Сагындым. Кайт инде
Шрифт:
гр бу хл чынлап та булган икн, Искндрне хтере якты кренешлр белн ачылган, димк. Булгандыр ул, нкъ шулай булгандыр. Булырга тиеш.
тисе белн бйлнгн бтн хатирлр сагыштан м кз яшьлреннн ген тора бугай. Бхетле чагын томан аша гына хтерлс, ан рнеткечлрен аерма ачык кзаллый малай. Теге вакытта, кпер башында япа-ялгыз калган чагыннан алып…
Кннрне беренд Искндр яшьтше белн тплшеп алды. Ул кч-гайрттн мхрм тгел иде. Кндшен ярыйсы гына элктерде. Казлар куып кайтып килгн нисен крг теге малай ил буып акырырга тотынды. Хатын яшендй атылып килде д Искндрне муеныннан буып алды. Аны кз алдында т шарлары биеште. Хатын каргана-каргана хлсезлнеп ирг чг барган балага согы тапкыр типте д аман да балавыз сыгып торган улын назлап кочып алды:«й, улкаем минем… Нык кыйнадымы уйнаштан туган нст…»
Малай Искндрг карап шышыды: «Абыйларга йтм мин сине!»
Искндр аны ишетмде. Аны бтен тне рни, кз алдында ле булса аллы-глле ут шарлары биеш иде. Тамагына утырган тер бераз таралгандай булгач торып утырды, яагы буйлап тгрп тшкн кз яшьлрен клмк ие белн сртте, тир-ягына каранып алды – кеше-флн кренми иде. Ярый, нисен йтеп тормас. лклшкнне яратмый ул. ср ле… Искндр д бер сеп итр ле…
Елга буена тшеп юынгач, тне бераз иелеп киткндй тоелды, моа кадр сйрлеп кен атлаган аяклары да тылаучанга йлнде. Келдге тер ген таралмады, тн рнлре анга кчте. Эх, нишлп Искндр кият батыры булып тумады икн?! Ай ссен кн сеп, ел ссен ай сеп, зене рнеттермслек дрлрг итс икн…
Теге малай чынлап та абыйларына йткн икн шул, капка тбен члшеп чыгып басканнар. Аларны кр белн Искндр урамны икенче ягына атлады. Лкин малайлар моа да зер иде, искндрне стен йодрык зурлыкташлар, каткан балчыклар ява башлады. Малай ирг иелде. Нкъ шул вакыт кабыргасына ниндидер каты нрс килеп брелде, таш булгандыр, ахры, сулышларын кйдереп алгандай тоелды. Искндр учына йомарлап лгергн ташын ан ачуы белн капка тбендгелрг тондырды. Нрсдер члпрм килде, ле ген батыр солдатлардай атакага ташланган ч малай, йлрене ватык трзсен карап, катып калды. Искндрне д йрге жу итеп куйды, лкин ватык трзле йдн ишетелгн тавыш аны тиз ушына китерде, малай бар кчен йлрен чапты.
Капка тбен иткч, еш-еш сулап артына борылып карады – куа килче юк иде. Малай шыпан-шыпан гына ихатага узды, тир-ягына каранды – нисе яшелч бакчасында нрсдер утый иде, абзарга бур песидй кереп киткн улын крми д калды.
ле кптн тгел ген дньяга килгн ала бозау нни хуасына теклде. Малай шундук ишекне келлп куйды. Килеп карасыннар, кереп карасыннар мен хзер, милицияга алып китеп карасыннар! милиция килчген шиге юк иде аны, н рге очтагы Бре Тимер абзыйны исерек баштан з трзсен ваткан чен ген д унбиш кн утыртып кайтардылар. бу сиа з трз тгел, бу – кешенеке. Кпмег ябарлар икн инде?! Мал енд озак ятып булмас шул, ярый, ич югы тн иткнче килмслр… тнл кая барасы?! Шулчак Искндрг з язмышы шул тиклем кызганыч булып тоелды, ул кзен млдерп карап торган ала бозауны муеныннан кочаклап алды да ксеп елап ибрде.
… Мен милиция д килеп итте. Искндрне кулларыннан каерып алдылар. Шулчак нни хуасына ияреп чыккан ала бозау телг килде:«Калдырыгыз аны… Мине трмг ябыгыз!»
ирн мыеклы усал милиционер Искндрне машинага ктреп кен атып брде д бозауга камчысы белн сыдырды. Кз яшьлрен буылып машинага ташланган нисен д тибеп кен ибрде теге милиционер. Машина кузгалып китг, ыелган халык теге бозауны кыйный башлады–«инаятьчене яклады ул, димк, зе д инаятьче. Ныграк сугыгыз, ныграк!» Бераздан халык юкка чыкты, урам буенда тукмалудан уфылдап яткан ала бозауны кочаклаган нисе ген калды. «Тз, малкай, тз… зе ятимне малы да ятим шул…» – дип бозауны муеныннан сыйпый-сыйпый елй иде ул.
Искндр ишек шакуга уянып китте. Ала бозауны кргч кзлре шар булды. «й, блкч, сине д монда китерделр мени?!» – дип пышылдады ул мосу гына.
Шул чакта гына ле кргннрене тш булуын, зене мал абзарында ятуын абайлады. Тукылджау тагы кабатланды. Искндрне тне буйлап чебеннр йгерешкндй булды.
– Искндр, улым, ач… Ач, балакаем, ятма анда. Мин барсын да белм инде.
нисе килгн икн бит. Барсын да белм ди зе.
– Милиция юкмы со? Трмг алып китмилрме?
– Курыкма, улкаем, курыкма! – ананы тавышы калтыранды.
Искндр зе д сизмстн ишек келсен ычкындырды. нисе шундук атылып керде д улын кочаклап алды:
– й, дивана малай, котларымны очырды бит! Шулай итеп качып яталар мени?!..
Абзарда чакта да, йг кергч т нисе бер авыр сз д йтмде аа. Муенындагы кызыл эзне кргч кен:
– Нрс булды, улым, – дип сорап куйды.
Искндр берни д булмагандай:
– й, малайлар белн кршкн идек, – дип авап бирде м трзг карап стп куйды,– Моны пыялалары кайда, ни?
– Тегелрг биреп ибрдем, – диде Хмдн,– тие булса, болай тормас иде д… Ярый зе д ссе инде…
Шулай шул, тисез кыен шул… тисезлек зен сиздереп тора шул…
Эх, тизрк та атсын иде…
Та атсын иде…
Кешелрне гдсе ген л, аны кблкк йлнеп кабер тирли очып йри икн, дигн сзлрне ишеткне бар иде аны. Искндр бген бозау ктрг чыкан иде. Шгали бабай белн берг туры килделр. Авыл халкы бик ихтирам ит Шгали картны, аны келен китмск, рнешен алмаска тырышалар. Бераз шрлилрдер д инде, чнки аны бтен нрсне д телен бел дилр. Шулайдыр, шулай булмаса, биялй чаклы гына болыт кисге килеп чыгып, Шгали бабайларны брге бачасына гына явып китмс иде. Башка бакчаларга яумады бит. Ай буена.
Шгали бабай кызыклы нрслр турында кп сйлде Искндрг. Лкин кблк турындагы хикяте барсын да оныттырды.
«…Шуннан со ятим малай нисене кабере янына килеп баса да, зене мо-зарларын сйли: ги бала булып яшлре авыр миа, нием. Ник безне ташлап китте, ник кайтмыйсы?! Синсез дньяларны бер нуры юк, сагындым бит, нием, кайт инде…» Шулчак лл кайдан гына очып килеп, кабер рштксен бер кблк куна. Бик хлсез була ул. Ршткд корган яфрак сыман эленеп кен тора. Ятим малай кблкне кулларына алып иркли, малайны ылы сулышыннан кблк анланып-терелеп кит, рхмт йткн сыман аны баш очыннан талгын гына ч кабат йлнеп уза да юкка чыга. «й, ием, – дип уйлый малай, – аннарымны ылытыр кеше булса, мин д канатланыр идем…» Кинт нисене ягымлы тавышын ишет:« Рхмт сиа, улым. Син кичергн газаплардан хлсезлнгн кблк – ул минем аным иде. Син аны зене изгелеге белн терелтте. м мин кабат сине янга кайттым. Без берг, улым…»
Бу хикят турында малай кн озыны уйланып йрде. Кайтыр алдыннан Шгали бабай Искндрне аркасыннан сеп йтеп куйды:
– Ктг син чыгасыны белгч, бераз шиклнгн идем. Беребез бабай, беребез сабый, мйтм, ай-ай, малларны таратмабыз микн. Бик егрле булды, маладис. Тач тие охшагансы.
– Шгали бабай… – Искндр лндге чыбыркысын иелеп алды, – Шгали бабай, мин тиемне терелт аламмы?..
Инде бабай тынып калды. Аны кзлре тпсез мо клен верелде. Озак кына нсез торганнан со бтенлй икенче тавыш белн:
– Бер кем д мгелек тгел, улым. Кеше кит, ирд аны эше кала, имеше кала. тие изге кеше иде, урыны омахта булсын. син аны рухын терелт аласы, улым. Аны фкать син ген терелт аласы. Моны чен озак вакыт кирк, рвахлар рухына тап тшермслек итеп яшрг кирк…– дип йтеп куйды.
Йрге ашкынып типте Искндрне. Куанычы кчле иде – ятимлекне бтен ачылары артта калачак хзер. тисе белн берг кайтып кергч, нисе нрс йтер икн?! й, сенер инде, й кочаклар, й, бр инде. Елап та алыр. Еласын, йд, еласын бер туйганчы. Эх, тисе белн кайтып кергч!.. шулай булачагына шиге юк иде Искндрне. Андый-мондый гына кеше тгел, Шгали бабай зе йтте бит. син аны терелт аласы. Аны фкать син ген терелт аласы, диде…