабанинг, устига устак келажакда мафкурани белгилайдиган талабаларнинг ёлонини кечириб бўлмайди. Шунча ялинсак ам, опа кўнмади. Икки оёини бир этикка тиволди. Пул ам, таниш-билиш ам ёрдам бермади.

Онамни чаиртириб, шартта: «Ўлингиз институтдан айдалди», – деб эълон илишди. Ўша ернинг ўзида ушларидан кетиб олмасинлар ишилиб, деб ўриб турдим.

Поделиться с друзьями: