Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Польские сказки
Шрифт:

– Czego przez trzy lata nauczyle's sie, synu (чему ты за три года научился, сын; przez – в течение /о промежутке времени/; nauczy'c sie czego's – научиться чему-л.) – zapytal ojciec (спросил отец) – i jaka z ciebie bede mial pomoc (и какая мне от тебя будет помощь: «какую буду иметь от тебя помощь»)?

I wszystkie dziewice znowu przez okno ulecialy, a ta, kt'ora szewcowa poznala, jej sie synem rodzonym stala; syn rzucil sie w objecia matki i za wyzwolenie siebie serdecznie dziekowal.

Szcze'sliwi powracaja do domu, ale ucze'n czarownika zaraz spostrzegl, ze w nim znowu po dawnemu bieda osiadla; dane zloto juz sie przezylo, a ojciec ciagle sie upijal.

– Czego przez trzy lata nauczyle's sie, synu – zapytal ojciec – i jaka z ciebie bede mial pomoc?

– Nauczylem sie sztuk czarnoksieskich (научился чернокнижным/колдовским фокусам; sztuka – штука; искусство), a pomoc ze mnie bedzie taka помощь от меня будет такая): czym zechcesz (чем = кем захочешь; zechcie'c – захотеть), ojcze (отец; ojciec), tym sie stane (тем стану): sokolem (соколом), chartem (борзой), slowikiem czy baranem (соловьём или бараном); 'smialo prowad'z mnie na targ (смело веди меня на рынок), przedawaj i bierz pieniadze (продавай и бери деньги; przedawa'c = sprzewada'c), tylko zdejmuj powr'oz (только снимай верёвку; powr'oz – толстая верёвка), na kt'orym bedziesz mnie prowadzil (на которой ты будешь меня вести), i nigdy nie zadaj (и никогда не требуй), zebym zamienil sie w konia (чтобы я превратился в коня; zeby – чтобы; jestem – я есть), bo i pieniadze w korzy's'c nie p'ojda (потому что и деньги в = на пользу не пойдут), i mnie moze sie bieda przytrafi'c (и со мной может беда случиться; przytrafi'c sie komu's – произойти, случиться с кем-л.).

– Nauczylem sie sztuk czarnoksieskich, a pomoc ze mnie bedzie taka: czym zechcesz, ojcze, tym sie stane: sokolem, chartem slowikiem czy baranem; 'smialo prowad'z mnie na targ, przedawaj i bierz pieniadze, tylko zdejmuj powr'oz, na kt'orym bedziesz mnie prowadzil, i nigdy nie zadaj, zebym zamienil sie w konia, bo i pieniadze w korzy's'c nie p'ojda, i mnie moze sie bieda przytrafi'c.

Szewc zapragnal nie's'c na przedaz sokola (сапожник пожелал нести на продажу сокола), i nagle syn zniknal (и вдруг сын исчез), a na ramieniu ojca usiadl sok'ol (а на плече отца сел сокол; ramie – плечо), z gotowym wytoczonym berlem do siedzenia (с готовым выточенным шестом, чтобы /на нём/ сидеть: «для сидения»; do – для /при указании на назначение чего-л., иногда перев. беспредложной конструкцией/; berlo – скипетр, жезл), z kapturkiem do przyslonienia oczu (с капюшоном, чтобы заслонять /им/ глаза; kapturek – капюшон).

Niesie go szewc do miasta (несёт его сапожник в город), napotyka w drodze my'sliwych (встречает в дороге охотников; droga – дорога), kupuja sokola (они покупают сокола), a za powrotem do domu szewc znajduje juz w nim syna za stolem (а за = по возвращении домой находит уже там сына за столом)…

Szewc zapragnal nie's'c na przedaz sokola, i nagle syn zniknal, a na ramieniu ojca usiadl sok'ol, z gotowym wytoczonym berlem do siedzenia, z kapturkiem do przyslonienia oczu.

Niesie go szewc do miasta, napotyka w drodze my'sliwych, kupuja sokola, a za powrotem do domu szewc znajduje juz w nim syna za stolem…

Kiedy wziete za sokola pieniadze szewc przehulal (когда сапожник промотал взятые за сокола деньги; przehula'c – прогулять, промотать), zazadal do sprzedania charta (потребовал для продажи борзую), i chart u n'og jego stoi (и борзая у ног его стоит); wzial go za obroze (взял её за ошейник), poprowadzil do my'sliwych (повёл к охотникам), przedal za dobre pieniadze (продал за хорошие деньги), powr'ocil do domu i znowu znalazlszy w nim syna (возвратился домой и, снова найдя там сына), nie posiadal sie z rado'sci (не помнил себя от радости; posiada'c – иметь, владеть, обладать; nie posiada'c sie z rado'sci – не помнить себя от радости), gdyz byl juz przekonany (потому что был уже уверен), ze tym sposobem nigdy mu na pijatyke pieniedzy nie zabraknie (что этим образом = никогда ему = у него деньги на пьянку не кончатся «не не хватят»; pieniadze – деньги; zabrakna'c – не хватить).

Kiedy i te pieniadze r'owniez przepil (когда и эти деньги также пропил), szewc kilka juz razy wodzil syna na jarmark juz to w postaci wolu (сапожник уже несколько раз водил сына на базар или же в виде вола; juz to … juz to – или же … или же), krowy lub barana (коровы или барана), juz to gesi (или же гуся; ge's – ж. гусь), indyka lub koguta (индюка или петуха).

Kiedy wziete za sokola pieniadze szewc przehulal, zazadal do sprzedania charta, i chart u n'og jego stoi; wzial go za obroze, poprowadzil do my'sliwych, przedal za dobre pieniadze, powr'ocil do domu i znowu znalazlszy w nim syna, nie posiadal sie z rado'sci, gdyz byl juz przekonany, ze tym sposobem nigdy mu na pijatyke pieniedzy nie zabraknie.

Kiedy i te pieniadze r'owniez przepil, szewc kilka juz razy wodzil syna na jarmark juz to w postaci wolu, krowy lub barana, juz to gesi, indyka lub koguta.

Wreszcie zaczal sobie przykrzy'c (наконец ему начало надоедать; przykrzy'c sie – уст. надоедать), ze wziete za jedna sprzedaz pieniadze nie na dlugo mu starcza (что взятые = взятых за одну продажу денег ненадолго ему хватает), gdyz za rzeczy (потому что за вещи), w jakie sie syn jego przemienia (в какие = в которые сын его превращается), niezbyt drogo placa (не слишком дорого платят; niezbyt – не очень, не слишком), a za konia zaplacono by dobre pieniadze (а за коня заплачено = заплатили бы хорошие деньги), ale syn wyra'znie zapowiedzial (но сын отчётливо предупредил), zeby nie zadal tego (чтобы он не требовал этого). Dlaczego jednak nie mialby on sta'c sie koniem (однако почему он не должен был бы стать конём)? Ko'n takiez zwierze jak i krowa (конь такое же животное как и корова); wida'c (видно), ze synek kpi sobie z ojca i zaluje mu dobrego zarobku (что сынок насмехается себе над отцом и жалеет ему = для него хорошего заработка; kpi'c z kogo'sm czego's – насмехаться над кем-л., чем-л.; zarobek – заработок)!..

Wreszcie zaczal sobie przykrzy'c, ze wziete za jedna sprzedaz pieniadze nie na dlugo mu starcza, gdyz za rzeczy, w jakie sie syn jego przemienia, niezbyt drogo placa, a za konia zaplacono by dobre pieniadze, ale syn wyra'znie zapowiedzial, zeby nie zadal tego. Dlaczego jednak nie mialby on sta'c sie koniem? Ko'n takiez zwierze jak i krowa; wida'c, ze synek kpi sobie z ojca i zaluje mu dobrego zarobku!..

Tak pomy'slal sobie w duchu szewc p'olpijany (так подумал себе в душе = про себя полупьяный сапожник; duch – дух; w duchu – в душе) – zazadal konia (потребовал коня), i ko'n stoi tuz przed oknem (и конь стоит тут же перед окном), silna noga ziemie grzebie (сильной ногой землю роет), z oczu tylko co skry sie nie sypia (из глаз только что искры не сыпятся), a z nozdrzy tylko co plomie'n nie bucha (а из ноздрей только что пламя не пышет; tuz – тут же).

Pojechal szewc na koniu (поехал сапожник на коне), a w mie'scie nadarzyl sie natychmiast kupiec (а в городе тотчас же подвернулся покупатель; miasto – город; kupiec – купец; покупатель), i to nie lada (и то = да не /кто/ попало; lada kto – кто попало), bo powiedzial od razu (потому что он сказал сразу), ze konia got'ow jest kupi'c na wage zlota (что коня готов купить на вес золота; waga – ж. вес; na wage zlota – на вес золота), i poprowadzil do wazek (и повёл /его/ к весам: «к чашкам весов»; wazka – чашка весов); na jedna szale wprowadzil konia (на одну чашу весов он ввёл коня; szala – чаша весов), a na druga zaczeli z wor'ow szuflami nowiutkie dukaty sypa'c (а на другую начали из мешков лопатами новенькие дукаты сыпать), az od razacego ich blasku w oczach sie 'cmilo (так, что даже от резкого их блеска в глазах темнело; az – так, что даже; razacy – резкий; 'cmi'c sie – темнеть).

Tak pomy'slal sobie w duchu szewc p'olpijany – zazadal konia, i ko'n stoi tuz przed oknem, silna noga ziemie grzebie, z oczu tylko co skry sie nie sypia, a z nozdrzy tylko co plomie'n nie bucha.

Pojechal szewc na koniu, a w mie'scie nadarzyl sie natychmiast kupiec, i to nie lada, bo powiedzial od razu, ze konia got'ow jest kupi'c na wage zlota, i poprowadzil do wazek; na jedna szale wprowadzil konia, a na druga zaczeli z wor'ow szuflami nowiutkie dukaty sypa'c, az od razacego ich blasku w oczach sie 'cmilo.

Szewc wlepil oczy na szale ze zlotem (сапожник уставился на чашу весов с золотом; wlepi'c – влепить; wlepi'c oczy w kogo's, co's – уставиться на кого-л., что-л.), kt'ora juz prawie konia przewaza'c zaczynala (которая уже начинала почти перевешивать коня), gdy nagle potrzymujace la'ncuchy pekly (когда вдруг поддерживающие /её/ цепи лопнули; pekna'c – лопнуть), zloto na ziemie runelo i migocac potoczylo sie po pochylym rynsztoku ulicy (золото на землю рухнуло и, мерцая, покатилось по покатой уличной канаве: «сточной канаве улицы»; runa'c – рухнуть; rynsztok – сточная канава).

Поделиться с друзьями: