Польские сказки
Шрифт:
Caly tlum stojacy dokola zafrasowane bardzo mial twarze (у всей толпы, стоящей вокруг, были очень озабоченные лица); niekt'orzy rece lamali i rozpacza'c sie zdawali (некоторые ломали руки, и, казалось, были в отчаянии; rozpacz – отчаяние, rozpacza'c – отчаиваться). Ten, co na koniu siedzial (тот, который на коне сидел), czytal, co nastepuje (читал следующее: «что следует»; nastepowa'c – следовать;nastepny – следующий), z papieru (с бумаги):
Wida'c bylo po konnych, iz z urzedu zostali poslani, bo mieli na sobie suknie wyszywane, z herbami, i kapelusze z pi'orami na glowach, a jeden wprz'ody trabil, nim drugi mial czyta'c, aby ludzie sluchali…
Caly tlum stojacy dokola zafrasowane bardzo mial twarze; niekt'orzy rece lamali i rozpacza'c sie zdawali. Ten, co na koniu siedzial, czytal, co nastepuje, z papieru:
– Z rozkazu Kr'ola Jegomo'sci Gwo'zdzika oglasza sie wszystkim wiernym jego poddanym (по приказу: «с приказа» его королевской милости Гвоздика объявляется всем его верным подданным; jegomo's'c – уст. господин; gw'o'zd'z – гвоздь), ze oto wielkie nieszcze'scie grozi pa'nstwu (что великое несчастье грозит государству; oto – вот), albowiem potezny (ибо могущественный), ale niegodziwy sasiad (но/и вот подлый сосед), kr'ol Strasznej G'ory, Bimbas (король Страшной Горы, Бимбас), z wojskiem nieprzeliczonym ciagnie przeciw Gwo'zdzikowi i chce kraj zniszczy'c i zawojowa'c (с войском бесчисленным движется = идёт против Гвоздика и хочет страну уничтожить и завоевать; liczy'c – считать; ciagna'c – тянуться, двигаться). Kto by przeciwko niemu wystapil (/тот/, кто бы против него выступил), a Gwo'zdzika i jego pa'nstwo od zaglady uratowal (а Гвоздика и его государство от гибели спас; zaglada – гибель, уничтожение), temu kr'ol reke swej c'orki jedynaczki, najpiekniejszej z kr'olewien (тому король руку своей единственной дочери, прекраснейшей из принцесс; jedynaczka – единственная дочь), Marmuszki (Мармушки), przeznacza i po sobie mu kr'olestwo przekaze (предназначает и после себя ему королевство передаст; przekaza'c – передать)!
– Z rozkazu Kr'ola Jegomo'sci Gwo'zdzika oglasza sie wszystkim wiernym jego poddanym, ze oto wielkie nieszcze'scie grozi pa'nstwu, albowiem potezny, ale niegodziwy sasiad, kr'ol Strasznej G'ory, Bimbas, z wojskiem nieprzeliczonym ciagnie przeciw Gwo'zdzikowi i chce kraj zniszczy'c i zawojowa'c. Kto by przeciwko niemu wystapil, a Gwo'zdzika i jego pa'nstwo od zaglady uratowal, temu kr'ol reke swej c'orki jedynaczki, najpiekniejszej z kr'olewien, Marmuszki, przeznacza i po sobie mu kr'olestwo przekaze!
Sluchal tego czytania Gawel (слушал это чтение Гавел) – i natychmiast spytal stojacego przy sobie wie'sniaka (и сразу же спросил стоящего при себе = рядом крестьянина), kt'oredy droga do zagrozonej stolicy i gdzie sie nieprzyjaciel znajdowal (какая дорога /ведёт/ до находящейся под угрозой столицы, и где находился неприятель: «каким путём дорога…»; kt'oredy – каким путём; zagrozony – подверженный опасности, находящийся под угрозой; zagrozi'c – создать угрозу; подвергнуть опасности).
Na to jeden z herold'ow odpowiedzial (на это один из глашатаев ответил), ze Bimbas z wojskiem stal juz o p'ol dnia do miasta (что Бимбас с войском стоял уже /на расстоянии/ половины дня от города: «в полдня от города»), a do niego stad nie bylo dalej jak dzie'n drogi (а до него отсюда было не дальше = не больше, как = чем день пути).
Sluchal tego czytania Gawel – i natychmiast spytal stojacego przy sobie wie'sniaka, kt'oredy droga do zagrozonej stolicy i gdzie sie nieprzyjaciel znajdowal.
Na to jeden z herold'ow odpowiedzial, ze Bimbas z wojskiem stal juz o p'ol dnia do miasta, a do niego stad nie bylo dalej jak dzie'n drogi.
Gawel poczal zaraz pier'scionek sw'oj trze'c i zada'c (Гавел начал тотчас колечко своё тереть и требовать), aby mu sie wojsko stutysieczne zebralo dla pobicia nieprzyjaciela kr'ola Gwo'zdzika (чтобы ему войско стотысячное собралось, для побития = чтобы разбить врага короля Гвоздика); mial bowiem na my'sli ozeni'c sie potem z kr'olewna Marmuszka (ибо имел в виду = собирался потом жениться на принцессе Мармушке; mie'c na my'sli – иметь ввиду; ozeni'c sie z kim's – жениться на ком-л.) – no– i spokojnie sobie panowa'c temu kr'olestwu (ну – и спокойно себе править этим королевством; panowa'c czemu's – править, управлять чем-л.). Jeszcze pier'scie'n tarl (ещё кольцо тёр), gdy sam ujrzal sie na koniu (когда сам увидел себя на коне), a poza wsia zaczelo sie ukazywa'c wojsko wielkie i trzech wojewod'ow przybieglo do niego po rozkazy (а за селом начало появляться войско большое и трое воевод прибежали к нему за приказами).
Gawel poczal zaraz pier'scionek sw'oj trze'c i zada'c, aby mu sie wojsko stutysieczne zebralo dla pobicia nieprzyjaciela kr'ola Gwo'zdzika; mial bowiem na my'sli ozeni'c sie potem z kr'olewna Marmuszka – no – i spokojnie sobie panowa'c temu kr'olestwu. Jeszcze pier'scie'n tarl, gdy sam ujrzal sie na koniu, a poza wsia zaczelo sie ukazywa'c wojsko wielkie i trzech wojewod'ow przybieglo do niego po rozkazy.
Gawel wyjechal (Гавел уехал), przez zdumiony lud sie przerzynajac (через изумлённый люд прокладывая себе путь; lud – народ, люд; przerzyna'c sie —прорезываться; прорубаться, пробиваться, прокладывать себе путь), w'sr'od okrzyk'ow radosnych do swojego wojska (среди радостных возгласов до своего войска), rozkazujac mu biec przeciwko Bimbasowi na obrone stolicy (приказывая ему бежать против = навстречу Бимбаса на защиту столицы)… Sam tez z wojewodami pu'scil sie w cwal (сам тоже с воеводами пустился вскачь; cwal – ускоренный галоп; pu'sci'c sie w cwal – пуститься вскачь), zapomniawszy nawet o swoim kocie i psie (забыв даже о своём коте и псе); ale oni oba tuz za koniem biegli nieodstepnie (но они оба тут же за конём бежали неотступно).
Nim rozednialo (прежде чем рассвело; dzie'n), wojsko Gawlowe (войско Гавла), on i wojewodowie juz byli pod murami stolicy Gwo'zdzika (он и воеводы уже были под стенами столицы Гвоздика; mury – городские стены), kt'ory sie byl zamknal w niej i ludzi mial malo (который заперся в ней, и людей у него было мало), i juz nie wiedzial (и уже не знал), co pocza'c (что делать; pocza'c – книжн. начать, co pocza'c? – что делать?).
Gawel wyjechal, przez zdumiony lud sie przerzynajac, w'sr'od okrzyk'ow radosnych do swojego wojska, rozkazujac mu biec przeciwko Bimbasowi na obrone stolicy… Sam tez z wojewodami pu'scil sie w cwal, zapomniawszy nawet o swoim kocie i psie; ale oni oba tuz za koniem biegli nieodstepnie.
Nim rozednialo, wojsko Gawlowe, on i wojewodowie juz byli pod murami stolicy Gwo'zdzika, kt'ory sie byl zamknal w niej i ludzi mial malo, i juz nie wiedzial, co pocza'c.
Bimbas tymczasem zblizal sie (Бимбас тем временем приближался), zapewniony (заверенный), ze nie znajdzie sily (что не найдёт силы), kt'ora by mu sie opiera'c 'smiala (которая бы ему сопротивляться смела), gdy Gawel ze trzema wojewodami i wojskiem swym jak piorun spadl na niego (когда /вдруг/ Гавел с тремя воеводами и войском своим как гром обрушился на него; piorun – молния; гром; spa's'c упасть; обрушиться, напасть)!
Co sie tam dzialo (что там происходило), opowiedzie'c trudno (рассказать трудно); dosy'c (достаточно /сказать/), ze jak zajrze'c (что куда ни посмотри), pola pokryly sie trupami (поля покрылись трупами), a sam Bimbas zaledwie z zyciem uszedl (а сам Бимбас едва в живых остался; uj's'c z zyciem – остаться в живых). Gawel za's po odniesieniu zwyciestwa pod murami stolicy kr'ola Gwo'zdzika polozyl sie obozem (а Гавел, после того как одержал победу под стенами столицы короля Гвоздика, встал лагерем; odnie's'c zwyciestwo – одержать победу; leze'c obozem – стоять лагерем; leze'c – лежать; находиться, быть расположенным) i trzech swoich wojewod'ow wyslal w poselstwie z pozdrowieniem (и троих своих воевод отправил с поручением поклониться /королю/: «выслал в депутации с поклоном»; poselstwo – посольство, депутация; поручение; pozdrowienie – привет, приветствие; поклон), dopominajac sie kr'olewny Marmuszki w malze'nstwa (требуя королевну Мармушку в жёны: «в браки»; dopomina'c sie kogo's, czego's – требовать кого-л., чего-л.; malze'nstwo – брак), wedle uroczy'scie danego na to slowa (согласно торжественно данному на это слову; wedle = wedlug czego's – согласно чему-л.).
Bimbas tymczasem zblizal sie, zapewniony, ze nie znajdzie sily, kt'ora by mu sie opiera'c 'smiala, gdy Gawel ze trzema wojewodami i wojskiem swym jak piorun spadl na niego!
Co sie tam dzialo, opowiedzie'c trudno; dosy'c, ze jak zajrze'c, pola pokryly sie trupami, a sam Bimbas zaledwie z zyciem uszedl. Gawel za's po odniesieniu zwyciestwa pod murami stolicy kr'ola Gwo'zdzika polozyl sie obozem i trzech swoich wojewod'ow wyslal w poselstwie z pozdrowieniem, dopominajac sie kr'olewny Marmuszki w malze'nstwa, wedle uroczy'scie danego na to slowa.