Готская Испания
Шрифт:
10 См. библиографический указатель.
11 А. Garcia Gаllо. La historiografia juridica contemporanea. AHDE, t. XXIV, 1954, pp. 609-617.
12 См. И. Лучицкий. Поземельная община в Пиренеях. "Отечественные записки", 1883, No 10.
13 См. библиографический указатель.
14 См. библиографический указатель.
ГЛАВА I
1 Hydat. Chron. 49; Isid. Hist. Wand., 73; Oros. Hist. adversum paganos, VII, 43, 12.
2 E. Th. Gaupр. Die germanischen Ansiedlungen und Landtheilungen in den Provinzen des romischen Westreiches. Breslau, 1844, S. 435; А. Наlbаn. Das romische Recht in den germanischen Volksstaaten, Bd. I. Breslau, 1899, SS. 66-67; L. Sсhmidt. Geschichte der Wandalen. Munchen, 1942, SS. 22-23.
3 Oros. Hist. adversum paganos, VII, 47, 7: Barbari execrati gladios suos ad aratra conversi sunt residuosque Romanos ut socios modo et amicos fovent.
4 Нуdat. Chron., 49; Isid. Hist. Wand., 73.
5 Нуdat. Chron., 60, 62, 67, 68.
6 Hydat. Chron., 71, 74.
7 Ibid., 77.
8 Ibid.,86; Isid. Hist. Wand., 73.
9 Нуdat. Chron., 89; Isid. Hist. Wand., 73.
10 Procop. De bello Vandalico, 1, 3.
11 Нуdat. Chron., 49.
12 L. Sсhmidt. Op. cit. SS. 35-36.
13 Известно, что у них еще до переселения в Западную Европу возникли союзы племен. По мнению некоторых исследователей, у аланов достигло высокого уровня производство металлических изделий. Найденные в Галлии и Испании полихромные пластинчатые золотые фибулы и пряжки причерноморского типа могут быть связаны с пребыванием там аланов. См. В. А. Кузнецов и В. К. Пудовкин. Аланы в Западной Европе в эпоху "Великого переселения народов". СА, 1961, No 2, стр. 79-95.
14 Ch. Courtois. Les Vandales et lAfrique. Paris, 1955, р. 58.
15 W. Reinhагt. Historia general del reino hispanico de los suevos. Madrid, 1952, р. 67.
16 Hydat. Chron., 91 (а. 430); ibid. 113 (а. 438): Suevi cum parte plebis Gallaeciae cui adversabantur, pacis iura confirmant; ibid., 96 (а. 431); 119 (а. 439); 121 (а. 440); 137 (а. 448); 190 (458); 201 (460); 204 (а. 460).
17 Hydat. Chron., 98 (а. 432); 100 (а. 432); 134 (а. 446); 155 (а. 453); 161 (а. 454); 170 (а. 456).
18 Нуdat. Chron., 123 (а. 441).
19 Об уровне общественного развития вестготов ко времени их поселения на римской территории см. А. Р. Корсунский. О социальном строе вестготов в IV в. ВДИ, 1965, No 3.
20 Iord. Getica, с. 137.
21 Ibid., с. 138: Thracias Daciaque ripense post tanti gloria tropaei tamquam solum genitalem potiti coeperunt incolere.
22 См. Н. П. Грацианский. О разделе земель у бургундов и у вестготов. В кн.: "Из социально-экономической истории западноевропейского средневековья". М., Изд-во АН СССР, 1960, стр. 318.
23 Нуdаt, Chron., 69: Cothi intermisso certamine quod agebant Per Constantium ad Gallias revocati sedes in Aquitanica a Tolosa usque ad Oceanum acceperunt. См. также данные источников, приведенное Гауппом (E. Th. Gaupp. Op. cit., S. 418).
24 LVis., X, 1, 8: ...si tamen probatur celebrata divisio.
25 Пастбищами же и лесами готы могли владеть совместно с римлянами и значительно позднее (см. LVis., VIII, 5,5; ср. VIII, 5,2).
