Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Нигина ва Мирмалик
Шрифт:

Сипас муддате дар олати хеш муроабат намуда, олати маънавию рии худро бо оли бемор мутоби сохт ва пас аз зикри амил бо овози нимшунаво дуои махсус хонд: «Бисмиллоир рамонир раим. Аъузу бикалимот иллои томмоти куллии мин шарри мо халаа. Бисмиллои хайраласмон. Бисмиллои раббил арзи ва самои. Бисмиллои ло язурру маъа исмии шайъун фил арзи ва ло фиссамои ва ува самъул ъалим».

Баъди ироат ба гшу чашму даону бинии бемор се бор шуф карду кдаки «пстинпш» ба дасти падар дод:

– Кдакро пиразоле оду кардааст бо афт банди тилисм. Мо кушодани банди баста ооз ниодем ва бо ба оби равон авола кардем.

Эй падари ранур, дил фарох дор ва ад-ади йбор рост ба манзилат рав оиста-оиста ва пайваста «Ло авла ва ло уввата илло биллоил-азим» биг. ое, ки кдак атса занад, арор исту ба ряш се каф оби й бипош. Агар чашм кушояд ва «нон» гяд, неъмати аонро бурд: тилисм кушода ва оду шикаста шуд!

Дартоз ба хона шитобу кдакро шуста, либоси нав пшон ва изои сабук бидеу хуррам бош – дилбанди ту саломат мешавад! Бо «кона-л-лоу ало кулли шайъин мутадир». Яъне, Парвардигор ба ама кор зру тавоно бошад…

Оангар рафту дехудо ба гап даромад:

– Эй Шайхбобои гиром, як пурсиши ом асту агар малоли хотири нозук набошад, лутфан бигед, ки оангар ва фарзанди касали вайро ч гуна дарёфтед?

– Пешгуфтор андак тлонист…

– Бифармоед, е кас малоли хотир намешад.

– Чор рз пеш амрои бародарам Шамсиддин, ки ама бо этиром Шайх Маслиатдин Бадеуддини Нур мегянд, соили Сайун нишаста будем дар соягое барои дамгир. Чун амеша аз ониби машри насими фораму салин – боди барин беист вазида, роати бадан дучанд мекард. амин асно аз тарафи мариб боди гарме бархост нофорам. Бародари азизам, ки аз шеъру шоир хуб бархурдоранд, бадоатан байте аз Рдак хонданд:

Гет чунин омад гарданда бад-ин сон,

ам боди барин омад, ам боди фурудин.

Ибораи «боди фурудин»-ро ду бор такрор карданду сям борик назар афканда, «ин боди дабур, ки аз ониби Сомор вазид, ишорае аз болост» гуфтанд ва муддате ба марои дарё нигариста, сукут варзиданд. Сипас ба чунин хулоса омаданд: азбаски боди фурудин рани шуши дардмандро бисёр зиёну зарар дорад, пас бетарин даво тайири боду авост. Маслиат доданд, ки муддате дар рустои шумо бошам. Гуфтанд: «Ворух диёри кистон асту боди дабур ва самум аргиз он о ро наёбад. Чил чашма пеши чашм асту меваи нак бисёру гулу гиёи фаровон ранро дармон. Мардумонаш черакушоду мемоннавоз, аз илму дониш бархурдор ва хушгуфтор. Аз ин р, оилон диёри мардуми черакушодро Ворух ном кардаанду шоирон аннати рйи замин мегянду табибон оби Ворухро дору, авояшро дармон, насимашро шифо медонанд.

Раво ва ойиз меисобам, ки дигар тавауф нашояд, эй бародар! Бари офият ар ч зудтар, алалфавр, озими сафар шаведу дар Ворух илои дард ед ва амзамон дуои раъият гед».

Бародари бузургворам дарол ба номи шумо, эй хоаи Ворух, нома навишта, бо лабханд «ар ч бар коаз набишта шавад, бетар аз коаз бошад» гуфтанду ин ду барнописарро робалад намуда, таъилан ба ро дароварданд. То дарвозаи Фарона барои гусел омада, дар охирин лаза нидо карданд: «Ба ман гуфтанд, ки писари пансолаи амиди оангар афт мо боз дар Ворух табиби мушкилкушоро интизор аст, то ба дардаш шифо бахшад. Аввал Неъматро дида, баъд аз пайи дигар кор шавед!»

– Пири мътабари Хуанд аиатан ам авлиё! – мад кашид Иброимха. – ар дуятон аз кай боз додари иёмат?

