Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Нигина ва Мирмалик
Шрифт:

Усто кабутари сафедро дарол шинохт. То аз сар гирифтаю дастонашро ба ду тараф алвон дода, аз бехи гул овоз кашид:

– Эй-й кабутари уме-ед!! Поё-онн фаро-ооо!! Кадбонуят интизо-ооор!!!

Кафтар ам соиби овозро шинохт. Балки ро интизор мекашид магар, ки бол афшонда, тирвор поён парид ва ба зини асп нишаст. Сале нафас рост карду ба китфи рости Абдулсайид гузашт ва зайли пешина «Курр-курр» овоз баровард. Ё «салом» гуфт, ё «рафтем». Ё ар ду…

Назди Санги калон оноро… Амадсайид интизор буд.

– Ба азрати Бузургвор як сабад себу ноки яккачини Ворух адя бурда будам. Аввал аз оли Бимастураю кабутар пурсиданду андешанок гуфтанд, ки «кафтари тоа дар тано дер напояд» ва ду уфт кабутар ба сабад андохтанд. Ба ту дуруди фаровон гуфта, хатчае навиштанду фармуданд, то оилан дастрас намоям. Аз амин сабаб шитобон ба устуят омадам.

Нома амаг аз як умла иборат буд: «Маслиат ин аст, ки агар зани омиларо хрдани лумаи шубанок зарур бошад – раво бошад». Абдулсайид моияти маслиати сариватиро фамиду сари кабутари мушкилкушоро сила карда, бо тамоми увват аспро мамез зад. Мехост ар чи зудтар кабутар бо ду дасти адаб ба кадбону супорад. Вале паррандаи зирак пешдаст кард ва ба авл расидан амон бо чусту чолокии айратангез аз баали аспсавор берун парид ва болои сандал ором нишаст.

– Омад? – пурсид Бимастура бо чашмони хунполо.

– Кур-р! – садо баровард кафтар ва ониби Абдулсайид нигарист.

– Ист, бонуи дилам! – саросема, аммо омирона нидо кард кадхудо. –Амакат аз Хуанд чор кабутар овардаг. озир мебиёрад.

– Не! Ба ман кабутари дигар даркор не. Ин бевафоя азо метиям! Дсте, ки вафо накард, душмани мост!

– Сабр кун, бонуон…

Момодоя наздиктари кадхудо омада, аз оринаш дошт:

– Бо зани сарторик гапгузарон накунед, соиб. Сар торик шавад, ал тира мегардад. Сарторик аз девона пурхатар аст, вайро ба олаш монед…

Бимастураи алиму мерубон, ки то ба ин лаза атто пашшаро озор намедод, олиё дилрам набуд. Лабони парсингбаста бо пушти даст пок намуда, дандон ба ам совиду ароиб хандида, мисли гурбаи ваш кабутари таслимшуда ва ором истодаро дудаста ба чанг гирифту саросема сар аз танаш удо кард. Ниму нимкора пар канду арисона хунаш даркашид. Баъд лабу дандони карахт бо нги забон лесида, почаи кафтар ба даон андохт. Лумаро нимхойида фур бурду линги дигар ба даст гирифт. Баъд дилу игар рйи каф гузошта, муддате унбонду мисли талон ба ком партофт ва нимхойида фур бурд. Вате навбати иилдон расид, шояд аллакай сер шуда буд, ки лазае тавауф карда, болою поён ва чапу рости онро бо кунковии бачагона аз назар гузаронд ва бо нги нохун пардаи иилдонро дарронд.

Момодоя низ гардан ёзонда, даруни халтадонро нигарист: чанд дона арзану гандум, ду-се исми кирмшабе, андаке баргу сабзаи гиё ва сангпорае аз мош калонтар дид.

Бимастура иилдон ва ама лашу луши онро болои сандал партофту фаат сангчаро ниго дошт. Онро аввал бо нги ангуштон ламсида, баъд бо остин пок кард. Сангча дурахше бароварда, дар партави чаро ило дод. илои рангоранг…

Аз илои санг али тирагаштаи зани сарторик равшан гардид. Аз таги болишт ангуштари бенигинро бароварда, санги рахшонро шитобон ба чашми холии он ниод. Ааб нигине шуд созу мувофи! Аз шод мисли гули баор шукуфт ва «Нигин ёфт шуд!» гуфта, зангуладор хандид. Баъд кабутар ба ёдаш омад магар, ки гули хандон хазону чераи шукуфон азин гардид. «Во кабутарам!» гён, рйи чойга афтид ва баланду бардавом гирист.

Момодоя, ки сирри кабутар ва нигинро намедонист, аз гирдгаштои ногаон дилтангу асабон шудаю сарисоби корро гум карда, то ором шудани Бимастура лоубол истод. Андактар бо адя- ои шоона ба авлияш рафту расо баъди чор моу чор рз боз омад. Саетараш, вайро бо илтимосу илтиои зиёд, аз ойгои хобаш хезонда, нисфишаб ба сари болини Бимастура оварданд, ки аз шиддати дард печутоб мехрд.

Дили тарсхрдаи момодоя меларзид. Вале… таваллуди тифли афтмоа беозор ва осон шуд…

Садои гшнавози мемони нав момодояи хоболудро ушёр кард. Вазифаи худ ба ёд оварда, адаа тифлро рйи даст бардошт ва аз шодии ногаон «Вай ман мурам! Ин духтарчая бинед, кафтарча барин. Майдаяк… Хушряк. Сап-сафедак» гуфту баъди ба худ омадан паёми табрик ба парокандаг изор кард:

– Мемони нав муборак бошад, духтарам! Илоо хушпою адам ва тансиату хушбахт шавад. Чашмат ба дидори мои нав ршан бод!

Бимастура чашм кушода, дар дасти момодоя тифлаке дид мисли шир сафеду чун мои тобон дурахшон. Фамид, ки равшании чашмаш аз талъати ин гулдухтар аст. Шод гашту бо лаби пурханда гуфт:

– Шукри беад, ки Соиби олам бо шарофати Пири Бузургворам ба ангуштарин нигин доду ба модари мискин Нигина! Шукри Худо, ки соиби сарам соиби фарзанд шуданд!

Вате ин суханро Абдулсайид шунид, сабзу хуррам гашт. Гаштаю баргашта Офаридгорро сипосу сано хонд, ки ро ба мурод расонд, соиби заораи тилло гардонд. Сипас шукри неъмат гузорид ва мемонхонаи гулкориро оростаю пероста гардонда, фаровон асбоби нишот фароам овард. Али маалларо зиёфат доду амрои ёру дстон ба дилхуш пайваст.

Дар ави зиёфат шавари момодоя, ки шоиртабъ буду бо тахаллуси Абдулмаиди Ворух шеър менавишт, пой бар замин кфта, шоирона бонг зад:

– Эй мардум, маро гш диед!

Аз доямомо таърифи духтари Абдулсайидро бисёр шунидам. Гуфт, ки ри тифли нав чун мои нав тобон асту мисли пар зебо! Дарол як байти Фирдавс ёдам омад:

удо гашт аз кдаке чун пар,

Ба чера ба сони бути озар!

– Ин хел наг, шоир! – адаа эрод гирифт Зарифи мударрис. –Бути зебое, ки падари Иброими пайамбар Озар тарошидааст дар Ворух ой намегирад!

– Ин хел бошад, паричераи нав бути Ворух аст!

– Дар хонаи Муяссари оду як бути безеб аст, амон кофист!

– Он гапора асту ин гулбадан! – паст наомад шоир. – Дилам гуво медиад, ки Нигина бути Ворух мешавад. Яъне, аз бути Фархор зеботар, аз бути Ямо раънотар, аз бути Чигил барнотар хоад шудан! Бузургтарин родмарди замон ба Нигина ошии шайдо хоад шудан!!

Аз ин каломи хуб хушол дучанд гардид ва аксарият «Рост мегяд шоир, Нигина бадри Ворух, мои тобони Ворух, мои мунаввари шаби чаордаум дар осмони Ворух мешавад» гён дасти иммат баланд бардошта, ба сари шоир борони дирам рехтанд.

Абдулмаид шод гашту нидо дардод:

– Шои олам бандаи бути Ворух мешавад!

Чанд марди сармаст гапи шоирро ло пиндошта, «Бас! Дигар жож махой!!» гуфтанд.

Оно аз бехабар чунин гуфтанд. Азеро арфу иои ин марди оташсухан азён набуд. Вай мисли дигар шоирон шху далеру нотарс ва шартакиг буд, аммо арзаг не: насибае аз айб дошту ини мавлудаш дар машрии осмон бури Савр ойгузин ва бинобар ин ар ч пешг мекард – хо ба азлу шх ва хо ба оанги идд – рост мебаромад ё ба аиат наздик меомад.

Ин карат ам фоли шоир мутлао дуруст баромад: дар шари Гурган намояндаи шашуми сулолаи Хоразмшоиёни кабир утбиддин Муаммади Сон маз дар рзи мавлуди Нигина-явми чаоршанбеи бистуми мои шаввол, соли 596 ирии амар мутоби ба сеюми августи соли 1200 мелод ба тахти подшо нишаст…

Равзанаи якум. Тафсири нахустин парвози андалеби Исфара ба Ворухи андалебнавоз

Аз мавлуди Нигина азор рз гузашт ва амакбобояш Амадсайид ибни Мамадсайид ба ин муносибат зиёфате мташам орост бо номи «азора». Барои азор нафар дастархон кушода, онро бо азору як хел нулу наво оро дод. Чанд гову гсфанд заб шуду дегои атор аз таомои гуногун лабрез гашт.

Поделиться с друзьями: