?мір – сына?
Шрифт:
ыркйекті бас жаында бір кні анам жмыстан оралды да, Тркияа демалуа кетеміз дегенде та алдым! уанышымда шек болмады! Сол стте зімді аламды уысында стайтын міршідей сезіндім. Оу жылыны басында кетіп алу – тосын жайт. сіресе, оу те маызды деп, себепсіз мектептен алуа рсат бермейтін анам айтып трса, мнда бір гп бар. Анамны кіл кйі де бір трлі еді. Ол те байсалды болды. Екі апта брын е ажетті заттарды жинап, шабаданды амдау бйырылды. Ешкімге ештее айтпа деді. Мен айналама не болып жатанын айтып йреніп аланмын. Сондытан ндемей кетіп алу мен шін ауыр сына болды. Біра, бл пия басанікі ой, айтпаймын деп уде бергендіктен – оны орындау оай. Енді згені алдындаы парыз деген дние оянды. Екі апта нсіз жрдім. Ешкімге уанышымды да, алаымды да айтпадым.
Біз тн ішінде жола шыты. Бл маан нады. Аспанда аптаан жлдыз, демі. Бізді апарып салан достар клігіні соынан баса клік ерді. Ересектер мны бірден байады. Ауада беймазалы сезілді. Мен тек зіме атысты дниелерге мн беріп, айналама млде бейжай боланыма та аламын. Мені жаалы оымайтын детім бар. Соны да кесірі тиген болу керек. Анамны ісі туралы тк білмедім. Анам менен ештее жасырмауа тырысатын. Біра, істі барысын да айтып тптіштемейтін. Мені мазасызданбасын деп, оны стіне достарыма айтып, бліспесін деп ештее айтпаан-ау. Анам сырт лемні жаымсыз жатарынан мені барынша сатауа тырысатын. Содан да болар арыштан тскен аал ыз болып аланым.
Бірде Астанада серуендеп жргенде, жасым тоызда болатын, ду ара ит мысыа тап беріп, арс еткенде, анам олымен кзімді жаба ойды. Итті мысыты талаанын крмей алдым. Санамда сол орынышты образ алмады. Анам жылдамдатып мені жетектеп кетіп бара жатанда асфальттаы ан-жоса болан жнді крдім. Сол нрсе жадыма жазылды. Бізді міріміздегі кп жадай солай рбіді. Анамны ісіне атысты мен де дым білмедім. Анам жанымда жргенде андай жадай болып жатанын онша тсінбеуші ем. Ол мені кзімді олымен клегейлеп жрді. Біра, соында салдарын сезіндім.
2
–блім.
уын-сргін
Тркия
Содан, міне, таы бесте Астананы халыаралы уежайында, шекаралы паспорт баылауында, шекарашы офицерді телефонмен лдекіммен сйлесіп болуын ктіп трмыз. за кттік. Жарты сааттай тті. Шамасы, олара ы орау органдарыны басшыларын оятуа тура келді ой деймін. Мені ткізді.
ша уеге ктерілді. Арадан ауыр жк тскендей. Тыныстау жеілдей салды. Трт айлы тозатан аулаа шып кеттім.
Біра, ол кезде бл тек бастамасы екенін білмедім…
Алашы кндері дым бітірмей ертеден кешке дейін мда жата беретінмін. Бойыма жиналып алан мазасызды ма сііп жатандай.
ызым теізден грі бассейнді жасы кретін. Сондытан оулытарын алып шезлонгте жататын. Шомылу киіміндегі ызымны оулы стаанын крген туристер жаны ашып жымиятын. Тура мектептегідей оы деуші ем. Тек з бетімен ізденесі.
ялы телефон рашан жанымда болатын. Маан оырау шалып, кері айт дейтіндей.
Тркиядаы соы туристік маусым – азанда. Кішкентай бала кп. Билеп жрген ббектерге арасам, жылаым келеді. Біржанны ызы мамырда дниеге келді, ал оны маусымда трмеге отырызды. Кз жасым з-зінен тгіле берді…
Бір аптадан со ешкім оырау шалмайтынын тсіндім. Мскеудегі достарыма хабарластым. Ештее тсіндірместен Мскеуге белгісіз мерзімге келуге мжбр екенімді айттым. Тратын жер керек деп срадым. Баымыза орай, достарымны аланы шыа берісінде птері бос боп шыты. Бірнеше апта сонда аялдай труа тура келді.
Туроператора билетті Мскеуге ауыстырып беруді тіндім.
сел: Тркиядаы кн шуа пен оулытар
Астанадан Тркияа алай жеткенім есімде жо. Біра, Тркияда уаытты алай ткізгенім есімде. Мен те баытты болдым. Кн жылы, су, онайді жанында шоколад осылан ттті йматар жасайтын. онайге жапсарлас салынан демалыс орындары, рілген кресло, гамак, пальма. Брі демі. Тек оулы онша емес. Анам мені мектеп бадарламасынан ап кетпесін деп дейілеп сатып алан. Мектеп деген бле ізімнен алмай удалап жргендей. Анам соны брін а ниетпен жасаса да, мен шін оулы деген таза тоза еді. Химия мен физиканы задылытарын жаттау, геометрияны теоремаларын білу, алгебраны есептерін шешу, орыс тіліні грамматикасын жаттау, трлі афоризм мен эпитеттерді келтіруден миым атала болатын. Кн астында миым ашып жретінмін. Мектепті елесі мгілік екенін тсіндім. Мектепті оулыын мектептен тыс жерде оу тіпті смды. Мектепте тым рымаанда жасы малімдер кездеседі. Оулытаы иероглифтерді тсіндіріп беруші еді.
