Т?лімгерлер. Балалар ?йі т?рбиеленушілерімен досты? жайында?ы боямасыз ??гімелер

«Масат – достыты мгі сатау»

Тлімгер – Анар, 31 жаста

аморлытаы бала – 13-тегі жасспірім

2 жылдан бері жобада

Анар

аморлыымдаы баламен арамыздаы арым-атынас крделі болды.

у бастан бл тартыс сияты, ол мені з міріне араластырмады, ашылысы келмеді, кері итерді. Арамыздаы жайтты тсінуге анша тырысаныммен, ол ая астынан менімен араласуды млде доарды. Себебін біле алмай дал болдым. Жобаны йлестірушілері де аладай бастады. Біра бір стте жадайды бар алпынша абылдап, аморлыымдаы жанны шешіміне сенім арттым. ш айдан со ол зі хабарласып, біз достыымызды айта жаыртты. Сол кезден бастап байланыс ныайып, арым-атынасымыз дамуды жаа сатысына тті.

Тзімім мен жасылыа деген мітім осынау крделі кезенен туге септігін тигізгенін тсіндім. Рас, бл соы кезе емес еді. Пандемия килікті, одан со карантин жарияланып, біз жздесе алмай алды. Ал балалармен, сіресе, жасспірімдермен арадаы арым-атынасты за зілістен кейін, кінішке арай, айтадан жандандыруа тура келеді. Біра бл жігіт екеуімізді масатымыз бар, ол – достыты мгі баи сатау. зірге олымыздан келіп жатан сияты. Маан оны з бойындаы ересектік пен балалыын біріктіре алу абілеті, з пікірінде тра алатындыы, таламы, жректілігі, батылдыы, зіне деген сенімділігі найды. аморлыымдаы адамны зге де асиеттерін, кейде оай тимейтін, тіпті ыза ылатын ылытарын да адірлеймін. Дегенмен о згерістерді барын да байаймын. Мысалы, ол эмоциясы мен сезімдерін тануды жне мойындауды йрене бастады. Сондай-а зіні алауын жасы уды, е бастысы, оны іркілмей айтуа дадыланды. Айта кетерлігі, барынша масата мтылуды йренді: мектепті стті аятап, жоары оу орнына тсіп, IT бойынша маманды алысы келеді. Бан оса, оны аржылы сауаты да артты. Жалпы аланда, ол ержетті, есейді, анарлым жауапкершілікті бола бастады жне з бетінше мір сруді йренді. Араласан мерзім ішінде бл жігіт мірімні ажырамас блігіне айналды, досымдай, бауырымдай болып кетті. Ал кейбір мселелерде, аншама тосын естілсе де, ол мені тлімгерім трізді болды.

Жобаны ай-айсымыза болса да, пайдасы тигені аны. Осы уаыт ішінде адамдарды ртрлі екенін жне сол фактіні абылдау арылы салауатты жне за мерзімді арым-атынас орнайтынын тсіндім. Таы бір тапанымыз – ойдаы кткені мен иялдаы «суреттер» рдайым шындыпен сйкесе бермейтінін, оны тек шындыты мойындай отырып, згертуге болатынын анымыз.

Досыма зіне деген сенімділік, жанына жасы жандар мен жарын да мейірлі болаша тілеймін.

Жоба йлестірушісіні пікірі

Анар мен оны аморлыындаы балаа талай иындытан туге тура келді. Шынын айтса, біз «бл жпты арым-атынасын мжбрлі трде тотату керек» деп те ойлаан кезіміз болды. Оан дайын да едік.

Біра Анар соына дейін жасылыа сеніп, келешекке міт артты. Ол келісімшартты бзудан бас тартып, сл кте труымызды тінді.

Тзімділік пен сенімні арасында тлімгер мен оны аморлыындаы бала біте айнасып, араласты. азір зара жасы арым-атынас орнаан. Анар оны йіне онаа жиі шаырады. Бала да тлімгерді жайлы, тыныш йінде она болуды натады.

азір Анар жаттарды жинап, она отбасыны келісімін рсімдеуді жоспарлауда.

«Мені мірлік тжірибем мен олдау тріндегі кмегіме мтаж жандар бар».

Тлімгер – Анфиса, 37 жаста

аморлытаы бала – Адель, 18 жаста

5 жылдан бері жобада

Анфиса

Адель – арапайым емес, ерек ыз, сондытан ол кіл блуде де мейлінше тзімділікті ажет етеді. Мен онымен танысан кезде іштей оан білім алуда дрыс баыттар беремін рі емделуге кмектесуге тырысамын деп шештім. Алашында-а оан аылшын тілін йретіп, математикадан лгерімін жасартым келді. кінішке арай, бл масата лі жете оймадым.

