Брама неўміручасці
Шрифт:
Адамейка. «Няхай жыве смерць!..» (Аглянуўся — усе, уражаныя, маўчаць. Ніхто яго не падтрымлівае.) — скажа каторы несвядомы…
Абадоўскі. Так! Няхай жыве смерць!
Усе ўсхопліваюцца.
Генка (хапаецца за галаву). Мама мая!
Кудрыцкая. Божа мой! Што вы такое гаворыце!
Бабровіч. Вось гэта вырашэнне праблемы!
Дабрыян. Значыць, я… Значыць, уся мая праца… Усё маё жыццё…
Наташа (увайшоўшы, яна нейкі час наглядае сцэну. Пасля, трымаючы за хвост, нясе нежывога пацука і кладзе на стол). Пацук здох.
Дабрыян (пасля паўзы). Як гэта здох?
Маўчанне. Усе анямелі.
Наташа. А так… Узяў ды здох.
Генка. Ты яго атруціла!
Наташа. Ускрый, правер.
Варакса. Таварышы! Што ж гэта такое?
Дабрыян. Пачакайце! Як жа гэта ён — жыў, жыў, ды здох?
Наташа. А я іх мяняла. Адзін здохне — я яго выкіну ў віварый, а адтуль другога бяру.
Нехта стрымана зарагатаў, за ім — другі, і ўжо разлягаецца нястрыманы рогат. Барыс Пятровіч абхапіў галаву рукамі.
Генка (крычыць). Няпраўда! Яна хлусіць!
Абадоўскі, рагочучы, падымае пацука за хвост: «Вось, маўляў, сведка». Генка ледзь не са слязамі выбягае з кабінета.
Адамейка. Вось і ўся неўміручасць. Дзве дзюркі ў носе і сканчылося, як той казаў. I зноў мы ўсе роўныя. I ніхто нас не дзеліць на вечных і абязвечаных.
Бабровіч. Фу! Гара з плеч. А я ўсе вылічальныя машыны ў пот увагнаў, падлічваючы.
Кудрыцкая. А шчасце, здавалася, было так блізка!
Абадоўскі. Усякае бывае ў навуцы, але такое…
Варакса. Чаму? А ўспомніце філасофскі камень, а перпетуум мобіле ды той жа эліксір жыцця.
Абадоўскі. Гэта была дзіцячая наіўнасць самой навукі. А цяпер жа яна дарослая.
Кудрыцкая. А шкада ўсё-такі, таварышы! Шкада расставацца з залатой марай. I яго шкада (ківае на Дабрыяна).
Абадоўскі. Што ж мы можам зрабіць?
Бабровіч. Пойдзем марыць далей.
Усе выходзяць, аглядаючыся на Дабрыяна, які не падымае галавы.
Наташа (увайшла з клеткай у руках. Ціха паклікала). Барыс Пятровіч!
Дабрыян (не падымаючы галавы). Адыдзіце!
Наташа. Барыс Пятровіч! Гляньце сюды!
Дабрыян. Ідзіце, каб і вочы мае вас не бачылі!
Наташа. А пацук жывы.
Дабрыян (неўразумела глянуў на яе). Як гэта жывы?
Наташа. А вось ён — наш любенькі пацучок. Здаровенькі, вясёленькі.
Дабрыян (разглядае нежывога пацука, які ляжыць на стале). Дык вы…
Наташа. Гэта другі. Я іх падманула. Каб яны не мучылі вас рознымі праблемамі, якіх ніхто вырашыць не можа.
Дабрыян. Вы мяне забілі.
Наташа. Я вас выратавала. Вас і сапраўды маглі забіць.
Дабрыян. Што людзі скажуць? Невук. Шарлатан. Ёлупень, якога абдурыла нікчэмная дзяўчынка, якой напляваць на навуку і на мой аўтарытэт.
Наташа. А навукай мы будзем займацца і далей. Спакойна, без нервознасці. Я гатова прапанаваць сябе… Не бойцеся, не ў якасці вашай вечнай спадарожніцы, а ў якасці аб‘екта доследаў. Побач з пацуком. Доследы на чалавеку больш пераканаўчыя. А людзі… (Цалуе Дабрыяна ў цемя.) Людзі няхай тым часам падумаюць, што рабіць з неўміручасцю.