– Мо чор бародаронем! Шамсиддини Хуандию Шамсиддини Узгандию Низомиддини Маринониро чил сол боз мешиносам. амро дар Бухорои шариф тасил кардем, шарикдарсем. ар сол як маротиба, бо навбат, дар манзили якдигар мемон мешавему ин амънишиниро «мафили чор дарвеш» мегем. Вале муридон муболиа карда «мафили али идрок ва ирфон» мегянду малиси асоби дониш меисобанд.

– Ин хел бошад, имсол амаро ба Ворух даъват кунед, – сидан пешниод кард дехудо, ки бо табассум пазируфта шуд. Абдулмаиди шоир, ки кайо боз суоле дар нки забон дошт, зуд аз фурсати мувофи истифода бурд.

– Эй Шайхи бузургвор, мо медонем, ки шуморо Шайх Бурони илич мегянд, аммо намедонем, ки чаро лааб ба турк мегянд?

– Ба «илич» шудани лааби ман ана ин авони чорпал сабабгор, – Мирмаликро ба ангушт нишон дод Шайх Бурониддин. – окими арохон дар Хуанд мусобиаи гштингир ташкил карду онро набарди палавонои тоику турк номид. Аз ар ду тараф да нафар ба майдон бароварда, худаш сардовар шуд. ияни палавонам Мирмалики шонздасола, ки аз хама авонтарин буд, ду арохониро ба пушт хобонда, тфаи сазовор гирифт. Дигар амроонаш низ бо чусту чалок оли арифонро танг карданд. амин хел буд, иянам?

– Оре, аминхелак буд, таоон! – дарол авоб гардонд Мирмалик аз ой нимхез шуда.

– Ба оят шину, шери тао, давомашро худат гй.

– Ба чашм! – гуфт Мирмалик сари итоат хам карда. – Мо н турки фил боина ба замин чалпак када, ба алаба пурра бовар доштем. Лекин… аз ама охир турке мисли харсанги носуфта ба майдон баромаду алабаи мо пасаймиш рафт. арчанд маддакои шерафкани мо ба рами ин филуссаи бадайбат увват каданд, мурод осил нашуд. Ин барзанг ама ёрони маро чалама чат аз по алтонда, аспи маст барин шиа кашид: «Тожик борм?»

ис кардам, ама маро менигаранд, ки аллакай насибаи худро гирифта, атори тамошобино иму им мешиштам. Барзанг хар барин наъра заду маро раги орият унбид ва аз таоям иозат хостам. Даст ба дуо бардошта, гуфтанд: «Бархез, иянам, далер бош, димор аз говзр барор!»

уссаву аду омати барзанг якуним баробари ман буд ва чун наздаш расидам, назарногирона хандиду бо писханд гуфт: «Эй миринд, аз ман наметарс?!» Дар авоб гуфтам: «Аз кундаи мунда фаат гунишк метасад!» ама лаб ба тасин кушоданду барзанг баланд наъра зад: « Эй кдак, гурез, ки мудд!»

Аз ууми нахустин фамидам, ки ин барзангия бо зру талош малуб кардан номумкин! Фаат ба чобукию илат олибият метавон ба даст овард. Гирумон ва пайкори беназири Рустами достон пеши назар оварда, камараша сахт тофта, ини чапалат пойи росташа боло бардошта, ба тахтапушт афтондам. Бо тамоми увват дасту пой заду аз хашму азаб сурху сафеду сиё шуд ва раги гарданаш чуст бархост. Бори дигар сахт тапондам. Аз новаки бинии ароботур хуни сия ба замин рехту дигар ёз-ёз накада, сари таслим фуруд овад…

Чун сухани Мирмалик ба нутаи таммат расид, шунавандао ои сабук кашида, ро офарин хонданду Шайх Бурониддин риштаи муколама тарафи худ кашид:

– окими арохон ноило дасти иянпалавони маро бо нишони олибият боло бардошту аз таърифу тавсиф сарашро ба осмон расонд, садрнишин кард ва дар фуроварди суханаш ба турк гуфт: «Ту дигар Мирмалик нест. Темирмалик ту, эй оанбозу!»

Ин гап ба дилам сахт расиду лума партофтам: «Эй оким, турктоз бас аст!». Аз шиддати азаб ларзида, пурсид: «Эй Шайх, ч муддао дор?». Гуфтам: «ияни маро Темирмалик нагй, то туркон решапайванди худ наисобанд» Хандиду гуфт: «Хуандиён ширинзабон ва шакаргуфторанд, аммо ту чаро арразабон ва талхгуфтор мекун?! Ба урмати Шайх буданат аз гуноат гузаштам, эй илич!»

Поделиться с друзьями: