Чтение онлайн

Да сціплых паннаў ходзяць госці ранкам.

Жыгімонт.

Дык запрасіце, панна, калі ласка,

I я прыйду за некалькі гадзін

Да часу запрашэння і чакаць

Ля брамы буду... Гэта асалода —

Чакаць хвіліны, каб убачыць вас.

Барбара.

Ой, майстра гаварыць...

Жыгімонт.

Зусім не ўмею!

Ні гаварыць, ні на жанчын глядзець.

Барбара.

А што ж цяпер вы робіце?

Жыгімонт.

Малюся.

Барбара.

Я не святая...

Жыгімонт.

I таму вышэй...

Барбара.

Усё... Ідзіце, хлопчык мой...

Жыгімонт.

Бывайце...

Даруйце мне... Я болей не прыйду...

Барбара.

Не прыйдзеце? А як жа запрашэнне? Ці ветліва?

Жыгімонт.

Дык запрашэнне ёсць?!

Барбара.

Прыходзьце заўтра да мяне апоўдні

Не праз акно, вядома, як цяпер.

Жыгімонт.

Ды не, вы што... ды я прыйду праз дзверы.

Барбара.

Вы неяк разгубіліся?

Жыгімонт.

Ага...

Барбара.

Чакаю вас...

Жыгімонт.

Бывайце, мая панна...

Накіроўваецца да выхада.

Барбара.

Скажыце мне, каго я запрасіла.

Жыгімонт.

Я — Жыгімонт.

Выходзіць.

Барбара.

О Божа! Каралевіч!

Я чую грозны голас твой, о лёс.

Ці на дабро ты мне яго прынёс?

Кракаў. Палац на Вавелі. Пакоі каралевы Боны.

Уваходзяць каралева Бона і Мнішак.

Бона.

Што ў Вільні робіцца? I як там каралевіч?

Мнішак.

Жыве, як і належыць маладым.

Вясёлы баль змяняецца банкетам,

Банкет затым змяняецца на баль.

Ды ўсё ж часцей бывае паляванне.

Бона.

Без рызыкі?

Мнішак.

Без рызыкі, вядома.

Зуброў ён лічыць сімвалам і іх

Ніколі не чапае, а касулі,

Ласі, алені, козы, вепрукі...

Для рыцара ці будуць небяспекай?

Бона.

Ён п'е зашмат?

Мнішак.

Не дужа. Нейкі келіх.

Бона.

Ці мае ён жанчын?

Мнішак.

О каралева! У такім узросце...

Бона.

Мне ўсё вядома пра ягоны ўзрост,

Пытаюся: жанчыны ў яго ёсць?

Мнішак.

Так, ёсць ужо.

Бона.

І хто ж яны?

Мнішак.

Яны?.. Гэта яна.

Брыльянт найпершы у Вялікім княстве,

Як каралевіч кажа.

Бона.

Што... брунетка?

Мнішак.

Не, каралева...

Бона.

Ды няўжо бландзінка?

Мнішак.

Незразумела. Валасы ў яе

Нібы святлом пранізаны. Такія

Бываюць, мабыць, толькі у русалак.

Бона.

Або ў вядзьмарак...

Мнішак.

Мусіць, так і ёсць.

Бона.

Яна адна ў яго?

Мнішак.Мая нябожчыца маці, калі добразычлівыя суседзі сказалі, што ў яе мужа (майго, спадзяюся, бацькі) вельмі багата жанчын, сказала мудра і глыбока: «Чым больш, тым менш. Абы адна не завялася».

Бона.

Яна адна ў яго?

Мнішак.

Яна ў яго адна.

Бона.

Відаць, дурная пакаёўка з замка,

Ім аддаюць каханне хлапчукі.

Мнішак.

Ваш сын высакародяы, каралева.

Высакародныя ж кахаюць каралеў

Або нікога.

Бона.

У Вільні каралева?

Там нават роду добрага няма.

Мнішак.

Той род магутны. Гэта Радзівілы.

Бона.

Што? Радзівілы? Хочаш ты сказаць... I хто ж яна?

Мнішак.

Барбара.

Бона.

Не!

Мнішак.

Барбара...

Ён трэці месяц з ёй ужо шчаслівы... ёй вершы піша.

Бона.

Ўсемагутны Бог!

Як ты дазволіў?!

Чорная блуднідаі

Нікчэмнасць!

Ведзьма дзікае Літвы.

Разбэшчаная дрэнь майго дзіцёнка

Спіхнула ў багну бруду і граху.

Яна звяла ў магілу свайго мужа,

Ёй не хапае соцень мужыкоў,

Каб спаталяць юрлівыя жаданні.

I ёй цяпер патрэбны Жыгімонт?!

Я сына ад цябе абараню!

Перад табой сцяна агню паўстане!

Або адыдзеш прэч, або цябе не стане!

Вільня. Спальня Барбары.

Жыгімонт і Барбара на ложы. Ноч.

Жыгімонт.

Ці дзень ці ноч цяпер на белым свеце?

Барбара.

Цяпер на свеце толькі ты і я,

I зоркі ўсе на наша ложа свецяць.

Жыгімонт.

Каханая, каханая мая.

Барбара.

Здаецца мне — я толькі што памерла

I нарадзілася... Мінулае маё

Ляжыць цяпер на могілках далёка.

I там не я... I там не я...

Жыгімонт.

Барбара...

Барбара.

Я толькі-толькі вершы раз дыхнула,

Заплакала... і я яшчэ дзіця.

Жывая мама... Бацька на руках

Мяне ласкава гушкае... А потым

Бягу па парку... Родны мой Нясвіж!