Чтение онлайн

–S?n nahaq burda dusurs?n, oglum. – B?l?dci Samir? h?r ehtimala qars? ona etiraz?n? bildirdi. – Buradan bir yana c?xmaq cox c?tindir. Hec olmasa gozl?yib Qazmalar stansiyas?nda duss?ydin, oradan taksil?rl? hara ist?s?ydin ged? bil?rdin.

“Niy? b?s t?limatda Iyd?lini yaz?blar? ?g?r laz?m olsayd? Qazmalar? yazard?lar. Yaz?blarsa, dem?li, burada qatardan dusm?k laz?md?r. S?rh?dci cekist kimi h?mis? s?rvaxt olmal?d?r – xidm?td? d?, m?tb?xd? d?, s?yah?td? d?, haradan, n? vaxt g?lib hara getdiyini hec kim gorm?m?lidir. Yoxsa onun haras? oldu s?rh?dci?” Osman oz-ozun? bel? dusundu v? fikirl?sdi ki, Iyd?lid? dusm?yi duzgundur, yoxsa iyirmi-otuz gozun vaqon qap?lar?na dikildiyi Qazmalarda dusm?k s?rh?dci isi deyil.

–M?n xidm?ti marsrutdan q?raga c?xa bilm?r?m. Gond?risimd? d? bel? yaz?l?b. – Bas leytenant Osmanov konulsuz, lakin ciddi v? r?smi cavab verdi ki, b?l?dci daha hec n? dem?sin.

Bu zaman qatar sur?tini azaltmaga baslad?. B?l?dci acar?n? goturub tambura g?ldi v? dayanmaqda olan vaqonun qap?s?n? acd?, pill?k?n avtomatik olaraq asag?ya uzand?. Samir? xan?m k?nara c?kilib dusm?k ucun leytenanta yol verdi.

–Sag olun! – Leytenant Osmanov dilucu sagollas?b pill?k?ndan yer? dusdu.

–Siz d? sag-salamat gedib cat?n, h?m d? ugurlu xidm?tl?r olsun, oglum! – Samir? xan?m sanki bir ana n?vazisi il? onun arxas?nca xos arzular?n? bildirdi.

Osman vaqondan uc-bes add?m aralanm?sd? ki, qatar yerind?n t?rp?ndi, dayanmas?, b?lk? d? hec bes-on saniy? c?km?di. Gozl?ri dolmus b?l?dci, sanki dogma oglunu ?sg?rliy? yola sal?rm?s kimi onun dal?nca s?sl?ndi, amma qatar sur?t goturduyund?n relsl?rl? t?k?rl?rin surtunm?sind?n al?nan, getdikc? gurlasmaqda olan s?sl?r? qar?san b?l?dcinin s?sind?n Osman hec n? anlamad?. Qatar bir an?n icind? sutuyub kecdi v? zulm?t qaranl?g?n icind? ?riyib yoxa c?xd?.

Ay?n is?g?nda par?ldayan relsl?rd?n basqa ?trafda hec n? gorunmurdu. Osman ?traf? diqq?tl? n?z?rd?n kecirdikd? on bes-iyirmi add?ml?qda bir taxta budka onun diqq?tini c?kdi. Yavas-yavas budkan?n yan?na g?ldi. Taxta budkan?n qap?s? bagl? idi. Yol t?miri iscil?ri ucun n?z?rd? tutuldugunu z?nn ed?n Osman camadan?n? budkaya soyk?di. ?sya cantas?n? da ciyinl?rind?n dusurub camadan?na soyk?di. Sonra bir siqaret c?xard?b yand?rd?. Gec?nin bu vaxt? siqaretin tustusun? qar?s?b ciy?rl?rin? dolan k?nd havas? ona xususi l?zz?t verdi.

Siqaretini c?k?-c?k? n? ed?c?yini, gec?nin bu vaxt? haraya, hans? istiqam?t? v? nec? ged?c?yini dusunm?y?, dusunc?l?rind? g?l?c?k zastava h?yat?n? mu?yy?nl?sdirm?y? cal?sd?. Ola bilm?zdi ki, onu qars?lamaga g?lm?sinl?r. Komandan?n ?mri ona verildiyi kimi mutl?qdir ki, s?rh?d d?st?si q?rargah?na, s?rh?d zastavas?na da gond?rilib. Kims? onu qars?lamaga, zastavaya q?d?r musaiy?t etm?y? g?lm?liydi? “B?lk? onlar da b?l?dci kimi Qazmalarda dus?c?yimi z?nn edibl?r?”

Uzaqda, harda is? caqqallar?n ulasmas? gec?nin sukutunu pozurdu. Osman budkan?n qabag?nda siqaret c?k?-c?k? var-g?l edir, bir c?x?s yolu tapmag? dusunurdu. El? bu zaman agacl?qda s?qq?lt? esidildi. Budkan?n boyrund?, ay is?g?n?n tutmad?g? t?r?fd? yer? oturub dinl?m?y? baslad?; kims? yavas-yavas ona t?r?f g?lirdi. Osman add?m s?sl?rini bir az da diqq?tl? dinl?dikd?n sonra g?l?nin adam oldugunu y?qinl?sdirdi. Tez siqaretini yer? at?b ayag? il? sondurdu.

–Oho…, ohho…

Agacl?qdan iki d?f? oskur?k s?si g?ldi, g?l?n adam h?qiq?t?nmi oskurdu, yoxsa imitasiya el?di, bunu Osman ay?rd ed? bilm?di. H?min s?mt? diqq?t k?silib g?l?n adam?n uz? c?xmas?n? gozl?di.

–Oho…

Leytenant Osmanov lap yax?nl?qdan oskur?k s?sini esid?n kimi g?l?n adam?n ?hli-hal oldugunu y?qinl?sdirdi, g?l?n h?r kim idis?, ozunu nisan verirdi. D?rhal cib fanar?n? c?xar?b haz?r tutdu ki, yax?n m?saf?d? sif?tini is?qland?r?b gor? bilsin. G?l?n h?r kim idis?, onu qars?lamaga g?l?n s?rh?dcil?rd?n deyildi – bunu y?qin etdi leytenant Osmanov. ?n az?ndan s?rh?dcil?rin fanar? olmal?yd? – bel? qaranl?q gec?d? fanars?z h?r?k?t etm?k cox c?tindi, h?tta ?razini yaxs? tan?yan adam olsa bel?, cunki ay?n is?g? h?r yeri is?qland?rm?rd?.

Novb?ti oskur?k s?sini lap yax?n m?saf?d? esid?n leytenant Osmanov c?ld cib fanar?n? yand?r?b g?l?n adam?n sif?tini is?qland?rd?. ?ynind? god?kc?, ?lind? kort?bii haz?rlanm?s ?sa, bas?nda isti q?s papag? olan ah?l yaslar?nda bir kisi onun bes-alt? add?ml?g?na cat?b dayand?.

–T?k g?lmisiniz? – Ilk sual? qoca verdi.

–Siz kimsiniz? – Leytenant suala-sualla cavab verdi.

–Salam, oglum. – Sanki indi n?f?sini d?rirmis kimi kisi leytenant? salamlad?, ancaq ona ?l uzatmad?. – Y?qin zastavaya ged?c?ks?n?

Osman qocan?n sual? qars?s?nda duruxdu. “Qoca kimdir? Onun zastavaya ged?c?yini haradan v? nec? oyr?n? bil?rdi?”

Uzaqdan ulasan caqqallar?n s?si gucl?ndikc? gec? daha da vahim?li gorunurdu. Bu qaranl?q gec?d? kecidd? onlar?n ikisind?n basqa hec kim yox idi. Inansa da, inanmasa da leytenant onunla dan?smal?, h?md?m olmal? idi. Osmanov qorxu hissi kecirm?s? d? ehtiyatl? olmaga cal?sd?.

–Bunu siz hardan bilirsiniz?

–Bunu bilm?y? n? var ki, oglum? S?n burdan kec?n n? birinci s?rh?dci deyils?n, n? d? ax?r?nc?. Birinci d?f? g?l?nl?r h?mis? s?hv?n burda dusurl?r. El? ki, yolu-yolagan? oyr?ndil?r, sonra Qazmalarda dusub oradan zastavaya taksi il?, ya arxalar?nca g?l?n mas?nla yollan?rlar.

“Bunu b?l?dci d? m?n? dedi. Yaxs?, b?s bel? olan halda niy? t?limatda zastavaya getm?k ucun dusul?c?k yer “Iyd?li” gost?rilib?” Osman ozluyund? bir an gotur-qoy edib qocadan sorusdu:

–Buradan zastavaya getm?k olmaz ki?

–Y?qin ki, s?n t?z? zastavan? n?z?rd? tutursan – Kilid zastavas?n?. Niy? olmur, olar. – Qoca suala aram-aram cavab verdi. – ?vv?lc? bu ?razil?rin ham?s?na Salam M?lik zastavas?ndan n?zar?t edirdil?r. Zastavaya da Qazmalardan gedirdil?r. Kilid zastavas?n? t?z? yarad?blar – hec bir il olmaz. Oraya Qazmalardan da getm?k olar, burdan da. Ancaq ?n yax?n yol burdand?r. Int?has? buradan mas?n yolu-zad yoxdur, g?r?k piyada ged?s?n.

–N? q?d?r getm?k laz?md?r?

–Yaxs? gets?n saat yar?ml?q yoldur, on kilometrd?n bir az art?q olar.

–Olsun, m?n ged?r?m. T?ki siz m?n? yolu gost?rin.

–T?l?sm?, oglum. H?l? s?h?rin ac?lmas?na cox var. Ged?k, bizd? gec?l?y?rs?n. S?h?r subh tezd?n at? ver?r?m, minib yoluna davam ed?rs?n. At min? bilirs?nmi? Narahat olma, K?h?r nadinc deyil, yolu da yaxs? tan?y?r. C?hlim? dusdu, q?raga c?xan deyil, birbas s?ni zastavaya aparacaq.

–At? indi ver? bil?rs?nmi? M?n yoluma davam ed?rdim.

–Oglum, s?h?rin ac?lmas?na h?l? uc-dord saat var. Bir azdan ay dag?n arxas?na kec?c?k, ?traf? zulm?t qaranl?q buruy?c?k. Gedib qayadan ucars?n?z, at? da, ozunu d? t?l?f ed?rs?n. G?l, gorum, ged?k ev?. Hava is?qlasar, sonra yola salaram, ged?rs?n.

Osmanov daha bir soz dem?d?n ?sya cantas?n? goturub kur?yin? geyindi. Camadan?n? yerd?n qald?r?b qocan?n arxas?nca add?mlad?. Ay, dogrudan da ufuq? yax?nlas?rd?, b?lk? d? bir barmaq m?saf?sind?ydi. Qocan?n dan?s?g?nda bir dogmal?q, bir s?mimiyy?t hiss ets? d? ur?yind?ki subh?l?r ona rahatl?q vermirdi. Amma basqa c?x?s yolu da gormurdu.

Agacl?g?n aras?ndan kecib d?mir yol x?ttind?n cox da uzaqda olmayan, t?xmin?n yetmis-s?ks?n add?ml?qda bir evin qars?s?nda dayand?lar. Birm?rt?b?li balaca evin giris qap?s? uz?rind? yanan z?if lampa ?traf? gucl? is?qland?r?rd?.

–T?kmi yasay?rs?n?z? – Qoca cibind?n acar c?xard?b qap?n?n ustund?ki asma q?f?l? acmaq ist?y?nd? Osmanovun agl?na g?l?n sual bel? oldu.

Qoca t?mkinini pozmadan qap?n? acd?, sonra uzunu qonag?na tutdu:

–Xos g?lmisiniz. Buyurun, ev? kec?k. – dedi. – Indi g?l, tan?s olaq, oglum. M?nim ad?m Savaland?r – Savalan baba, esitm?mis olmazsan. Butun s?rh?dcil?r m?ni bel? cag?r?r.