Чтение онлайн

–Az qal?r doqquz ay olsun.

–N?? Doqquz ay? – H?rbci ?lind?ki siyah?ya bax?r. – Bu siyah?n? ki, biz? indi veribl?r, burda bir ay ?vv?l h?rbi hiss?ni t?rk etdiyi yaz?l?b. Polkovnik Zakir Huseynov ozu qol c?kib siyah?ya.

Zakirin ad?n? esitc?k Umud havaland?: “O, ozu m?ni yola salmad?m?? Komandir ona don?-don? dedi ki, pravadnikliyin? salma, get s?n?dl?ri isl?! Axx, pravadnik, pravadnik!”

–H?, b?lk? d? bir az cox olar. Oglum ozbas?na g?lm?yib ki, ustumuz? hucum c?kirsiniz…

–Kim icaz? verib ona?

–Kim icaz? ver?c?k? Boyuyu, komandiri…

–Biz onun arxas?nca g?lmisik. De, oz xosu il? geyinsin, g?lsin, biziml? getm?lidir. Yoxsa zorla aparacag?q…

Arvad? q?h?r bogdu.

–O, ged? bils?ydi, hec evd? oturard?… – Ozunu saxlaya bilm?di, honkurdu, yayl?g? il? gozunun yas?n? sildi, agz?n? tutdu. – Kecin… Kecin ic?ri… Ozu il? dan?s?n.

–Duz deyirs?n, coxdan qac?b ruset? getm?liydi… – Onlardan biri kinay?li-kinay?li dedi.

H?rbi polisin zabiti ?sg?rin birin? astadan taps?r?q verdi:

–M?n bel? seyl?ri cox gormus?m. S?n tez evin arxas?na kec. Anas? burda bas?m?za qatar, oglu evin arxas?ndan c?x?b qacar.

Evin giris qap?s?na yax?nlasanda Umud birt?h?r dirs?kl?nib p?nc?r?d?n onlara bax?rd?. Ev kursulu idi dey? ikim?rt?b?li kimi gorunurdu. Umudu gor?n kimi h?rbi polisin zabiti dill?ndi:

–Hec utanm?rsan? Boyuna, buxununa bax bunun.

–Dan?s?g?n? bil, m?n doyus?nd? s?n k?ndd?, k?s?kd? burnunun suyunu ax?d?rd?n, y?qin…

–Uzun dan?sma, de gorum, s?n? kim icaz? verib?

–M?n? polkovnik ?liyev ozu icaz? verib.

–Polkovnik ?liyev e… Onu coxdan c?xar?blar.

–Mayor Orduxanov s?xs?n yola sal?b.

–Onu da Murova, ag ay?lar?n yan?na gond?ribl?r. – N? fikirl?sdis? bas?n? bulad?. – Ax? onlar? coxdan d?yisibl?r. Bu siyah?n? is? biz? bir ayd? veribl?r. Qacanlar? y?ga-y?ga g?lib c?xm?s?q.

–Kim verib o siyah?n? siz??

–Zakir Huseynov. Bir d? s?n? n? d?xli var kim verib. Dus g?l, biziml? getm?lis?n.

–M?n dus? bilmir?m.

–Nec? y?ni dus? bilmir?m? B?s ora nec? c?xm?san?

–M?ni bura c?xar?blar. Dedim ax?, mayor Orduxanov m?n? iki n?f?r qosmusdu. G?tirib qoydular burda, c?x?b getdil?r.

–Bu, dey?s?n, biziml? m?z?l?nir e… – H?rbi polisin zabiti uzunu ?sg?r? tutdu. – Qalx yuxar?, onu dusur asag?.

?sg?r qaca-qaca ev? girib Umudun otag?na qalxd?. Qaca-qaca da geri qay?tmas? bir oldu. R?ngi agappaq agarm?sd?.

–Nooldu? Niy? qay?td?n?

–Komandir, ozunuz qalxsan?z yaxs?d?r.

H?rbi polisin zabiti d? ic?ri kecdi. Umud p?nc?r?d?n yer? dusmusdu, dos?m?nin ustund?ydi. Zabit ona baxd?… baxd?, sonra diqq?tl? siyah?ya goz g?zdirdi. Doluxsundu, dey?s?n, gozl?ri doldu, siyah? gozund? axd?. Tutulan kimi oldu v? asta s?sl? dill?ndi:

–Bizi bag?sla… amma basa dus… basa dusm?y? cal?s… Yuxar?dan q?ti taps?r?blar, ham?n? y?gmal?y?q, koru da, sik?sti d?, lal? da, kar? da… Qarabag ugrunda ellikl? hucuma kec?siyik.

Umudun anas? g?ldi.

–Qoymaram oglumu aparas?n?z…

H?rbi geyimlil?rd?n s?s c?xmad?.

–B?lk? k?nd sovetind?n aray?s al?b verim?

–Yox, ana, gets?m yaxs?d?r. G?l, m?nim ?sg?r paltar?m? geyindir. Dey?s?n, muharib? h?l? davam ed?c?k. Piyada deyil?m ki, tankc?yam. T?ki m?ni qald?r?b tanka oturtsunlar. At?c?n?n ayaga ehtiyac? yoxdur, orda h?r sey goz v? ?l il?dir.

–Biz ?mr? tabeyik. Bizd?n olsa… ozumuz h?r seyi gorduk. Amma orda bizim sozumuz? inanmayacaqlar. – H?rbi polisin zabiti anaya basa salmaga cal?sd?. – ?mr olunub ki, bu siyah?ya ad? dus?nl?rin ham?s? q?rargaha g?tirilm?lidir.

H?rbi geyimlil?r dinm?zc? h?y?t? dusdul?r. H?r?si bir siqaret yand?rd?.

Anas? aglaya-aglaya Umudu geyindirdi.

Sonra onlar yenid?n yuxar? qalxd?lar. Ana k?nardan h?rbi geyimli oglunu suzurdu. ?sg?rl?rd?n ikisi ?ll?rini qosalay?b Umudu carpay?n?n ustund?n goturdul?r. Zabitin isar?si il? asag? dusurm?y? baslad?lar.

Ana doz? bilmirdi, amma ozunu s?x?b saxlam?sd?, c?qq?r? da c?xm?rd?, gozl?rind?n is? su sel kimi ax?rd?.

–Qorxma, ana! – Umud otk?m s?sl? dill?ndi. S?n hec narahat olma, m?ni bu v?ziyy?td? tutub turm?y? basmayacaqlar ki! ?g?r v?t?nin bu gun m?nim kimi doyuscuy? ehtiyac? varsa, mutl?q getm?liy?m. Qoy m?ni apar?b pulemyotun arxas?na oturtsunlar, tank?n qull?sin? mindirsinl?r. Gorsunl?r erm?nil?ri nec? bicir?m.

Oglunun apar?lmas?n? gorm?m?k ucun uzunu divara cevirib m?chul bir noqt?y? baxan Ana is? bunlar? esitmirdi, bu zaman onun bas?nda bir ugultu, bir haray vard?. Bu haray ona tan?s deyildi, hec vaxt, hec yerd?, hec kimd?n bel? bir haray esitm?misdi…

“Bizi Umudsuz qoyma!” Kim idi bunu haraylayan? Ana basa dus? bilmirdi. Umudun ondan ?ziz, ondan yax?n, ondan m?lh?m kimi ola bil?rdi? Q?fild?n geri cevrildi. Cevrildi ki, oglunun arxas?nca q?sq?rs?n, amma art?q gec idi, Ana cevril?nd? Umudu oturtduqlar? tund goy r?ngli h?rbi mas?n darvazan?n agz?ndan uzaqlasd?.

Umud onsuz qala bilm?y?n V?t?nin haray?na gedirdi. Mas?n?n arxas?nca bir mudd?t baxan Ana yaxs? ki, bunu basa dusub sakitl?sdi, yoxsa ur?yi partlayard?. H?y?t? dusub ?ll?rini goy? qald?rd?, Tanr?ya dua el?di: “N? olar, ya r?bb, bizi d? Umudsuz qoyma!”

“F?xr eyl?m?, ey bulbulu seyda ki, c?m?nim var m?nim,

Qoy, f?xr eyl?yim m?n ki, goz?l bir v?t?nim var m?nim”

?liaga Vahid

Bak? – Astara qatar? Iyd?li kecidind? bir anl?q dayan?b t?rp?n?c?kdi. Kecid Masall? stansiyas?ndan uzu L?nk?rana t?r?f bes kilometrlik m?saf?d? yerl?sirdi. Nadir hallarda olsa da, kecidd? dus?nl?r? t?saduf edilirdi. Burada qatardan dus?nl?r, ?sas?n, s?rh?dcil?r olurdu – b?lk? d? kecidi onlar ucun n?z?rd? tutmusdular.

Qatar Masall?dan t?rp?n?n kimi orta yasl? b?l?dci Samir? xan?m yax?nlas?b ara kupel?rd?n birind? yatm?s h?rbci s?rnisinin ciynind?n ehmalca t?rp?d?r?k oyatd?. Asta s?sl?:

–Qalx?n! – dedi. – Bes d?qiq?d?n sonra Iyd?lid?yik.

B?l?dci ged?n kimi leytenant Osman Osmanov yatag?ndan qalxd?. M?l?f?l?rini v? bal?nc uzunu goturub b?l?dcinin otag?na getdi. Onun yuyunaraq kupesin? qay?tmas? hec iki d?qiq? d? c?km?di. Ehmal h?r?k?tind?n hec kim oyanmam?sd? – kupe yoldaslar? h?l? d? m?sham?s yat?rd?lar. ?sya cantas?n? kur?yin? geyindi, sonra camadan?n? goturub asta add?mlarla vaqonun c?x?s?na yolland?.