Адельді ештее ызытырмайды, бір істі бастайды, біра тастауы тез. Сондытан мен ПМПК-а жгінгім келеді. ПМПК – психологиялы-медициналы-педагогикалы комиссия, онда мамандар баланы диагнозын анытау шін кешенді диагностика жргізеді. детте, бл – аыл-ой кемістігі, психикалы дамудаы кідіріс жне баса аурулар.

Таы бір педагогикалы масатым бар, ол – пубертатты кезедегі Адельге лдармен дрыс араласуды йрету. гімелесу, сырласу арылы бозбала мен бойжеткенні арым-атынасындаы дрыс ндылытарды бойына сііргім келеді. Бл ретте біраз жетістікке жеттім деуіме болады.

Сондай-а оны з сырт келбетін дрыс абылдап, зіне кілі тола бастауына ол жеткіздім. Ал 13 жасында млде керісінше жадайды байайтынмын. зіне кілі толмай, бкірейіп жретін, ал бгінде бл мселеде зіне деген кзарасы згерген.

Адельді мінезі жасы, з пікірінде на тра алады, ммкіндігінше талдау жасай алады. Ол те таза, кірпияз жне тртіпті. оамда зін еркіндеу, батылыра стауы да – жасы динамика.

аморлыымдаы жанмен арамыздаы арым-атынасты иын деуге келе оймас. Тек кейде маан олар бір орнында тапжылмай трандыы немесе дамып жатандыы тсініксіздеу боп алады. Кейде рі арай не істеу керегін, онымен алай сйлесіп, нендей кмек беру ажеттігін білмей де аламын.

Адельді араласуа рдайым лы бола бермейді, ал карантинге байланысты тіпті сирек кездесетін болды. Дегенмен трлі кедергілерге арамастан, мен оны рі арай да олдай беремін. Мені мірлік тжірибем мен олдау тріндегі кмегіме мтаж жандар бар екенін білемін. Тек Адель ана емес, згелер де. сіресе, ата-анасынан айырылан жасспірімдерге тлімгерді мыты «иыы» ажет.

Мен Адельді зіне сенімді болуына жне адамдардан ысылуды доаруына шын жректен тілектеспін.

Жоба йлестірушісіні пікірі

Анфиса Адельді біліміне жіті мн береді, уайымдап, оан саба беруге тырысады, андай да бір осымша курстар іздеп жреді. Сондай-а оны немі жаа машытара, мысалы, ас зірлеуге баулуа тырысады.

Адельмен арым-атынастан зге, Анфиса баса балалара да аылшын тілін йренуге кмектеседі, андай да бір зады мселелер бойынша кеестер береді (ажет болан жадайда). Барлыына да з ммкіншілігі шегінде рдайым кмектесуге тырысып баады.

«Барша арым-атынастаы басты нрселер – шынайылы жне траты араласу»

Тлімгер – Айша, 31 жаста

аморлытаы бала – Мерей, 17 жаста

2 жылдан бері жобада

Айша

Тлімгерлерді басым кпшілігіндегідей, байланыс орнату ажет боланда, арым-атынас жасау басында иына соады. Мерей екеуімізді арамыздаы жадай да солай болды. Бастама негізінен менен шыатынын сезіндім. Мені жаа досымны тіпті хабарламаларыма жауап бермеген, айыра оырау шалмаан кездері болды, сол себепті де кейбір сттерді кездескен уаыттарда натылауа немесе айта срауа тура келетін еді.

азір «ажасу» сатысынан ттік, енді ондай иындытар жо. Рас, Мерейді тлалы алыптасуы тіп жатан жасспірімдік кезеде екенін ескеретін болса, лі де талай иындытар туындайды деп ойлаймын. Біра кез келген крделі жайт – арым-атынасты бір блігі деп есептеймін.

Мейірбанды маынадаы атау боланымен де, «аморлытаы бала» деген атылдау естілетін сзді айтпауа тырысамын. Мен рбымды атымен атаанды жасы кремін. Мерейді зі де маан бар болмысымен найды. Мінез-лы, мірге деген кзарасы, стилі. сіресе, оны білімге марлыын, мірге штарлыын ерекше атап айтар едім. Ол – жан-жаты ыз: саясата, технологиялара, географияа ызыады, кітап оыанды те жасы креді. Бл мселеде ол барлыын таламай ои береді. лемдегі оиалар, крнекті тлалар туралы жне классикалы дебиетті оиды.