Польские сказки
Шрифт:
Wtedy odrzucil nogi sokole (тогда /школяр/ отбросил ноги сокольи), ugrzezle wraz z szponami w ciele (застрявшие вместе с когтями в теле; ugrza'z'c – увязнуть, застрять), a sk'orke zlotego przylozywszy jablka do ran skaleczalych (а кожура золотого яблока приложив к ранам поцарапанным = глубоким; sk'orka – кожица; кожура; skaleczy'c – поранить; порезать, поцарапать), wnet wygoil wszystkie (тотчас залечил все). Nabrawszy pelne kieszenie zlotych jablek (набрав полные карманы золотых яблок), wchodzi 'smialo do zamku (входит смело в замок). Przy bramie zatrzymuje go smok wielki (у ворот останавливает его большой дракон; przy – при, у, brama – ворота), lecz zaledwie rzucil na'n jablko (но, едва /школяр/ бросил на него = в него яблоко; na'n – на него), smok skoczyl w fose i zniknal (дракон прыгнул в ров и исчез).
Wtedy odrzucil nogi sokole, ugrzezle wraz z szponami w ciele, a sk'orke zlotego przylozywszy jablka do ran skaleczalych, wnet wygoil wszystkie. Nabrawszy pelne kieszenie zlotych jablek, wchodzi 'smialo do zamku. Przy bramie zatrzymuje go smok wielki, lecz zaledwie rzucil na'n jablko, smok skoczyl w fose i zniknal.
Zaraz sie wielka otworzyla brama (тотчас открылись большие ворота), zobaczyl podw'orzec pelen kwiat'ow i drzew 'slicznych (увидел он двор, полный цветов и деревьев прелестных); a na wysokim ganku siedziala zakleta piekna kr'olewna wraz z dworem swoim (а на высоком крыльце сидела зачарованная прекрасная принцесса со своим двором; dw'or – двор /например, королевский/).
Ujrzawszy dorodnego mlodzie'nca (увидев статного юношу; dorodny – дородный, статный), zbiegla ku niemu (сбежала вниз к нему; zbiec – сбежать вниз), witajac w nim rada pana i meza (радостная, приветствуя в нём господина и мужа). Wszystkie mu skarby oddala (все сокровища ему отдала), a zak mlody zostal wielkim i bogatym panem (а молодой школяр стал большим и богатым господином); na ziemie wszakze juz nie powr'ocil (на землю, однако, уже не вернулся), bo wielki sok'ol (потому что большой = огромный сокол), co byl straznikiem i zamku tego (что был сторожем и замка этого), i samej kr'olewny (и самой принцессы), m'ogl tylko zamek i skarby na skrzydlach swoich na ziemie przenie's'c (мог только замок и сокровища на крыльях своих на землю перенести). Lecz kiedy nogi postradal (но когда он ног лишился; postrada'c co's – уст. лишиться чего-л.), w pobliskim lesie na szklanej g'orze znaleziono jego zwloki (в близлежащем лесе на стеклянной горе найдено = нашли его останки; g'ora).
Zaraz sie wielka otworzyla brama, zobaczyl podw'orzec pelen kwiat'ow i drzew 'slicznych; a na wysokim ganku siedziala zakleta piekna kr'olewna wraz z dworem swoim.
Ujrzawszy dorodnego mlodzie'nca, zbiegla ku niemu, witajac w nim rada pana i meza. Wszystkie mu skarby oddala, a zak mlody zostal wielkim i bogatym panem; na ziemie wszakze juz nie powr'ocil, bo wielki sok'ol, co byl straznikiem i zamku tego, i samej kr'olewny, m'ogl tylko zamek i skarby na skrzydlach swoich na ziemie przenie's'c. Lecz kiedy nogi postradal, w pobliskim lesie na szklanej g'orze znaleziono jego zwloki.
Gdy raz z kr'olewna a zona swoja chodzil po ogrodzie zamku (когда однажды с принцессой и своей женой ходил по замковому саду; ogr'od – сад), spojrzy na d'ol i widzi z podziwem (посмотрит вниз и видит с изумлением), ze sie mn'ostwo ludzi zbiera (что множество людей /внизу/ собирается)… 'Swisnal wiec w piszczalke srebrna (свистнул в серебряную свистульку; wiec – итак, стало быть, следовательно), a jask'olka (и ласточка), co sluzyla za posla'nca w zlotym zamku (что служила за посыльную = посыльной в золотом замке), nadleciala (прилетела; nadlecie'c).
– Id'z sie dowiedz (иди = лети узнай; dowiedzie'c sie – узнать), co nowego (что нового)! – rzekl do malej ptaszyny (сказал он маленькой пташке).
Gdy raz z kr'olewna a zona swoja chodzil po ogrodzie zamku, spojrzy na d'ol i widzi z podziwem, ze sie mn'ostwo ludzi zbiera.. 'Swisnal wiec w piszczalke srebrna, a jask'olka, co sluzyla za posla'nca w zlotym zamku, nadleciala.
– Id'z sie dowiedz, co nowego! – rzekl do malej ptaszyny.
