Нигина ва Мирмалик
Шрифт:
Мардуми доирахабар шоду мамнун буданду дар авлии калони тоири бузург давра-давра менишастанд – занон дар айвонои дарозряи гакор, мардон зери дарахтони серсоя. Лекин тахтакати пани соябондори мобайни авл пуродам набуд – амаг чор марди хушлибос болои крпачаои шоию бахмал ба ллаболиштои пари у такя задаву мемони ифтихор будани худро намоиш дода, бо кибру урур ба атрофиён менигаристанд. Оно кам мехрданду бештар гап мезаданд ва ар замон беибо о-о механдиданд.
Садри ин мафил амлокдори бозори Исфара Амадбеки хушмйлаб дулуна гшт мехойид ва аз шарики тиорат буданаш бо соибмаърака меболид. Кадхудои Ворух Иброимхоа, ки айриихтиёри худ вазифаи чойрезиро бар да дошт, ар гапи вайро тамаллукорона тасди карда, гаштаю баргашта «Бойбобо, марамат кунед!» гён, гштпораои раванин ва меваоти бетарин наздаш мегузошту го-гое бо чашми илтифот ба ду мемони р ба р низ менигарист, ки аз ониби падари Нигина даъват шуда буданд. Чанд сол муаддам як гур устоои ворух дар сохтмони масиди омеи Исфара чил рз тарии ашар кор карданду тиби тасимот Абдулсайид шабо дар манзили Насриддини усто мехобид, ки ории мураттаби «уръон» буду ама бо этиром Усто Мулло мегуфтанд. Ситораи ар ду ба ам рост омаду дстони он шуданд ва рафтуомади тарафайнро ба ро монданд. Устои сангтарош даъвати устои дуредгарро бо хушол пазируфта, додарзодааш Амадро амро оварда буд, ки кайо боз тамошои манзараои афсонавии ин деаи бииштиро орзу мекард.
Амади шоиртабъ ба сбати бузургсолон амро нашудаю ар замон мазе ё мавизе ба даон партофта, бо зави зиёд аракатои мавзуни раосаи тахмин 14-15 соларо тамошо мекард, ки Бойбобо кафи саховатро калон кушода, ро амрои дастаи мутрибони номдори исфаранг адя оварда буд.
Вате таронаи шх аном ёфту муанио аз лани сигонаи Борбад тараннуми сурудеро андар ситоиши волидон ооз карданд, ба раоса имконият фароам омад, то лазае нафас рост карда, обу изо храд. Хиромон ро гашта, худро ба алаи зано расонду мури хаёли Амад ба парвоз омад. Зеро ба назараш чунин намуд, ки ин духтаракро пештар дар куое дидааст. Хеле фикру хаёл карду оибат дарёфт: соли охирини тасил дар мадрасаи Маринон амрои амсабаони шоирпешааш ба дарбори подшо рафта, бо сарпарастии вазири фозил ва фарангпарвар Баоуддин, ки соибдевон буд, базми сухан ва унар оростанд. Ана дар амон мафили бошук ин раоса низ иштирок дошту мавриди таваи умум арор гирифт. Байушо, ки ам уввати фазл дошту ам фазли увват вайро «товуси навхиром» номида, диноре чанд пеши пояш партофта буд…
Маоми тлон аном ёфтан амон оанги сабук баланд шуд ва «товуси навхиром» бо нери тоза бол кушода, ба расго парид. Дар тан парниёни сабук санаро давр зада, лазае дар мобайн арор истод, то ави расро шуръ намояд. амин асно аз байни зано Нигиначаи гулгунлибос бо чераи шукуфон дартоз баромаду айнан мисли раоса санаро давр гашта, дар паляш ором гирифт. ама даон калон кушода, аммо нафас дарун кашида, интизор истоданд, ки идомаи кор ч мешавад.
Мутоби ба зарби доира раоса китф унбонду Нигина ам китф унбонд. Раоса даст бардошту духтарча ам даст бардошт. Пой унбонад – пой меунбонд, сар афшонад – сар меафшонд.
Доду иреви мардум ба осмон печид. ама баробар каф кфта, офарин мегуфтанду нидои шод мебароварданд. Бойбобо мисли аспи авмаст шиа кашида, як каф тангаи нура аз сари Нигина пошид. Часорати ногаон ва талидкорию аракатои ширини кдаке, ки анз аз даонаш би шир меомаду имрз ба ама гуна нозу нуз ва эркагию густох а дошт, аксариятро ба по хезонд. Амад ам ончунон ба вад омад, ки бехудона аз кат фуромада, «духтарчаи хушрча»-ро озод аз замин бардошту дар аво давр занонда, оиста поён фаровард ва навозишкорона аз пешониаш бсид. Сипас бо овози арангос гуфт:
– Мебинам, ки дастафшонию пойкбии ин кафтараки навбол амаро шр ангехт. Ман ам сахт шодмона шудам. Бадоатан як рубо эод шуд, ки ба Нигина мебахшам:
Гулбоди баор атрфишон аз расат,
Хушол шуда пиру авон аз расат.
