Чтение онлайн

— Што такое? — крыкнуў ён, ускокваючы з падлогі. У кутку ля дзвярэй нехта стаяў. — Хто тут?

— Гэта я. Усяго толькі я, — адказаў няпэўны голас.

Олівер падняў свечку над галавой і паглядзеў у бок дзвярэй. Там стаяла Нэнсі.

— Пастаў свечку, — сказала дзяўчына, адвярнуўшы твар. — Вочы баляць на яе глядзець.

Олівер бачыў, што яна вельмі бледная, і мякка спытаў, ці не хворая яна часам. Дзяўчына абсела на крэсла да яго спінай і стала моўчкі ламаць рукі.

— Божа, даруй мне, — усклікнула яна праз хвіліну, — я пра гэта не падумала.

— Што-небудзь здарылася? — спытаў Олівер. — Ці магу я дапамагчы вам чым-небудзь? Я з ахвотай дапамог бы. Праўда.

Яна пачала хістацца ўзад-уперад, потым схапілася рукамі за горла і пачала з хрыпеннем і бульканнем лавіць ротам паветра.

— Нэнсі! — усклікнуў Олівер. — Што такое?

Дзяўчына пачала малаціць рукамі па каленях, а нагамі па падлозе, потым раптам спынілася, шчыльней захінулася ў шалік і затрэслася ад холаду.

Олівер падшураваў у каміне. Яна падсунула сваё крэсла бліжэй да агню і нейкі час сядзела моўчкі, але потым нарэшце падняла галаву і агледзелася.

— Я не ведаю, што на мяне находзіць часам, — сказала яна, робячы выгляд, быццам папраўляе сукенку. — Відаць, гэты цёмны, сыры пакой так на мяне падзейнічаў. Дык што, Нолі, мой даражэнькі, ты ўжо гатовы?

— Мне ісці з вамі? — спытаў Олівер.

— Так. Я прыйшла ад Біла, — азвалася дзяўчына. — Ты мусіш ісці са мной.

— Навошта? — спытаў, адхіснуўшыся, Олівер.

— Навошта! — рэхам паўтарыла дзяўчына, паглядзеўшы на Олівера і зноў адвёўшы вочы пасля таго, як яе позірк сустрэўся з ягоным.

— А так. Нічога такога.

— Я не веру, — сказаў Олівер, які пільна назіраў за ёю.

— Няхай будзе па-твойму, — засмяялася робленым смехам Нэнсі. — Ні для чога добрага.

Олівер адчуваў, што нейкім чынам мае ўплыў на лепшыя пачуцці дзяўчыны, і на адно імгненне ім завалодаў намер маліць яе аб спагадзе да яго, самотнага і ўсімі пакінутага. Але потым прамільгнула думка, што яшчэ толькі адзінаццаць гадзін і на вуліцы яшчэ шмат мінакоў і што, напэўна, сярод іх знойдзецца хоць адзін, хто паверыць ягонаму расказу. Сцвердзіўшыся ў сваім намеры, ён зрабіў крок наперад і крыху паспешліва сказаў, што ён гатовы.

Ні яго кароткі роздум, ні паспешлівасць не засталіся па-за ўвагай Нэнсі. Калі ён казаў, яна ўважліва за ім сачыла, а потым яе праніклівы і красамоўны пагляд засведчыў дастаткова пэўна, што яна прачытала тыя думкі, якія прайшлі ў галаве Олівера.

— Ціха! — сказала дзяўчына, нахіляючыся над ім, насцярожана агледзелася і паказала на дзверы. — Ты нічога не зможаш зрабіць. Я вельмі старалася табе дапамагчы, але ўсё без толку. Цябе абклалі з усіх бакоў, і калі табе выпадзе, можа быць, выслізнуць, то не цяпер. Яшчэ не час.

Уражаны яе энергічнай манерай, Олівер з вялікім здзіўленнем паглядзеў ёй у вочы. Відаць, яна казала праўду. Яе твар быў бледным і ўсхваляваным, і яна непадробна трымцела.

— Аднойчы я абараніла цябе ад крыўды, абараню яшчэ, калі трэба будзе, і абараню цяпер, — сказала яна ўголас. — Калі б замест мяне прыйшоў па цябе хто іншы, то ён абыходзіўся б з табой больш груба, чым я. Я абяцала, што ты будзеш паводзіць сябе ціхмяна і будзеш маўчаць. Калі гэтага не будзе, то ты адно нашкодзіш і сабе, і мне. Магчыма, праз гэта мяне заб’юць. Глядзі! Бог сведка, што я ўжо перанесла праз цябе.

