Чтение онлайн

2009-жылы бл хат адресата жетпеді. Мені ттындаан 2013-жылы да жетпеген.

апана тсу

Телефон тыдалады, электронды пошта оылады. Мені клігімді органдарды клігі адиды. Жаяу жрсем, айналамда бірнеше адам мені баылап жреді. Олар кзге крінбеуі тиіс. Біра, мен оларды кремін. Птерде отыра беру ммкін емес. Сыртта ыдыру – немі баылауда болу деген сз.

Таерте – Агенттікке жмыса келу. Кндіз – кіметте жиналыстар, сана орытындысы бойынша Апаратты-есептеу орталытарымен жмыс істеу, траты трде – аржы полициясына тергеуге бару. Сыртымнан баып тратын жртты кзарасын байаймын. ызыып, абайлап, таалып, орып, аяп, сенбей, жаны ашып арайды. зімді ктіп, баып, жасы жріп-труым керек. Байсалды болуым ажет. Мені азіргі сыныма Агенттікті бкіл жмысы туелді. Мені саспай, сабырлы жргенім трмедегі екі орынбасарыма жетеді деп ойладым – оларды да жректері орнына тссін.

Жылауа болмайды. Кзім ісіп кетеді. йы ашты. Тама іше алмаймын. Птерде де тыдайтын рылы болуы ммкін.

«Жз сомы боланша, жз досы болсын» деген маала кзім бден жетті.

Мені достарым

Мені жз досым жо. Одан аз. Біра, олар адал дос.

Екі орынбасарым ттындалан со апайым асыма зіні ызын жіберді. Немерелес сіілім. Университетті енді ана бітірген жас ыз. Ая астынан мен ктпеген батылды рі айсар мінез танытты. Оны жастыы, олдауы, достарыны кмегі 2009-жылды жазын ткеруіме кп септесті.

Жаын рбым: «Біздікіне кшіп кел», – деді. Тату-ттті отбасыны ортасына барып рей мен кдікті сепкім келмеді. Олар кнде кешке таман маан келіп, тама ішкізіп кететін. Бкіл отбасын ертіп келіп, мені серуендеуге шыаратын. Кішкентай ыздары ттті ылытарымен клдіретін, сондайда иындыымды бір стке мытып кетуші ем.

Достарым келіп трды. Брі де тулік бойы баылауды бар екенін білді. Дмханалара апарып тстендіретін, кілімді аулайтын. Батыл жандар ештееден рікпейді. Соларды те жартысы – трлі дегейдегі мемлекеттік ызметкерлер. Біра, олар «біз туралы не ойлайды» деп шошымады. Адалдытары шін алысым шексіз.

Шын баытты дмі андай?

2009-жылды жазын орталап алан кез. Таерте ызметтік клікпен жмыса бара жатанмын. Бадаршамда кішігірім жк клігіні асына кеп тотады. Кн шыып, керемет боп тран. Жк клігіні жргізушісі жас жігіт терезеден басын шыарып отыр. Бетіне арадым. Баытты жзін крдім. Осы жігітті орнында болым кеп кетті. Ескі жк клігін жргізетін жас жігіт – мемлекеттік ызметті ауыр жауапкершілігін сезінбейтін еркіндік. Баыт деген – жанны тыныштыы.

Кешке таман сол жігіт туралы сіліме айттым: «Ойында дым жо, баытты боп отыр еді…». 2009-жылды жазында ст сайыны мемлекеттік-ы ораушылар ысымынан кейін мндай аласыздыты кру ажайып болып еді.

– ркімні з мірі бар, кіл кйі жасы болан шыар, – деді мені кішкентай аылды сіілім.

Ттындау, тергеу, ты тыдаулардан кейін сондай баытты адамды кру жары кнді кргенмен те еді. Алаш Астанаа келгенде жасыл жапыраты жазды ортасында бір-а байаам. Сол секілді. Ол кезде кні-тні жмыс істей беретінбіз. Кктем алай тіп кеткенін байамай алыппын. Негізі алты ай ыстан со табиатты др сілкініп, оянатын кезін тамашалауды жасы кремін…

Уаыт ызы теді. мірді р кезеінде ртрлі былыстарды байаймыз. Оларды ртрлі баалаймыз. Адам жаны бір былысты р кезеде ртрлі абылдайды…

ыркйек

.

2009

–жыл

Сана бланктерін деу ірлерде лкен ндірістік сканерлерде жргізілді. Мен ірлерді асытырдым. Егер санаты орытындысын тезірек берсек, бл орынбасарларымды босатуды жылдамдатады деп ойладым.

2009-жылы бірінші ыркйекте Президент Парламент сессиясыны ашылуында санаты орытындысын жариялады.

Бір аптадан со мені Премьер-министр шаыртты.

– Президент айтты – саан уаытша елден кету керек.

– Мен кете алмаймын. Егер мен кетсем, брі мені кінлі деп ойлап алады. Мны Президентке айта барыызшы.

