Nauka Holenderskiego przez Literatur?: Analiza i T?umaczenie 'Max Havelaar' z Klasyki Niderlandzkiej
Шрифт:
Ik heb al wat huizen zien vallen! En gewoonlyk, wanneer ik de oorzaken naging, kwam het me voor, dat die moesten gezocht worden in de verkeerde richting die aan de meesten gegeven was in hun jeugd. (Widzialem juz kilka domow, ktore upadly! I zazwyczaj, kiedy badalem przyczyny, wydawalo mi sie, ze nalezy ich szukac w zlym kierunku, ktory zostal im nadany w mlodosci; ik heb al wat huizen zien vallen – widzialem juz kilka domow, ktore upadly, en gewoonlyk, wanneer ik de oorzaken naging – i zazwyczaj, kiedy badalem przyczyny, kwam het me voor – wydawalo mi sie, dat die moesten gezocht worden – ze nalezy ich szukac, in de verkeerde richting die aan de meesten gegeven was in hun jeugd – w zlym kierunku, ktory zostal im nadany w mlodosci).
Ik zeg: waarheid en gezond verstand, en hier blyf ik by. (Mowie: prawda i zdrowy rozsadek, i przy tym pozostaje; ik zeg – mowie, waarheid en gezond verstand – prawda i zdrowy rozsadek, en hier blyf ik by – i przy tym pozostaje).
Voor de Schrift maak ik natuurlyk een uitzondering. (Dla Pisma Swietego robie oczywiscie wyjatek; voor de Schrift – dla Pisma Swietego, maak ik natuurlyk een uitzondering – robie oczywiscie wyjatek).
De fout begint al van Van Alphen af, en wel terstond by den eersten regel over die ‘lieve wichtjes’. (Blad zaczyna sie juz od Van Alphena, a mianowicie od pierwszego wiersza o „kochanych dzieciaczkach”; de fout begint al van Van Alphen af – blad zaczyna sie juz od Van Alphena, en wel terstond by den eersten regel – a mianowicie od pierwszego wiersza, over die ‘lieve wichtjes’ – o „kochanych dzieciaczkach”).
Wat drommel kon dien ouden heer bewegen, zich uittegeven voor een aanbidder van myn zusje Truitje die zeere oogen had, of van myn broer Gerrit die altyd met zyn neus speelde? (Co do diabla moglo sklonic tego starego pana do udawania wielbiciela mojej siostry Truitje, ktora miala bolace oczy, lub mojego brata Gerrita, ktory zawsze bawil sie nosem?; wat drommel kon dien ouden heer bewegen – co do diabla moglo sklonic tego starego pana, zich uittegeven voor een aanbidder – do udawania wielbiciela, van myn zusje Truitje die zeere oogen had – mojej siostry Truitje, ktora miala bolace oczy, of van myn broer Gerrit die altyd met zyn neus speelde – lub mojego brata Gerrita, ktory zawsze bawil sie nosem).
En toch, hy zegt: ‘dat hy die versjes zong, door liefde gedrongen.’ (A jednak, on mowi: „ze spiewal te wierszyki, kierowany miloscia”; en toch – a jednak, hy zegt – on mowi, dat hy die versjes zong – ze spiewal te wierszyki, door liefde gedrongen – kierowany miloscia).
Ik dacht dikwyls als kind: ‘man, ik wilde u graag eens ontmoeten, en als ge my de marmerknikkers weigerde, die ik u vragen zou, of myn naam voluit in banket – ik heet Batavus – dan houd ik u voor een leugenaar.’ (Czesto myslalem jako dziecko: „czlowieku, chcialbym cie kiedys spotkac, i jesli odmowilbys mi szklanych kulek, o ktore bym cie poprosil, lub mojego imienia w calosci z marcepanu – nazywam sie Batavus – to uznalbym cie za klamce”; ik dacht dikwyls als kind – czesto myslalem jako dziecko, man, ik wilde u graag eens ontmoeten – czlowieku, chcialbym cie kiedys spotkac, en als ge my de marmerknikkers weigerde – i jesli odmowilbys mi szklanych kulek, die ik u vragen zou – o ktore bym cie poprosil, of myn naam voluit in banket – lub mojego imienia w calosci z marcepanu, ik heet Batavus – nazywam sie Batavus, dan houd ik u voor een leugenaar – to uznalbym cie za klamce).
Maar ik heb Van Alphen nooit gezien. (Ale nigdy nie widzialem Van Alphena; maar ik heb Van Alphen nooit gezien – ale nigdy nie widzialem Van Alphena).
