Чтение онлайн

***

Ошолары уйлап сй эсеп ултыранда, бее тлг, сынаяын тотоп, бер ир ксеп ултыры. ала муллаы бдерф икн.

– Место встречи изменить нельзя, - тине ул, ултырысына йтешлнеп ултырас.
– сслмлйкм! Былтыр а ошо ваыттара дауаханала осрашайны, быйыл да.

– Олоайас, аулыы ашаас, дауаханала осрашаы инде, дискотекала тгел, - тине Зки Закир улы бойо ына.

– Нишлп улай танауарыыы тшрп ултыраыы. Шиеп баран ссклр шикелле. Бойоан шайтан бойоон. Яшы кйеф – е дарыу. Ауырыу яшы кйефтн аса, - мулла бее д, ене д кйефен ктрерг телне.

Зки Закир улы мулланы рен итибар итмне. елее хаынды башлаан ен дауам итеп алып китте.

– Мин улара с й алып бирем, - тине ул ми арап. снс Ике абай ауылында. Уныын елемде снс ыыны исемен - Минегл исемен яырым. леп-нитеп китм, балаларым ю, ситк киткнсе, улара алын, тигйнем.

мм яыра телефон аша ошо й емде исемг ксерерг уйлайым тип йткйнем. елем алты биттн торан хат яып ебргн. Ним ген ямаан ул унда. Уныса мин ир, ялау, тылауы…, лл ним, лл ним. Бала сатаы, йш сатаы лл ниндй ем белмгн гонатарымды анап сыан. Мин ине быа тиклем тылап йрнм, был тенеседе тыламайым, тигн. ммн, й мине исемг ксерерг аршы булан. Ктмгйнем. Шул хатты уыас, йыылып киткнмен. Бер блкй ген конверт эсен кпме аыу ыйан! Унда аыу барын белм, асма та, уыма та инем. Сплекк ташлаан булыр инем.

Зки Закир улы аа арап уйа алды. Мулла бер ни аламайым, ни булды, тигн ыма бер ми, бер Зки Закир улына араны.

– ни егег ксерерг булдыы у уны, алдан улар исемен яас? – тип ораным был ауыр тынлыты тиерк бтррг телп.

Зки Закир улы, йепле кеше ыма, крен йшереп:

– Улар мине менн йлшмй-кшлшмй ике й атып ауылдарына айтып киткс, айар буйы йолай алмай аташып сытым. Балалары кп, улары уытаы, кеше ите бар. Ауылда уны сн шарттар ю, тип уйландым. Шуамы икн, аулыым ашаны. Ашара ерл, -башты арау ауырлашты. Яылы йтте. мин бит шул елелрем ярам итйем, балаларын уытайым, кеше итйем тип бынан уты йыл эле атынымдан айырылас, йлнмй йргйнем. елелрем мине ташлап айтып киткс, уларан мтт п, йлнерг арар иттем. Кешеен д тапайным. ул: «Кеше йн бармайым. Бер килеп ыуырар а сыарырар. Тормошобо емерелер. Улай емерелерг торан аил нимг крк», - тип берлшерг ризалы бирмй.

– Алашыла, - тинем уып ына, артабан ни йтерг белмй.

Мулла ла е айышына тшн башланы, була крк. ораулы кре тынысланды. Зки Закир улына йллп, ярам итерг ер торан кешелй араны.

– аулыыы, алла бир, ныыр. Бына дауаланып сыырыы а, - тинем Зки Закир улын нисек йыуатыра белмй. – Хер медицина ксл. Яы дарыуар, компьютер аппараттары менн дауалайар. Табибтар йгереп йрй, йбт ашаталар.

– лл шул, - тине Зки Закир улы, башын ктреп. – Ышанып етмйем. Мине аулыымды ябай табибтар ына тгел, профессорар а йнт алма. Ксл дарыуар а, яы приборар а, мабт биналар а ярам итм. Мине ауырыуымды елем, улары бхетле, тртипле тормошо ына отара алыр. мин, ыаныса аршы, келе хбрр алып торам. Яыра кеше аша ишеттем: елем кешелрн аса ала ла кире айтармай, алдап тик йрй икн. ыары, ярты йыл ына йшп, ирренн айырылан. Ире аман да эшлмй й ята ти. Бына ошолар ашата мине аулыты.

Зки Закир улы, ни йтере тигн кеек, муллаа боролдо. Мулла ен мт менн тблгн крг млйем итеп кен араны ла:

– ее елелек м яуызлы ауырыта. Холооаы еллек, изгелек елеге яынан килгн яуызлыты абул итмй. Шуа ла келеге дауыл уба. Шул ауырыта ее. мм мт бар. аулыыы ныыяса. Снки блкй ген осон да, ялына йлнеп, араыны е. Изгелек т, шул осон ыма, яуызлыты юйа.

– Изгелек араында ер йнд кпме кеше ауырыуан арыныр ине, - тинем мулланы етлп.

– тормоштарыны ала бармауы, балаларыны хсрттре елегее кел бысралыынан кил. Ата-сне гонатары сн кп осрата балалар азаплана шул, - тине мулла ен йомалап.

Зки Закир улы мине барлыымды онотто, була крк, бт итибарын муллаа йнлтте.

– елемде келен яуызлытан нисек отарыра у? – тип ораны.

– Динг мржт итерг, мсетк йррг крк уа.

– Мсетк йрй башлаан тип ишеткйнем ле. Тормоштарыны хртйеенндер инде, - тине Зки Закир улы.

– Улай булас, отола, отола яуызлытан. Тик бгндн тгел инде. ерк ваыт тр.

Зки Закир улыны тоно кре ятырып киткндй булды. Ул турайып ултыры ла муллаа:

– Шифалы реге сн ур рхмт. Йргем урынына ултырандай булды, - тине.

е сынаяындаы сйен эсеп бтр л, бер нктг тблеп, тынып алды. Был таы ла эсен биклнеп уймаын тип урып:

– Ул елегее исеме нисек ле ул? – тип ораным.

Зки Закир улы яуап бирергме, юмы тип уйланып торо ла онотан бер нмен ик тшргн ыма: «Яуызия», - тине. Мулла был е беренсе тапыр ишеткнгмелер, уып ына: «Яуызия», - тип абатланы. Был исем ушанда яы тыуан баланы олаына йткн ыма килеп сыты.

Мин ул атынды исеме «Я» хрефенн тгел, «А»нан башланыуын бел инем. мм елеене исемен Зки Закир улыны йшереен алап, ндшмнем.

6-7. 02. 2010 й., Сибай.

Атайымды таптым

– ф итеге, е хмтсафин аайы улымы? – тигн орауы ишеткс, Минсаф, ултыран урынынан икереп тороп, ишекк ыайланы. ене туталышына етерг байта ара ала ла, троллейбустан тшп алды. «Уф, ошолары, - тип тамаындаы тйр ерг ткр л кешелр йргн урамдан китеп бары.
– Аптыраттылар инде ошо орауары менн. Бала сатан бир башланылар. Исмаам, бгн, тыуан кнмд, бимазаламаындар ине. Егерме йшк еткнсе шул алйот орауы ишет ле».

Элек, бала саында, был орауа лл ни ие китмй ине л ул. «Ю» тип, кит л бара торайны. Бишенсеме-алтынсымы синыфта уыанда: «Нишлп, минн гел ген хмтсафинды улымы тип орайар?» - тип сен л мржт иткйне. сене яуап бире урына, т греп, дивана барып ятанын креп урты. Шунан у ул турала уатманы. Онотора тырышты. мм кешелр хтерен тшрп торо. орау тамам текен тейе. Университетты журналистика факультетына уыра ингс, уа яуап элй башланы.

***

Минсаф т ене мерен барлап сыты. Элгн орауа яуап уны биографияына яылан булыра тейеш т баа.

Уа дрт йш тулып бишк киткйне. Ул быны яшы хтерлй. Снки атаы тыуан кнн ур уйынсы – Чебурашка блк иткйне. Шул ваианан у бер нис кн ткс, кис менн атаы ауыла барам тип сыып китте. «Атайым киткс, - тип хтер йомаын тте Минсаф, - бег бер аай килеп кере. Тн крмнем. Снки сйем, апайым менн мине йоо блмен биклп, шым ына ятыра ушайны. Аай икнен тауышынан белдем.

Бер са ишект ыырау тауышы ишетелде. Асыусы булманы. Таы шылтыраттылар. Асманылар. снс ыырауан у ына ишек асылды. Атайым айтып инде. Ул кере менн й шау-шыу упты. Нимлрер инг ауы. ысырыш-талаш башланды. Бе апайым менн карауат атына инеп йшендек. Шул кнд атайым бен китте. абат айтманы».

Ошолары хтерн ткргс, Минсаф:

– лл шул ир мине атайыммы икн?
– тип уйланы. Аа ютыр тигн ыымтаа килде. Ул ире фамилияы, аа асыланыуынса, Бишбулдин бит. минн бер : «Бишбулдинды улымы?» - тип орамай.
– хмтсафиндыымы ти. Шулай булас, элнее ошо фамилия тиренд йртрг крк, тигн фекерг кил ул.

***

Йнде рнеткн, келг хуш килмгн орауы ишете ген тгел, уа яуап эле л ауыр эш икнен Минсаф аланы. ене ген тгел, сене д, башалары да шхси тормошонда соонора тура кил. «Яшы тгел был», - тип уйланы. «Ю менн булашмайым ле», - тип бер нис тапыр ул да елтп уйайны. мм кешелре шул йн рнеткес орауы аман абатлауары уны телген яырта торо. ене д хитте асылаыы, атаыны кемлеген беле кил. «Хайуан балаы тгел д мин, - тип уйлай, – атайымды кем икнен белмк. Боронолар ете быуыныды белерг васыят йтеп алдыран. Нишлп ле мин бер быуынымды ла белмй йрйм. Атайымды кем икнлеген белмгс, уйнаштан тыуан бала булам да баа. рлеге ни тора?! Метрикалаы яыу – яыу инде ул. Шик тыуас, ундаы фамилия ла, отчество ла ышандырмай. Асылауы талап ит».