26 LVis., X, 1, 8: Sed quod a parentibus vel a vicinis divisum est, posteritas inmutare non temetet.
27 CEur., 276: ...inspectio iudicantium, quos partium consensus elegerit...; LVis., X, 3, 5.
28 LVis., X, 3, 5: ...ut iudex, quos certiores agnovertit vel seniores, faciat eos sacramenta prebere...
29 LVis., X, 1, 16: ...iudices singularum civitatum. Источники свидетельствуют о том, что готы жили не только в деревнях, но и в городах (LVis., III, 4, 17; Conc. Narbon, can. 14).
30 E. Th. Gaupp. Op. cit, SS. 398-401; А. Наlban. Ор. cit., SS. 164-165; F. Dahn. Die Konige der Germanen, Bd. VI. Leipzig, 1885, S. 58; ср. "Historia de Espana", dir. por R. Menendez Pidal, t. III. Madrid, 1940, р. 154.
31 См. М. М. Ковалевский. Экономический рост Европы до возникновения капиталистического хозяйства, т. I. М., 1898, стр. 112.
32 Там же, стр. 133.
33 F. Lot. Du regime de l hospitalite. RBPhH, t. VII, 1928, n° 3.
34 A. Gаrсiа Gаllо. Notas sobre et reparto de tierras entre romanos у visigodos. "Hispania", 1941, No. 4, pp. 40-63.
35 См. Н. П. Грацианский. Ук. соч., стр. 318-326.
36 А. Garcia Gаllо. Ор. cit., рр. 45-51.
37 Мелкий собственник в римских провинциях обычно имел надел менее 25 югеров (приблизительно 6 га); те, кто владели участками, превышавшими эту норму, могли уже быть зачислены в куриалы.
38 В одном, не полностью дошедшем фрагменте Кодекса Эйриха о готах, исправляющих нарушенные границы своих владений в имениях римлян, говорится во множественном числе - CEur., 276: ...tunc Gothi ingrediantur in loco hospitum et ducant, ubi terminum fuerat ostensus. В Вестготской правде учитывается, что раздел между римлянином и готом производили "родственники или соседи" (LVis., X, 1,8).
39 См. А. И. Неусыхин. Возникновение зависимого крестьянства как класса раннефеодального общества в Западной Европе VI-VIII вв. М., Изд-во АН СССР, 1956, стр. 315.
40 См. стр. 92-99, 139-140.
41 Такие участки леса предоставлялись и прекаристам (LVis., X, 1, 13).
42 LVis., X, 1, 16.
43 LVis., X, 1, 6; X, 1, 8; VIII, 5, 5. Ср. А. Р. Корсунский. О развитии феодальных отношений в готской Испании V-VII вв. СВ, вып. X, 1957, стр. 41-42.
44 LVis., VIII, 5, 2: De porcis inter consortes ad glandom in communi fructu susceptis. Si inter consortes de glandibus fuerit orta contentio pro eo, quod unus ab alio plures porcos habeat, tunc qui minus habuerit, liceat ei secundum quod terram dividit porcos ad glandem in porcione sua suscipere, dummodo equalis numerus ab utraque parte ponatur; et postmodum decimas dividant, sicut et terras diviserunt.
45 А. Gаrсiа Gаllо. Ор. cit., pp. 58-59.
46 LVis., X, 1, 9: De silvis inter Gotum et Romanum indivisis relictis. De silvis, que indivise forsitan residerunt, sive Gotus sive Romanus sibi eas adsumserit, fecerit fortasse culturas, statuimus, ut, si adhuc silva superest, unde paris meriti terra eius, cui debetur, portioni debeat conpensari, silvam accipere non recuset. Si autem paris meriti, que conpensetur, silva non fuerit, quod ad culturam excisum est dividatur.
47 Ароllin. Sidon. Epist., VIII, 9: ...Necdum enim quicquam de hereditate socruali, vel in usum tertiae sub pretio medietatis obtinui.