Исландские королевские саги о Восточной Европе
Шрифт:
5 I thenna tima voro iGarda riki margir spamenn. their er vissu firir marga luti. their sagthu af sinum spadomi at comnar voro ithetta land, hamingior nocquors gafugs mannz oc tho ungs. oc alldri fyrr hofdu their set ne eins mannz fylgior biartare ne fegre oc sannuthu their that med morgum ordum en eigi mattu their vita huar hann uar En sua sogtho their mikils hattar vera hans hamingio at that lios er yfir henni skein at that dreifthiz um allt Garda riki oc vida um austr halfu heimsins.
En firir thui sem sagt var fyrr at Allogia drotning var allra kuinna vitrost tha thyckia henni slikir lutir mikils verthir. Bidr hon nu konung med fogrum ordum at hann lati stefna thing at menn comi thangat af allum nalaegiom herudum. segir hon at hon mon tha til coma oc til skipan a hava slica sem mer likar. Nu gerir konungr sua. k"omr thar mikill fioldi manna.
Nu bydr drotning at sla seal mannhringa af allum muginum oc skal huerr standa hia adrum sua at ec mega lita huers mannz asionu. oc yfirbragd oc einkanlega au-gun. oc vaentir mek at ec myna skynia huerr styrandi er thessi hamingio ef ec fae litid sialldr augna hans. oc eigi man tha leynaz mega huerr thessar naturu er. konungr lyddi nu hennar r"othum.
Oc er thetta hit fiolmenna thing stod ii daga. En drotning geck firir huem mann oc hyggr at huers mannz yfir bragthi oc finnr engan thann mann er henni thycki liclegr til at styra sua matkum lutum Oc er stadit hafdi ii daga thingit oc com hinn thridi d. tha var enn aukat thingit sottu tha thangat allir at hans bodi. en elligar la sok a.
Var nu slegit allu folki i mannhringa. en thessi hin ageta cona oc hin fraegia d. hugdi at huers mannz alitum oc yfirbragthi. kdmr hon thar er aleid stundina sem fyrir henni stod einn ungr sueinn med vandum claedum hann var ikufli oc lagthr hottrin aptr aherdar honum. Hon leit augu hans. oc skildi hon thegar at hann var thessar hin-nar haleitu giptu. oc leidir hann firir konung oc gerthi tha bert firir allum at tha man sa fundinn vera er hon hafdi lengi leitad.
Var nu thessi sueinn ikonunglect valid tekinn Gerdi hann tha kunnect konungi oc d. aett sina oc tign at hann var eigi praell. helldr birtiz nu at hann var pryddr konun-glegre aett. Sithan tok konungr oc d. at fostra Olaf astsamliga. med mikilli blidu. g"oddu thau hann morgum farsaeligum lutum sem eiginlegan sinn son. Thessi sueinn uox up iGordum snimma algerr at afli oc viti oc throadiz langa rid sem alldr visar til. sua at afam uetrum var hann lanct um fram sina iafn alldra. i allum lutum theim er pryda ma godan hofthingia. Oc thegar er hann toe at syna sek oc sina atgervi tha var that abbragdlict a marga uega. oc ascammre stundu hafdi hann numit allan rid-darligan hatt. oc orrostulega speki. sua sem their menn er k"onstir voro oc hraustastir at fylla tha syslu.
6 Nu feck hann af sliku micla s"omd. oc frama fyrst af konungi oc d. oc uti fra allum adrum. rikum oc urikum. vox hann nu thar ос throadiz huartueggia med uizku oc vetra tali, ос allzsconar atgerfi er pryda ma agetan hofdingia Oc Valdamar konungr setti hann bratt hofthingia innan hirdar. oc at stiorna her monnum theim er vinna scyldu s"omd konungi. oc margscyns fraemthar verk vann hann iGardariki. oc vida um austr halfu tho at her se fatt talt.
En er hann var xii uetra gamall tha spyrr hann konungin ef nocquorar borgir eda herud thau er legit haf'i undir hans konungdom oc hafi heidnir menn tekit af hans rilci oc saeti tha yvir hans eign oc soma. Konungr suarar. oc s. at vist voro nocquorar borgir ос. thorp thau er hann hafdi att. oc adrir hafdu heriat af hans eign oc lagt nu vid sitt riki. Olafr maelti tha. Gef mer tha nocquot lid til forraedis oc skip oc vita ef ec mega aptr vinna that riki er latit er. thui at ec em fuss at heria oc beriaz vid tha er ydr hava hneyct vil ec thar til niota ydarrar giptu oc sialfs thins hamingio. Oc man vera annat huart at ec man fa drepit tha. eda their mono abrot stockua firir minum styrk. konungr toe thessu uel oc feck honum lid slict er hann beiddiz.
Nu syndiz that er fyrr var sagt huersu k"ON hann var vid allan riddarascap oc hers-capar bunat. kunni hann oc sua n"ofrliga fylkingum fara. sem hann hafdi i thui iafnan stafat. ferr hann nu med thessu lidi oc atti margar orrostur. oc vann mikin sigr a uvi-num sinum. Vann hann aptr allar borgir oc castala tha er fyrr hofdu legit undir riki Garda konungs. Oc margar thiodir utlendar ocadi hann undir riki Ualdamars ko-nungs. En at hausti huarf hann aptr med fagrligum sigri. oc fridu herfangi. hafdi hann tha margscyns gersimar igulli oc agetligum pellum. oc steinum dyrum. er hann fdrdi konungi oc d. oc var nu hans uegr aendr nyiadr. Oc fognudu honum allir med hinum mesta feginleik. slicu hellt hann fram ahuerio sumre. at hann heriadi. ос vann margs cyns fraegthar verk. en hann var a vetrum med Valldamar konungi.
Oc er hann skein ithuilikri dyrd. tha er sua sagt at eptir einn mikiN sigr sneri hann heim til Garda. their sigldu tha med sua miclu drambi oc kurteisi. at their hafdu seglin yfir skipum sinum af dyrum pellum. oc sua varu tiolldin theira oc. En af slicu ma mar-ca rikdom thann er hann hafdi fengit af stor virkiom theim er hann vann iAustrlondum. (Bls. 22–29)
9. Fra OLafi konungi
7 Sua segia vitrir menn oc frodir. at Olafr hafi alldrigi blotat scurdgod. ос hann setti iafnan hug s'in vid thui. En tho var hann vanr at fylgia konungi til hofsins optli-ga. en alldrigi com hann 'in. stod hann tha uti hia durum iafnnan. Oc eitt s'in rdddi konungr uid hann. oc bad hann eigi that gera thui at that kaN vera at gudin reidiz ther. oc tynir thu bloma dscu thinnar. Villda ec giama at thu litillaettir thek vid thau thui at ec em raeddr um thek at thau casti a thek akafre reidi sua mikit sem thu hefir ihaettu. Hann suarar. Alldrigi hraedumk ec gud thau er huarki hava heym ne syn ne vit oc ec ma skilia at thau hava enga grein oc af thui ma ec marca herra huerrar naturo thau его at mer syniz thu huert s'in med theckilego yf'ir bragthi at af tecnum theim stundum er thu ert thar oc thu fdrir theim fomir. en tha liz mer thu iafnan med ugiptubragthi er thu ert thar. Oc af thui skil ec at gud thessi er thu gofgar manu myrkrunum styra.
8 Oc that segia menn tha er Olafr var ithuilikri s"omd at til urdu nocquorir meN meirr ofundfullir en g"ozku fullir oc r"ogthu hann uid konungin. oc varth hann f'irir ofund margra gofugra manna ос f'irir tha sok for hann ibrot Ос hafdi tha mikin her. hann heriade tha aheidnar thiodaer oc feck iafnan sigr. for hann vida um Austrueg oc braut undir sek folkit Oc er honom leiddiz thessi idn. tha var comit at uetri. villdi hann tha snua heim til Garda. Oc tha com imoti theim uedr bedi mikit oc gagnstadlict oc hepti that ferth hans thessu sinni. snyr hann tha til Vindlanz meth lidi sinu oc lagthi skipum sinum til l"ogis. (Bls. 30)
12. Fra OLafi konungi
10 Tha er Olafir hafdi verit iij uetr i Vindlandi gerduz thau tithendi. at d. faer bradan bana. […] bio hann tha lid sitt or landi. oc vaenti hann at tha myndi hann skiotara af hyggia harmi theim er hann hafthi fengit aetladi hann at fara iRusiam. En er hann com iDanmork tha gengu their af skipum sinum oc aland up. oc tocu strandhogg sem sithr er til oc tocu mikit fe. oc racu til strandar. landz menn somnuduz saman oc sottu eptir theim med miclu lidi. […] (Bls. 36)
13. Fra draum OLafs konungs
11 Eptir thetta hellt Olafr brot skipum sinum oc austr iGarda uelldi Oc tok konungr oc d. uid honum ageta uel. oc dualthiz hann thar um uetrinn Oc eitt sinni bar tha f'irir hann merkilega syn. honum syndiz einn mikill stein oc thottiz hann ganga lanct up eptir honum allt til thess er hann com at ovan verthum. hanum thotti tha sem hann veri up hafidr iloptid yfir scyin. Oc er hann hof up augu sin tha sa hann agetliga stadi fagra oc biarta menn er bygdu itheim stodum. thar kendi hann ос s"otan hilm ос allzsconar fagra bloma. ос meiri dyrd thotti honum thar vera en hann maetti hug sinum til coma fra at segia. Tha heyrdi hann rodd maela vid sek. Heyr thu efni gods mannz. thui at alldrigi gofgathir thu gudin oc "onga thionustu ueittir thu theim. Helldr suivirdir thu tha/ oc firir thui munu margfalldaz uerk thin til godra luta. oc avaxtsam-legra. en tho scortir thek enn mikit at thu megir vera ithessum stodum eda thu ser mac-legr at liva her at eilifu med thui er thu cannt eigi eN scapara thin. oc thu veizt eigi huerr sannr gud er.
Oc er hann hafdi heyrt thessa luti tha hraeddiz hann acafliga oc maelti sua. Huerr ert thu drottin at ec trua a. Roddin suarar. Farthu til Girclandz oc man ther thar kunnict gert nafns drottins guds thins. Oc ef thu vardueitir hans bodord. tha mannt thu hava aeilift lif oc saelu Oc tha er thu truir retliga tha mannt thu marga adra snua fra villu oc til hialpar. thui at gud hefir thek sett til at snua honum til handa margar thiodir.
Oc er hann hafdi thessa luti heyrda oc set. tha aetladi hann at stiga nidr af steini-num. Oc er hann for ovan. tha sa hann ogorliga stadi fulla af logum oc quolum oc thar med heyrdi hann aumligan grat. oc margsconar ogorliga luti. Oc thar thottiz hann kenna maenn marga tha er truat hofthu ascurthgud bedi vini oc hofthingia. Oc that scilthi hann at sia quol beid buin Valdamars konungs oc d. Honum feck tha mikils sua at tha er hann vacnadi flaut hann allr itarum. oc vacnadi med miclum otta.
Eptir that bad Olafr lid sitt buaz til brautferthar. Oc vil ec nu sigla til Girklannz. oc sua gerir hann. oc byriar honum vel. oc com hann til Girclandz. Ос hitti thar dyr-lega kenni maenn oc uel truada er honum kendu nafn drottins Iesu Cristz. vard hann nu laerthr med theire tru sem fyrr var honum bodat isuefni. Sithan hitti hann agetan byscup einn oc bad hann ueita ser helga skirn tha sem hann hafdi lengi til girnz oc maetti hann vera isamlagi cristinna manna, ос sithan var hann primsignadr Oc sithan bad hann byscup fara med ser i Rusiam oc bodadi thar nafn guds heidnum thiodum. Byscup q. heita myndu ferdinni ef hann vildi fara sialfr thui at tha mun konungr sialfr sithr imote standa oc adrir storhofthingiar. helldr ueite hann til sinn styrk at avoxtr maetti at vertha oc guds cristni magnadiz.