Марум мабод то иёмат аргиз
Чашми ама мардуми аон аз расат!
Шеъри шоирро кадхудои деа ба дуо гардонду ама баробар омин гуфта, бо шави тоза хушолиро идома бахшиданд. Абдулмаиди Ворух – амон шоири айбдон, ки Нигинаро ангоми кдаки бачилла буданаш «Бадри Ворух» унвон дода буд, ширакайфу черагулгун лаби тахтакат омаду одоби саломро нопурра бао оварда, бетакаллуф пали Амад нишаст ва ба тахтапушташ тап-тап зада, мастона гуфт:
– Ман ам усулу бозии Нигинаро дида, як шеъри зр бофтан будам. Офарин ба ту, ки пешдаст кард. Биё, амин шеъри туро хушр навишта, ба падараш тфа мекунем. Усто хурсанд мешад.
Хоиш дарзамон иро гашту Абдулмаид аз коазпора рубоиро бо овози баланд хонда, ба Абдулсайид бахшид ва шодиёна гирифт. Сипас бори дигар бо кафи даст китфи Амадро тап-тап «навозиш» карда, дар лаби дарёча ро ба сбат кашид:
– Бахудо, ки шеъри наз эод кард! Ту чанд сол боз шеър менавис?
– Се сол боз… Аз чордасолаг маши шеър мекунам.
– Устодат к?
– Бародарам Шаобиддин.
– Шаобиддини Булбул? Писари озии Тамохуш?!
– Бале.
– Вайро наз мешиносам. Чандин бор амрои Усто Мулло ба Ворух омадаг. Мо якоя бисёр ку дараю оои зеборо тамошо кардаг. Лекин туро якум бор мебинам.
– Шаш сол дар Маринон будам, муассили мадраса…
– Шаобиддин чаро наомад?
– Вай озир дар Самаранд. Аз Ворух баргардем, наздаш меравам.
– Барои тамошо?
– Не. Тасилро давом додан мехоам. Боз… дар он шар шоирони зр бисёр…
– Рост мегй. Афсс, ки амроат рафтан наметонам.
Шоирам ман, шоирам ман,
Шеъри ман дар уллаи к.
Аз сари сангу сари
Мезанад р, медиад б.
Агар хо, амро Ворухро чарх мезанем. ойои Шаобиддин дидагиро мебин, иломат ояд, шеър менавис.
– Саломат бошед, ако, ки табъи дилам сухан гуфтед. Ман барои зиёфатхр не, барои тамошо омадаг. Бародарам гаштаю баргашта мегуфт, ки «то Ворухро бо чашми дил набин, шоири асил намешав!»
– Гапи Шаобиддин а асту рост. Ворух манзараои зебо бисёр дораду таърихаш адимаю бою рангин. Дар баали ар санги Ворух як исса асту ар ор пури асрор ва ар уллае соиби як икмате…
– Муболиаро ба адди улувв расондед, акои Абдулмаид! –беаш хандид мемон. – Масалан, уллае, ки тори сари мост, ч икмат дорад?
– икмати ин улла – як номаш Тешазадаг – басо талх асту мазаш аз иши игарсз бармеояд. Номи дигари ин к Душоха асту ба иши Фарод пайванд:
Ошиам ман, ошиам ман
Дарду доам бод бурда.
Банди дил амчун Душоха
Тешаи Фарод хурда.
Мегянд, ки замонои адим дар Ворух як гулдухтари нозанине машури олам буд бо номи Парихон. адаш сарви равон, лабаш гули хандон ва рухаш мои тобон будаасту Ширини моабин дар хирмани усни вай хшачин. Бисёр авоно аз дуру наздик ошии ин парипайкар шуда, хостгор аз пайи хостгор мефиристоданд. Вале ама авоби рад мешуниданд. Зеро ин духтар Фарод ном деонписари дилхурш ва орзупарварро дст медошту ар ду ошии ош буданд ва савганди садоат ба забон оварда, ки агар ба висоли якдигар нарасанд, тарки дунё мегянд. Падари духтар аз ин иши ифрот ого дошт. Аммо на духтар ба Фарод додан мехосту на духтар аз даст додан. Рзу шабон фикр карда-фикр карда, тадбире ёфт ва ба ама хостгорон чунин шарт гузошт:
– авлии ман сояр – соле ёзда мо авояш хунуку ршноияш тунук, фаат як мои чилаи тобистон рйи офтоб баръало намоён мешавад. Чунки уллаи сабили р ба р пеши офтоба гирифтагиаш гирифтаг. ар касе ин уллаи бахила паст карда, манзили мана офтобря кунад, Парихон аи алолаш шавад!
Ин шартро шунидан амон амаи хостгоро бо алам ба уллаи баланд нигаристаю «зри беуда миён шиканад» гуфта, ноило дасту дил шустанд. Фаат Фароди ориятманд путку теша ва обу тша гирифта, чун авоншери маст худро ба тори к расонд, то уллаи баландро паст гардонад ва коми дил ба даст орад. афтае чанд обу ара резонда, пайваста путку теша зада, аз ду тарафи улла камар кофт, то кчонидани улла осон гардад.