Hy was al dood, geloof ik, toen hy ons vertelde dat myn vader myn beste vrind was – ik hield meer van Pauweltje Winser, die naast ons woonde in de Batavierstraat – en dat myn kleine hond zoo dankbaar was. (On juz nie zyl, chyba, kiedy powiedzial nam, ze moj ojciec byl moim najlepszym przyjacielem – bardziej lubilem Pauweltje Winsera, ktory mieszkal obok nas na ulicy Batavierstraat – i ze moj maly pies byl taki wdzieczny; hy was al dood, geloof ik – on juz nie zyl, chyba, toen hy ons vertelde – kiedy powiedzial nam, dat myn vader myn beste vrind was – ze moj ojciec byl moim najlepszym przyjacielem, ik hield meer van Pauweltje Winser – bardziej lubilem Pauweltje Winsera, die naast ons woonde in de Batavierstraat – ktory mieszkal obok nas na ulicy Batavierstraat, en dat myn kleine hond zoo dankbaar was – i ze moj maly pies byl taki wdzieczny).
We hielden geen honden, omdat ze zoo onzindelyk zyn. (Nie trzymalismy psow, poniewaz byly takie nieczyste; we hielden geen honden – nie trzymalismy psow, omdat ze zoo onzindelyk zyn – poniewaz byly takie nieczyste).
Alles leugens! Zoo gaat dan de opvoeding voort. (Wszystko klamstwa! Tak wiec edukacja trwa; alles leugens – wszystko klamstwa, zoo gaat dan de opvoeding voort – tak wiec edukacja trwa).
Het nieuwe zusjen is van de groenvrouw gekomen in een groote kool. (Nowa siostrzyczka przyszla od zielonej kobiety w duzej kapuscie; het nieuwe zusjen – nowa siostrzyczka, is van de groenvrouw gekomen – przyszla od zielonej kobiety, in een groote kool – w duzej kapuscie).
Alle Hollanders zyn dapper en edelmoedig. (Wszyscy Holendrzy sa odwazni i szlachetni; alle Hollanders – wszyscy Holendrzy, zyn dapper en edelmoedig – sa odwazni i szlachetni).
De Romeinen waren bly dat de Batavieren hen lieten leven. (Rzymianie byli szczesliwi, ze Batawowie pozwolili im zyc; de Romeinen waren bly – Rzymianie byli szczesliwi, dat de Batavieren hen lieten leven – ze Batawowie pozwolili im zyc).
De Bey van Tunis kreeg een kolyk als hy het wapperen hoorde van de nederlandsche vlag. (Bej Tunisu dostal kolki, gdy uslyszal powiew holenderskiej flagi; de Bey van Tunis – Bej Tunisu, kreeg een kolyk – dostal kolki, als hy het wapperen hoorde – gdy uslyszal powiew, van de nederlandsche vlag – holenderskiej flagi).
De hertog van Alva was een ondier. (Ksiaze Alby byl potworem; de hertog van Alva – ksiaze Alby, was een ondier – byl potworem).
De eb, in 1672 geloof ik, duurde wat langer dan gewoonlyk, expres om Nederland te beschermen. (Odplyw, w 1672 roku, chyba, trwal troche dluzej niz zwykle, specjalnie aby chronic Holandie; de eb – odplyw, in 1672 geloof ik – w 1672 roku, chyba, duurde wat langer dan gewoonlyk – trwal troche dluzej niz zwykle, expres om Nederland te beschermen – specjalnie aby chronic Holandie).
Leugens! Nederland is Nederland gebleven, omdat onze oude lui goed op hun zaken pasten, en omdat ze het ware geloof hadden. (Klamstwa! Holandia pozostala Holandia, poniewaz nasi starzy ludzie dobrze dbali o swoje sprawy i mieli prawdziwa wiare; leugens – klamstwa, Nederland is Nederland gebleven – Holandia pozostala Holandia, omdat onze oude lui goed op hun zaken pasten – poniewaz nasi starzy ludzie dobrze dbali o swoje sprawy, en omdat ze het ware geloof hadden – i mieli prawdziwa wiare).
Dat is de zaak! (To jest rzecz!; dat is de zaak – to jest rzecz).
En dan komen later weer andere leugens. (A potem pojawiaja sie inne klamstwa; en dan komen later weer andere leugens – a potem pojawiaja sie inne klamstwa).
Een meisjen is een engel. (Dziewczyna to aniol; een meisjen – dziewczyna, is een engel – to aniol).
Wie dit het eerst ontdekte, heeft nooit zusters gehad. (Kto to pierwszy odkryl, nigdy nie mial siostr; wie dit het eerst ontdekte – kto to pierwszy odkryl, heeft nooit zusters gehad – nigdy nie mial siostr).
Liefde is een zaligheid. (Milosc to blogosc; liefde – milosc, is een zaligheid – to blogosc).
Men vlucht met het een of ander voorwerp naar het einde der aarde. (Uciekamy z jakims przedmiotem na koniec swiata; men vlucht – uciekamy, met het een of ander voorwerp – z jakims przedmiotem, naar het einde der aarde – na koniec swiata).
De aarde heeft geen einden, en die liefde is ook gekheid. (Ziemia nie ma koncow, a ta milosc to tez szalenstwo; de aarde heeft geen einden – ziemia nie ma koncow, en die liefde is ook gekheid – a ta milosc to tez szalenstwo).