Яна паспешліва паказала на сінякі на шыі ды руках і хутка працягвала:

— Помні пра гэта! І не прымушай мяне прымаць праз цябе пакуты, не рабі гэтага сёння. Каб я магла табе дапамагчы, я дапамагла б, але гэта не ў маіх сілах. Яны не маюць на мэце зрабіць табе крыўду, і не ты будзеш вінаваты ва ўсім, што яны прымусяць цябе зрабіць. Дык маўчы! Кожнае тваё слова — гэта ўдар па мне. Дай мне руку. Пайшлі, хутка! Давай руку!

Яна схапіла Олівера за руку, якую той інстынктыўна паклаў у ейную, задзьмула свечку і пацягнула яго за сабой уверх па прыступках. Нехта звонку расхінуў перад імі дзверы і адразу зачыніў іх, калі яны ступілі на вуліцу. Іх чакаў наняты кабрыялет. Нэнсі з ранейшай паспешлівасцю, з якой звярталася да Олівера, зацягнула яго ўнутр і захінула фіранкі. Кучар не пытаўся, куды ехаць, а з месца пагнаў каня наўскач.

Дзяўчына не адпускала руку Олівера і працягвала шаптаць яму папярэджанні і запэўніванні накшталт ранейшых. Усё адбывалася так хутка, так паспешліва, што не паспеў Олівер разабрацца, дзе ён і як сюды трапіў, як кэб спыніўся перад домам, куды габрэй скіраваў свае крокі мінулай ноччу.

На адзін момант Оліверу надарылася глянуць на пустую вуліцу, але крык аб паратунку захрас у яго горле, калі ён узгадаў словы Нэнсі, голас, які з трымценнем пагібелі маліў яго помніць. Пакуль ён вагаўся, зручны момант быў ужо ўпушчаны. Яго завялі ў дом і зачынілі дзверы.

— Сюды, — сказала дзяўчына, у першы раз адпускаючы руку. — Біл!

— Здароў! — азваўся Сайкс, які з’явіўся на верхняй лесвічнай пляцоўцы са свечкай у руцэ. — Усё як мае быць. Запрашаем!

З боку асобы з такім тэмпераментам, як у Біла Сайкса, гэта была выразная ўхвала, вельмі сардэчны прыём. Нэнсі,відавочна задаволеная гэтым, горача вітала яго.

— Казінае Вока пайшоў дадому з Томам, — заўважыў Сайкс, які свяціў ім па дарозе. — Ён тут, мабыць, спатрэбіўся б.

— Сапраўды, —азвалася Нэнсі.

— Дык ты прывяла мальца, — працягваў Сайкс, зачыняючы дзверы, калі ўсе зайшлі ў пакой.

— Так, вось ён тут, — адказала Нэнсі.

— Як ён паводзіў сябе па дарозе? — дапытваўся Сайкс.

— Ціха, як ягня, — адказала Нэнсі.

— Рады чуць гэта, — сказаў Сайкс і змрочна паглядзеў на Олівера, — іначай яго маладому каркасу не паздаровілася б. Ідзі сюды, містэр Зялёнка, паслухаеш лекцыю аб прыстойных паводзінах, каб усё адразу было зразумела.

Сказаўшы гэта Оліверу, ён садраў у таго з галавы шапку і шпурнуў яе ў куток, потым узяў хлопчыка за плечы, сам сеў ля стала, а малога паставіў перад сабой.

— Ну, цяпер найперш скажы мне, ці ведаеш ты, што гэта такое? — запытаўся Сайкс і ўзяў кішэнны пісталет, які ляжаў на стале.

Олівер адказаў сцвярджальна.

— Добра, тады глядзі сюды, — працягваў Сайкс. — Вось порах, гэта вось куля, а гэты кавалачак старога капелюша — гэта пыж.

Олівер прамармытаў, што яму вядома прызначэнне гэтых прадметаў. Містэр Сайкс грунтоўна і з вялікай стараннасцю ўзяўся зараджаць пісталет.

— Вось, гатова, цяпер ён зараджаны, — сказаў містэр Сайкс пасля таго, як зрабіў сваю работу.