Монгольская империя и кочевой мир
Шрифт:
В делах частного права подчиненные народы, очевидно, руководствовались традиционными местными принципами, на исламской территории — шариатом, который никогда не был упразднен монгольскими властями. Если бы обычное право монголов было в широких масштабах навязано населению мусульманских территорий, попавшему под их владычество, это оставило бы четкие следы в исламских источниках. Когда Монгольская империя исчезла, как мы видели, эти запреты стали объектом дискуссии Ибн Арабшаха и ал-Макризи. Яса стала для монголов делом государства.
Что стало с Ясой после падения Монгольской империи? Не было больше смысла ссылаться на нее официально как на правительственные указы и, более того, в мусульманских странах монголы исламизировались и постепенно растворились в тюркской среде. Однако Яса сохраняется в широком мифическом мировосприятии тюрко-монгольских народов, стремящихся подтвердить свою причастность к Чингис-хану [Aigle 2000]. Действительно, он был востребован символически в политических целях рядом династий, которые создали в Центральной Азии свою законную власть, основанную одновременно на исламе и на культуре степей [Manz 1988, p. 105–122; 1998, p. 21–41].
Источники
Монгольские источники.
Histoire secrete des Mongols. (HSM). 1994. Chronique mongole du XIIIe siecle, traduit du mongol, presente et annote par Marie-Dominique Even et Rodica Pop, preface de Roberte N. Hamayon. Paris: Gallimard.
Les lettres de 1289 et 1305 des Ilkhan Arfiun et Oljeitu a Philippe le Bel, (= Les letters…). 1962. ed. Antoine Mostaert et Francis Woodman Cleaves. Cambridge, Mass.: Harvard University Press.
Rachewiltz, Igor de, 1972. Index to the Secret History of the Mongols. Bloomington: Indiana University, Uralic and Altaic Series. Vol. 121.
Персидские источники.
Al-Juvayni [= Al-Juvayni]. 1912. Tarikh-i Jahangusha, ed. Muhammad Qazvini. Leyde-Londres, 2 vol.
Al-Juzjani [= Al-Juzjani]. 1864. Tabaqat-i Nasiri, ed. W. Nassau Lees. Calcutta: Bibliotheca Indica. Vol. XLIV.
Rashid al-Din [= Rashid al-Din], 1957. Jami’ al-tawarikh, ed. A.A. Alizade. Baku. Vol. 3.
Rashid al-Din (Rashid al-Din). 1959. Jami’ al-tawarikh, ed. B. Karimi. Teheran, 2 vol.
Арабские источники.
Ibn ’Arabshah (= Ibn ’Arabshah). 1832. Liber Arabicus sive Fructus imperatorum etJocatio ingeniosorum, ed. G. Freytag. Bonn.
Al-Maqrizi (= Al-Maqrizi). 1270 al-Mawa’iz wa l-i’tibar fi dhikr al-khitat wa l-athar, ed. Boulaq.
Al-’Umari (= Al-’Umari). 1968. Das Mongolische Weltreich: al-’Umans Darstellung der mongolischen Reiche in seinem Werk Masalik al-absar wa mamalik al-amsar, ed. Klaus Lech. Wiesbaden: Asiatischen Forschungen. Vol. 14.
Сирийские источники.
Bar Hebraeus. 1890. Maktebonuth Zabhne, ed. Paul Bedjan. Paris: Maisonneuve.
Армянские источники.
Akanc’i. 1949. History of the Nation of the Archers [T’at’arac’ Patmut’iwnk’], ed. et trad. Robert P. Blake et Richard N. Frye, Harvard Journal of Asiatic Studies. Vol. 12/3-4, p. 269–443.
Ganjakec’i. 1963. [Patmut’iwnk’ Hayoc’], trad. partielle John A. Boyle, «Kirakos of Ganjak on the Mongols», Central Asiatic Journal 8, 1963, p. 200–211. [Reimpr. dans John Andrew Boyle, The Mongol World Empire 1206–1370, Londres, Variorum Reprint, 1977].
Латинские источники.
Guillemus de Rubruc (= Rubrouck). 1929. Itinerarium, in Sinica Franciscana. Vol. 1, ed. P. Anastasius Van den Wyngaert. Quarrachi-Firenze: Apud Collegium S. Bonaventurae, p. 164–332.
Iohannes de Plano Carpini (= Carpini). 1929. Ystoria Mongalorum, in Sinica Franciscana. Vol. I, ed. P. Anastasius Van den Wyngaert. Quarrachi-Firenze: Apud Collegium S. Bonaventurae, p. 27–143.
Aigle, Denise. 2000a. «Le mythe createur d’histoire», in Figures mythiques des mondes musulmans, dir. D. Aigle, REMMM, 89–90, p. 7–38.
Aigle, Denise. 2000. «Figures mythiques et histoire. Reinterpretations et contrastes entre Orient et Occident», in Figures mythiques des mondes musulmans, dir. D. Aigle, REMMM, p. 89–90, p. 39–71.
Allsen, Thomas T. 1986. «Guard and Government in the Reign of the Grand Qan Mongke 1251-59», Harvard Journal of Asiatic Studies, 46/2, p. 495–521.
Allsen, Thomas T. 1987. Mongol Imperialism: the Policies of the Grand Qan Mongke in China, Russia and the Islamics Lands. Berkley: University of California Press.
Allsen, Thomas T. 1989. Mongolian Princes and Their Merchant Partners, 1200–1260, Asia Major, 2/2, p. 83–126.
Allsen, Thomas T. 1994. The Rise of the Mongolian Empire and Mongolian Rule in North China, in The Cambridge History of China. vol. 6, Alien regimes and border states, 907-1368, ed. Herbert Franke et Denis Twitchett. Cambridge: Cambridge University Press, p. 321–413.
Allsen, Thomas T. 2001a. Sharing out the Empire: Apportioned Lands under the Mongols, in Nomads in the Sedentary World, ed. Anatoly M. Kazanov et Andre Wink. Curzon: Curzon-IIAS Asian Studies Series, p. 172–190.
Allsen, Thomas T. 2001. Culture and Conquest in Mongol Eurasia. Cambridge: Cambridge University Press, p. 172–190.
Amitai-Preiss, Reuven. 1994. An Exchange of Letters in Arabic between Abaqa ilkhan and Sultan Baybars (A.H. 667/A.D. 1268-69), Central Asiatic Journal 38/1, p. 11–33.