I jask'olka szybko leci (и ласточка быстро летит), wkr'otce wraca i powiada (вскоре возвращается и говорит):
– Krew z sokola ozywila martwych zwloki (кровь из сокола оживила мёртвые тела: «трупы мёртвых»; martwy – мёртвый; zwloki – мёртвое тело; труп), wszyscy, co polegli pod ta g'ora (все, что полегли под этой горой; polec – пасть, полечь), wdzierajac sie na nia zuchwale (карабкаясь на неё дерзко), wstali dzi's jakoby ze snu (встали = проснулись сегодня словно ото сна; wsta'c – встать), dosiadaja rze'zwo konie (садятся резво на коней; dosiada'c czego's – садиться /на лошадь, мотоцикл и т. д./; rze'zwy – живой, резвый), a lud caly (а народ весь), dziwem zdjety (удивлением: «дивом» охваченный; dziw – диво, чудо), patrzy na cud nieslychany (смотрит на чудо неслыханное).
I jask'olka szybko leci, wkr'otce wraca i powiada:
– Krew z sokola ozywila martwych zwloki, wszyscy, co polegli pod ta g'ora, wdzierajac sie na nia zuchwale, wstali dzi's jakoby ze snu, dosiadaja rze'z-wo konie, a lud caly, dziwem zdjety, patrzy na cud nieslychany.
3. Wichrem porwany 2
(Подхваченный вихрем)
Rozgniewawszy sie czarownik na mlodego parobczaka (колдун, разгневавшись на молодого парубка; parobczak – молодой батрак; парень, парубок), wszedl do chaty (вошёл = пришёл в дом; wej's'c – войти;chata – хата, изба, крестьянский дом), kedy mieszkal (где он жил, kedy – уст. где), i n'oz nowy (и нож новый), wyostrzony utkwil pod progiem izby (наточенный, вонзился = воткнул под порогом избы; tkwi'c – торчать; pr'og – порог; utkwi'c – вонзиться, воткнуться); zaklal przy tym (заколдовал при этом), by lat siedem (чтобы семь лет), uniesiony pedem wichru (унесённый сильным вихрем; ped – стремительное, быстрое движение; полёт; pedzi'c – мчаться, нестись), latal po szerokim 'swiecie (летал по белу свету; p'oj's'c w szeroki 'swiat – пуститься по белу свету).
2
Wicher – вихрь.
Parobek poszedl na lake (парубок пошёл на луг; p'oj's'c – пойти), by ulozy'c siano w kopy (чтобы сложить сено в скирды), gdy sie wicher nagle zrywa (когда внезапно поднимается вихрь): porozrzucal kopy siana i porywa parobczaka (поразбросал скирды сена и подхватывает парня). Daremnie chcial sie opiera'c (тщетно хотел = пытался сопротивляться; chcie'c – хотеть), pr'ozno chwyta silna reka to plotu (напрасно хватает сильной рукой то забор; chwyta'c czego's – хватать что-л.), to drzew galezi (то ветки деревьев; gala'z – ветвь, ветка), jaka's sila niewidoma pedzi go pomimo woli (какая-то невидимая сила несёт его помимо /его/ воли; niewidomy – уст. невидимый).
Rozgniewawszy sie czarownik na mlodego parobczaka, wszedl do chaty, kedy mieszkal, i n'oz nowy, wyostrzony utkwil pod progiem izby; zaklal przy tym, by lat siedem, uniesiony pedem wichru, latal po szerokim 'swiecie.
Parobek poszedl na lake, by ulozy'c siano w kopy, gdy sie wicher nagle zrywa: porozrzucal kopy siana i porywa parobczaka. Daremnie chcial sie opiera'c, pr'ozno chwyta silna reka to plotu, to drzew galezi, jaka's sila niewidoma pedzi go pomimo woli.
Na skrzydlach wiatru niesiony (на крыльях ветра уносимый: «несённый»; nie's'c – нести), nie tykajac stopa ziemi (не касаясь ступнёй = ступнями земли; stopa – ступня), leci jakby golab dziki (летит словно дикий голубь). Juz i slo'nce na zachodzie (уже и солнце на западе; zach'od – запад), a parobczak wyglodnialy patrzy na dymiace wiosek chaty (а парубок, изголодавшийся = голодный, смотрит на дымящиеся хаты деревень; wioska – деревня, село; wyglodnie'c – изголодаться); prawie noga ich sie tyka (почти касается их ногой = ногами); lecz daremnie krzyczy, wola (но напрасно кричит, зовёт), pr'ozno placze i narzeka (напрасно плачет и хнычет; narzeka'c – жаловаться, сетовать; хныкать); nikt nie slyszy jego jeku ani lez gorzkich nie widzi (никто не слышит его стона = стонов и не видит горьких слёз; lza – слеза).
Tak pedzony trzy miesiace (так, носимый /ветром/ три месяца), wyglodnialy i spragniony (томимый голодом и жаждой; spragniony – испытывающий жажду, томимый жаждой; pragna'c – жаждать; желать), wysechl jak sosnowa szczapa (высох как сосновая щепка; wyschna'c – высохнуть); oblecial 'swiatu niemalo (облетел = полетал /по/ свету немало; oblecie'c – облететь), lecz najcze'sciej wiatr go nosil ponad wioska (но чаще всего ветер носил его над деревней), kedy mieszkal (где он жил).