Чтение онлайн

Сол кннен бастап мен дайды мейіріміне, Жаратан Ха пендесіні дасын абыл ететініне кзім де, жрегім де аны жеткен еді. Содан бері мен анама да, апайыма да міт артып, оларды тосуды доаран болатынмын.

Сол кннен бастап мені жалыз ораным, жалыз панам – тек жаратан Аллам болды. Осы кнге дейін. Ерте де солай болары ха! Мен сол кннен бастап, кез келген пенде діреті шексіз, мейірімі шексіз Жаратушыны назарында болатынын ынам едім. Шын тілегенге Алланы жрдемі тез келеді екен.

***

Бл оиа 1986 жылды мамырында болан екен. Арада 26 жыл ткен. Бріміз Маржанны туан кнінде йінде жиналды.

Содан ркім туан кн иесіне а тілегін атарып, ттытап жатты дегендей… Кезек маан келгенде, Маржаннан срадым:

– Маржан, сен 86 жылы ржара кктемде демалыса келгені есіде ме? – дедім.

– Білмеймін, бірдее еміс-еміс есімде бар – деп жауап берді.

– Натыра есіе тсіру шін былай срайын: сол демалыстан Талдыорана айтып бара жатаныда автобус сынып, йге оралып еді ой? Таы бір кн болып, айтты. Солай ма?

– А, и, и! Тура солай болан!

– Мхм…

– йбай, ол сені есіде алай саталып ап жр! – деп апайым а-та болды

– алай есімде саталмасын, сені Талдыорана оуа жібермеген мен болатынмын…

– алай сонда?

– дайдан тілегем.

Сосын жоарыдаы гімені айтып бердім. Солылдап жылаан Маржанды сол кні ре жбатып алан едік…

Талдыоран демекші, сол жаа кшіп кеткен бір кршіміз бар еді. Талдыоран маан ол кезде жртты брі кшіп жатан Германияны маында сияты боп крінетін. Кейін ер жеткенде ол ажап шаарды талай басып ттік.

Сол Талдыорана жалыз бір сырласым кшіп кетті. азір бар ма, жо па, дай біледі.

Керемет демі бала болатын. Аты – Олешка. Заты грек болса да, маан ерекше жанашырлы танытып тратын еді. Данышпан айтыс боланда, лкендер сияты маан кіл айтаны есімде. Сол Олешка бар ой, кесі алаа кетерде тапсырыс беретін ойыншытарын екі дана ылып алдыратын. Бір данасы – маан. йтпесе, маан ойыншы перетін адам кне?!

Бір кні Олешканы кесі су жаа велосипед сатып алып берді баласына. Жалыз велосипед. Ол да бала емес пе, жарыратып кшеге шыа келді. ймелеп асына бара алды. Сипап стап, кріп жатырмыз. ызыып трмыз. Маан велосипед жо екенін бірден тсіндім. Жрегім шым ете алды.

Олешкада бтен ой жо, «темір тайына» арып мініп ап, кше бойымен зырылдай жнелді. Жртты балалары кбірлесіп, ркім з ойынымен тарап жатыр. Мені ккірегім ашып кетті. Ешандай ой жо, состиып трып алдым. Состиып трып алдым да… кенет Олешканы артынан уып бердім. Ол жеткізбей заулайды. Мен жанталасып соынан жгіріп келем. Бір заматта іштегі шер сырта жас боп ыршып шыты. Кзімнен жас парлап, жгіріп келем. Олешка мені кріп бара жатан жо. Ол баытты бала! Ол мз. «Темір тайыны» жрісі неткен сем! Дгелектері неткен жіішке еді, «темір жануарды!». Екеуі біте айнасып, сондай йлесімді имылдайды. Шіркін-ай, десеші!

Жылап жгіріп келем, неге жылап келе жатанымды зім де паймын. азір алып ойсам, мгіге алып оятын сиятымын. айда алып оям, неге алып оюым керек, ол да беймлім. Дымымды шыармай, жылап, жгіріп келем. кпемні ше бастаанына мн берер емеспін. йтеуір алмау керек.

Олешка автобазды асынан кері брылды. Мен де жеттім. Беті-ауызым айыз-айыз боп кеткен болу керек, Олешка тріме бажырая арады. – Что с тобой? Что с тобой?

– Нет, нет, – дей беріппін.

– На, хочешь покататься?! – деп ол велосипедін сынды.

– Нет, нет, – деп, Олешканы иыына басымды ойып жылап жатырмын, жылап жатырмын…

– Ну, не плачь, не плачь! Успокойся. Почему ты плачешь? – деп а-та боп ол тр.

– Незнаю…

Баса не айтайын саан, Олешкам-ау!? Сен мені шешем де емессі, кем де емессі. зі де мен секілді блдіршін бала анасы. Не тсінесі сен, Олешка! айда саан мені тсіну, досым-ау… ке ше? Ол міндетті емес ешкімге. Ол тіпті аза та емес ой, Олешка?!.

йге р слдерімді сйретіп айттым. Олешканы «темір тайына» мінгем жо. йткені мен ол кезде велосипед тебе алмайтын едім.

***

Жалызды – адама уелі орыныш сезімін сыйлайды екен. Жаланда зі ана секілдісі. Тіршілік біткенні барлыы саан жау, брі саан ауіп тндіретін секілді. орынышты жеген адам ана бл дниені тріне шыа алады. Мен де сйттім. Абалаан итке арсы жгірдім. Биік боп крінген жардан секірдім. Ждырыын тигізген балаа арсы атылдым. Ешкімнен аймыпайтын болдым. Жараат алсам, жыламайтынмын. Кіліме тисе, іштей ана егілетінмін. Іштегі жаса кбірек малынаннан ба, йтеуір, жрегім ешашан атайан емес. Елжірек болсам да, былжыра боланым жо.

Шпті де, талды да еркелетіп, шан са слем жолдап, жндік біткенні барлыына жаным ашып тратын. Тіпті, трт тлігі сай баланы жылаанына дейін жрегіме ауыр тиетін. Сотар боланым рас. Біра мені сотарлыым – ораныс еді, ардаты оырманым. ораныс еді.

Бір кні кезекті бзаылыымны арасында жегемнен кштілеп трып шапала жедім. Содан ойбайа басып, наашы апамны ойнына тыылдым. Ешашан дауыс ктермейтін апамны айайа басанын крсеіз сол кні! Маан емес, рине.

Мен шапала жеген кні йді іші салын тартты. Ертесінде шешем келді. Апам шаыртан екен.

– й, Трлыайша, балады олыа алып, зі трбиеле, мені енді оан шамам жо. Оны стіне мына жата жріп, жегелеріне жексрын боланша, жейтін таяты зінен жесін.

Шешем нсіз мені олымнан жетектеп, клікке отырызды.

Біз силикат кірпіштен аланан, а аылтырмен тбесі апталан, ауласы ат шаптырымдай йді алдына кеп тотады. Анамны осы йде тратынын айтпай-а тсіндім. лгіні йі шынымен лкен екен, зі бауатты тратын кісі екені анадайдан крініп тр.

Аулаа имене кірген мен, е алдымен, сиыр сауып келе жатан бір апаны крдім. Апа жрген жерді брі мейірімге толы болады деп ойлайтынмын. Оным бекер болып шыты. ора жатан шапша жріп жеткен кейуана сйкімсіз ап-ара кемпір екен. Мені кре сала кемпірді кзі бажа ете алды. Мойнын сол иыына нтек брып, шырт ткірген ол жарты шелек стін оюа кілет йге кіріп кетті. Мен брісе тсіп, шешемні бауырына тыылдым. Бізді жарылаушы кеміз малда жрген болып шыты. Онымен таныстыым жо зірге. Сыртынан бір кргенім болмаса.