Тркиядаы уаыт зымырып тті. Тек саба оыан сттер болмаса. Сосын біз Мскеуге шты. Міне, саан, рахат мір! Мскеуде анаммен бірнеше рет боланмын. Кбіне ары-бері тіп жріп, тотайтынбыз. Мен шін Мскеу демі, жасы, кркем ала болан еді. Жоспарды ая астынан згере бергеніне уансам да, аздап рейлендім. Неге йге айтпай жатанымызды тсінбедім. Мскеуде ала трамыз дегеннен тіпті орытым. Ары-бері ту бір блек, ал тратап алу бір блек. Адамы кп, здіксіз озалысы бір толастамайтын лкен алада мір сру андай? те крделі. сіресе, ке даладай, тып-тыныш Астанадан кейін иындау. Астанада брі тсінікті, брі арапайым.
уын-сргін
Мскеудегі екінші кн. Та. оырау шалынды. Сережа мен Оля келіпті. Кіруге уаыт жо, тменге тсші дейді. Жылы а курткамды киіп, сырта шытым. Екеуі де ср-ара киімде. Мскеуде ыс тссе, елді брі ара тсті киімдер киеді. немі. Мскеуді экологиясы нашар. ыста оан мз атырмайтын зат осылады. Бл кшелерге тонналап себетін тз кристалдары. армен араласып, соан сіеді де, жолды брі ара ошыл лай боп жатады. Жуса, ре кетеді. Аякиімдегі, кліктегі, ааштаы, имараттаы, рине, киімдегі датарын кетіру те иын. Суы жел соып тр. Достарым суытан дірдектеп тр. Трлері де мскеуліктерге тн сп-ср. Ал, мен кнге кйіп келгем. Бір-бірімізді кріп клеміз. айсымызды басымыза кн туаны белгісіз. Мені шатап, олыма конверт статты. «Шамамыз келгенше. Мыты болыдар».
Мемлекеттік ызмет бар уаытыды сарп етеді. Астанада ызыма тк арамаан екенмін. Есесіне енді ызыма кнде таы ас, тстік, кешкі асты алауы бойынша пісірем. Бірге серуендеп, театра баруа ол тиді. Бірге жапонды аниме кріп, асйде гімелесетін болды. Мені мжбрлі айдауда жргенімні бір жасылыы сол еді. Біз баланы трбиелейміз дейміз, олар да бізге кп нрсені йретеді.
Кн сайын аламтордан азастанды жаалытарды араймын. «Статистер ісіні» аяталуын ктемін. Кн сайын бгін бізді уында жргеніміз аяталар деген мітпен оянатынмын. Бір кні арашада мені стімнен ашылан ылмысты іс пен Интерпол арылы іздеу салан жаалыты оыдым.
Енді амал жо Мскеуде алатындытан, анша уаыта тратайтынымды білмегендіктен, алай мір срем деп ойландым. Білетін, брыны ріптестермен кездесе бастадым. Жмыс керек. Брі жадайды тсінді. Мені резюмеммен жмыс табу оай. Министрлікте, ірі компаниялара баруыма болады. Біра, іздеуде екенімді білген со бірден бас тартады. «Бл алдымен зііз шін ауіпті», – дейді.
Ресми трде жмыс табылмады. Аылшыннан орыс тіліне аударма жасадым. Экономикалы сараптамалар жасадым. Достарым кп кмектесті. ызымды мектепке жіберіп, аптасына екі рет Юля мен Фила онаа барам. Жола екі саат шыындаймын. Мскеу лкен ала, кейде жола жарты кні кетеді. Сондытан жолда кбісі кітап оиды, не телефон шылайды. Келгенше шаршап алам. Фил Ресей азаматтыын алмаан, сондытан йден онлайн жмыс істейтін. Соны кесірінен белі ауырып, шеуміз соларды бір блмелі птерінде цигун жаттыуларын орындауа кштік. Клкілі рі кілді еді. Оларды кішкентай ызы Соня «отырып жасайтын жаттыу» кезінде біресе кесіні, біресе шешесіні арасына мініп алатын. Мен олара жарты жыл бойы барып жрдім. Сосын олар Англияа кшті.
Ктумен кешкен мыр. Кту заа созылды. Кндер, айлар, жылдар. ажайыпты кттім. азастанны ы орау органдары брін анытар деген ажайыпты. Соны жариялаан кні ызым екеуміз елге кетеміз деп ктуші ем.
сел: Бірінші смды
Мені аз мірімде лгім келген екі жадай болды. Мскеудегі алашы екі ай – сондай ауыр кезе болды. Мектепке барым келмейді деген жетінші сыныптан басталан иылыым сол кзде ншейін ойыншы боп алды.
орынышты тс кргенде денеді зіл-батпан басып, бастырылып ала беретін, тйы кеістікте ап кететін сттер болады ой. Мскеудегі алашы екі ай сондай ауыр болып тті. Сол орынышты тстерді еске алатын адам тсінер. рине, кп адам бдан да ауыр иындыты бастан кешеді. Біра, мені мірлік тжірибемде сол кндер – е ауыр кндер болан екен. зірге, мен крген е ауыр иынды тек сол кндер боланына шкір.