Ол айтып барамын деп уде берді. Екі аптадан со ныырлап айталады: бір-бір жарым жыла кете труы керек, брі реттелген со айтып келесі.

– Кетпеймін десемші?

– Сені ттындауы ммкін. Сонда мен сені кзіе алай араймын?

– Ал, сіз мені кзіме арамаыз.

Адам ойланбай сйлегенде шындыты айтады. Ол зілсіз алжыа мая клді. Не істерімді білмедім. Егер мен кетіп алсам, кінлі деп айтары сзсіз. Адвоката келдім. Мен де сыбырлап сйледім:

– Маан кетіп ал деп жатыр.

Адвокат мені кетуіме зілді-кесілді арсы болды. Маан преюдицияны тсіндіріп лек – істі арайтын барлы сотты міндеті бір, баса іс бойынша сот кімі кшіне енсе, фактілерді длелін тексермей абылдайды, тіпті сол адамдар атысып жатса да.

– Егер сіз кетіп алсаыз, орынбасарларыызды соттайды, ылмыс жасалмады дегенді длелдей алмай аламыз.

– Маан орынбасарларым сотталмайды деп уде берді.

олын ккке ктеріп:

– Біз не істей аламыз? Егер бл бірінші адамны прмені болса.

Кімге сенерімді білмеймін. Сондытан Тркияа барып оншаты кндей кткім келді. Блкім, басшылы мені кетісім туралы шешімін згертер деген аал ойа бекідім.

Е ірі деген туристік агенттіктерді араладым. Тркияа турлар е арзаны. Біра, брі жабылып апты. Аырында сол жаа ана баратын чартер рейс табылды. айтатын рейс – траты трде. Екі жаа да билет алдым. Басшылы мені айтарып алар деген дмем бар.

Кешке таман ызым екеуміз заттарымызды жинады. Екеумізді де орташа шабаданымыз бар. Ешбір кдік тудырмауымыз керек. Ішімде лдене азынап трандай. Ел басшыларыны айтуымен кетіп бара жатырмын, біра тек ауызша прмен. Алайда, брібір жасырынып кетіп барам.

Сол прменді сол кйі тсінбедім. Мені елден уып шыып, бар кінні маан жаппашы ма? лде мені уып шыып, брін мыта сала ма? Басшылы шын мнінде ы орау органдары тексеріп, аныына кз жеткізеді дегенге сенгім келеді. Сосын мен елге тып-тыныш оралармын.

алсам ба? Кетсем бе? 2009-жылды кзінде бл сратара басымды кп атырмадым. Мен Президентке атты сендім. Егер ол прмен берсе, ендеше тексеріп, анытайды.

Есесіне кейін кп ойландым. Тексеруді орнына брін соттай салды.

Егер мен кетпесем, істі насыра шабуына кедергі бола алар ма едім? Біра, алсам, мені де соттап, брімізді лагерьлерге тоытар еді. Бір ана айырмашалы болды. Орынбасарларымны балалары аналарымен, оларды йелдерімен алды. Мені кйеуім жо, ызымны асында алатын кесі болмады. Біз екеуміз ана болды. Отбасымыз кішкентай боланмен, те тату едік. ызымны жасы ол кезде небрі 14-те еді. Жасспірім кезі.

Мені ата-анам скеменде трады.

Ала жаздай кеме Астанаа келуге рсат етпедім. Оны да соына тышыларды ояды деп орытым. Тура біз шып кететін тні ке-шешем туыстарды тойына келіпті. Аз уаыта болса да кездестік. Біра, олара за мерзімге кетіп барамыз деп айтпадым. оштасты. Демалып келуге рсат берді дедім. Екі аптадан со ораламыз дедім.

Бл сына бкіл отбасыма ауыр тиді. селді кйі андай боланын ол зі айтып берсін.

сел: згеріс

Жаа оу жылы басталып жатан. Сегізінші сынып еді. Кіл кйім крт згере салатын боп кетті. Бл жасспірімдерге тн былыс шыар. Мектепке млде барым келмейтін. Осы тілек дниежзі бойынша аншама кп баланы біріктіретінін білсеіз, та аласыз. оамдаы механизм оу рылымын ызыты рі жасы жаына згертуге келгенде сондай жайбасар, сондай крделі болатыны несі екен? Сабаты ойласам, фни дниені кллі айысы мен мын аралап жргендей сезімде бола берем. Мектеп бадарламасы маан тк ызы емес еді. Бл жылы тетін сабатарды ойлаанда, уайым кешіп кететінмін. Маан найтын бір ана дние – жазды демалыста йден оыдар деген деби кітаптар еді. Кітапты мектептегі оусыз-а ои алатынымды тсінетінмін. Сонда мектеп маан не шін керек деп бас атырам. Ала жаздай атам мен апамны йіндегі демалыстан оралан со кндіз-тні мектепке бармай алсам екен деп тілек тілеп, да жасадым.