Адвокатпен с?хбат
Шрифт:
жоары лауазымды тлаларды сыбайлас жеморлыа атысты істерін з мойнына ала алады.
Мысалы, жаында, егер есіізде бол- са, «ЭКСИМ-Банк» басшыларыны бірін коммерциялы пара шін стады. Бл іспен К айналысты… Сондай-а, сыбайлас жеморлы істеріне арсы жеке бюро бар. Олар мемлекеттік ызметкерлерге атысты, яни пара алу мен беру, пара беруде делдал- ды сияты ылмысты істерді тергейді. Жалпы айтанда, тиісті органдар кп.
ТАЙЫР – К, прокуратура мен ішкі істер органдарыны рай- сысына тн жеке формасы бар, ызметкерлері погондар таады, лауа- зымдары, сыныпты шендері бар, сондытан оларды ажырату оай. Ал, сыбайлас жеморлыа арсы крес бюросы мен мемлекеттік кірістер департаменті ызметкерлеріні погондары жо.
ДАНИЯЛ – ынжылтады екен!
ТАЙЫР – Неге екенін білмеймін, алайда, осындай шешім абыл- данан, оан ештее істей алмайсыз. Біра, сота дейінгі тергеуді жзеге асыратын ы орау органдарыны кптігіне арамастан, бкіл тер- геуді тжі – сот. Тек сот ана адамны кінлі немесе кінлі еместігін, ылмысты істі тотатуа болатын-болмайтындыын анытайды, яни соы сзді зі айтады…
ЖЕКЕ ТЖІРИБЕ
ДАНИЯЛ – з тжірибеізде тергеу жне сот ісін арау процесін, былайша айтанда, ртрлі позициялардан, кзарастардан байауа ммкіндігііз боландытан, тергеу кезінде не нрсеге ерекше назар аудару керек жне андай ателіктерден аула болу керек екенін білу ызыты болар еді.
ТАЙЫР – те жасы сра! Негізі, ылмысты жедел ашылуы, сонымен атар, оан атысан барлы адамдарды тадыры тергеу істеріні сапалы туіне байланысты. Сондай-а, объективті сот талы- лауыны болашаы, ораушыны тергеу нтижелеріне арсы тру мм- кіндігі жне таы басаларыда осыан байланысты. Сондытан тергеуші стануа тиісті ережелер бар. Барлы ажетті рсімдерді заа сйкес ата жне ыса мерзімде орындауы керек. йтпесе, іс сотта немесе тіпті сота дейін лауы ммкін.
ДАНИЯЛ – Істі жасы загер арастыран жадайда да ма?
ТАЙЫР – И. Мен тіпті кінсіз адамды немесе кінлі адамды сотта- уа болатындыы туралы емес, оан таылан ылмыстара араанда онша ауыр емес ылмыстар туралы айтудамын. Сондытан да, ылмы- сты процесті сота дейінгі сатысы ерекше маыза ие. Сота дейінгі тергеуді бастауа бірнеше негіз бар. Бл жбірленушіні млімдемесі, баралы апарат ралдарындаы хабарламалар жне мойындау (мн- дай да болады!) немесе шенеунікті баянаты. лі есімде, тергеуші болып жмыс істеген кезімде, рлыа атысты істерге жбірленушіні оы- рауы бойынша жиі шыатынбыз.
ДАНИЯЛ – Бірінші кезекте неден бастайтын едііздер?
ТАЙЫР – Бірінші шыл тергеу рекеті – оиа болан жерді арауда хаттаманы дрыс толтыру. Мысалы, объект птер болса, онда сот так- тикасына сйкес р трлі технологияларды олдану арылы р блмені тексеру істері жргізіледі. ылмыскерді й-жайа кіру тсіліне кман алдырмау шін терезеде, есік жатауларында заымданулар бар ма жо па міне соан егжей-тегжейлі сипаттама жргізіледі.
Тергеушіге жедел топты рамына кіретін оперативтік ызмет- кер мен сот сарапшысы кмектесуі керек. Кулардан жауап алу дереу жзеге асырылады – егер кімде-кім ылмыскерді жне засыз рекеттерді
жасау сттерін тікелей крген болса, жне ол кдіктіні танитын болса, онда бл жедел топа ылмысты жылдам ашуа ммкіндік береді.
ДАНИЯЛ – Телехикаяларда айтылатындай – «ысты іздермен» бе?
ТАЙЫР – мірде де, солай дейді. Жалпы, айын ылмыстарды ашу оай.
ДАНИЯЛ – «Айын ылмыстар» дегеніміз не?
ТАЙЫР – Бл, кгерлерді, кейде, тіпті, ы орау органдары ызметкерлеріні кз алдында болан ылмыстар. Мысалы, олар жбір- ленушіні олындаы смкені асты ойлаушы адамны алай жлып алып ашанын кріп алуы ммкін. Олар сол стте дереу ылмыскерді «олын брап» стайды, содан кейін ана ылмыс болан жерді тексеру ресми рлге ие болады. Алайда, кінішке орай, кп жадайда брі «ай- ын» бола бермейді, айатар (длелдемелер) жинауды маызы зор.
Неге дейсіз бе? йткені, ылмыс іздерін бекіту ажет. Бл (егер птердегі рлы туралы айтатын болса) сауса іздері, биологиялы іздер. Бны барлыы трасология шін…
ДАНИЯЛ – «Трасология» дегеніміз не? гіме алалы магистраль- дар туралы емес шыар.
ТАЙЫР – Трасология – бл ылмыскерді іздерін зерттейтін крими- налистиканы блімі, – «із» француз сзінен – «жол» дегенді білдіреді.
ДАНИЯЛ – Тсінікті, ал трасология сауса іздерінен баса таы нені зерттейді?
ТАЙЫР – Егер птерге засыз кіру туралы айтатын болса, онда бл кіру механизмін анытау. Мысалы, айталы, ылмыскер есікті б- зып кірді. Алайда, сотта мны длелдеуге тура келеді. Сондытан да, тек й-жайларды ана емес, есіктерді де тексеру ажет. Суретке тсіріп, лпыны зегін алып, сот-медициналы сараптама таайындайсыз. Ммкін ылмыскер кейбір ылмыс ралдарын, жеке заттарын мытып кеткен немесе рланан заттарды бір блігін тсіріп алан шыар. Бл кейінірек басты длел бола алады, сіресе жптасан заттар туралы сз боланда.
ДАНИЯЛ – Яни?..
ТАЙЫР – асты ойлаушы адам ылмыс орнында олаппен жрді, алайда, кетіп бара жатып, олапты бір жбын байаусызда тсіріп алды делік. Ал, тінту кезінде, амауа алынан адамнан бір жбы та- былды – сондытан бл олап негізгі длел бола алады.
ДАНИЯЛ – Немесе сыраны бір жбы.
ТАЙЫР – Бл, негізінде, жбірленушіні материалды байлыыны дегейіне байланысты… Жбірленуші туралы гіме озаан екенбіз, онда оиа болан жерді араан бойда одан жауап алу керек. Одан жаз- баша млімдеме алу керек.
ДАНИЯЛ – рлы боланы жайлы ма?
ТАЙЫР – рине, андай млік, андай млшерде рланандыы ту- ралы. Оны «жалпы» белгілері, яни не рланды – технология, зергер- лік бйымдар, ле баса да заттар ма?! Оларды р трлі сапалы жне санды белгілері туралы. Ммкіндігінше, оны осы заттарды шынымен сатып аланын жне тініште крсеткен соманы шыныменде тлегенін растайтын биркалар, чектер. Бір сзбен айтанда, зіні рлаан заттар- ды иесі екенін растайтын длелдер…
СТОМАТОЛОГ ШПАКТЫ ПАЙДАСЫЗ МІТІ
ДАНИЯЛ – Бл жерде бір сауалды оймаса амалым жо.
ТАЙЫР – Мені ызытыра тстііз!
ДАНИЯЛ – «Иван Васильевич меняет профессию» комедиясын кр- ген боларсыз.
ТАЙЫР – рине, сонымен атар, аталмыш фильм ойылан М.А. Булгаковты осы аттас пьесасын оыдым. Сондытан болар, не жай- лы сраыыз келетінін болжамдап отыран сиятымын. Ал, лаым Сізде.
ДАНИЯЛ – рине, Владимир Этуш керемет сомдап шыан тіс дрігері жайлы.
ТАЙЫР – Алдымен кртесі мен магнитофоны ана рланды деп млімдеген адам жайлы ма, содан кейін ол кртені саны екіге, содан кейін шке «кбейеді» жне магнитофонмен де дл осылай?..
ДАНИЯЛ – И, рине, осыдан мынадай сра туындайды – жбірле- нушілер здеріне келтірілген зиян млшерін асыра баалайтын жадай- лар болып жата ма?
ТАЙЫР – Мені тжірибемде жбірленуші деп саналан адам, шын мнінде, зі ры болып шыан жадай да болды. кінішке орай, тергеу біраз уаыт бойы соны жетегінде жрді. Сондытан, жбірленушілерді мндай рекеттері тек комедияда ана бола бермейді. Алайда, бл жерде егер ылмыскер сталса жне рланан млік табылса, кейінірек, ажетті процедуралар аяталаннан кейін, мліктерді жбірленушіге айтары- латындыын ескеру ажет. Фильмге оралатын болса, егер шеу емес, шынында, бір крте рланан болса, онда біреуі ана табылатынын айта кету керек.