Чтение онлайн

Tamara xanimin "oz"un"u s"ubut etmsind, p"uxtlsmsind opera rejissoru v musiqi m"ullimi Boris Pokrovskinin b"oy"uk zhmti v rolu olur.

Bir df “B"oy"uk teatr”in sas heyti Milana qastrol sfrin gedir. “Yevgeni Onegin” operasinda Olqa partiyasini ifa etmk gnc m"ugnniy hval olunur. Bu Tamara Sinyavskaya "uc"un sl sinaq, eyni zamanda O, bu imtahandan m"uvffqiyytl cixir, partiyani la ifa edir.

1964-c"u ildn “B"oy"uk teatr”da soloist kimi faliyyt baslayan Tamara Ilyinicna 2003-c"u il kimi bu teatrda calisir. O, teatrin shnsind birinci df C"uzeppe Verdinin “Riqoletto” operasinda Paj obrazinda tamasacilarin qarsisina cixir. “Kisi” obrazi Tamara xanimda cox g"ozl alinir.

O, Aleksandr Borodinin “Knyaz Iqor” operasinda Koncakova, Edvard Bendjamin Brittenin “Yay gecsinin yuxusu”nda Oberon obrazlarini y"uksk ustaliqla ifa edir.

“B"oy"uk teatr”in Fransaya, Yaponiyaya v Kanadaya ugurlu sfrlrindn v IV Beynlxalq m"usabiqd qalib olduqdan sonra xarici "olklr dvt olunur. M"usabiqd j"urinin sovet ittifaqindan olan "uzv"u Yelena Obraztsova, xarici "olklrdn olan "uzv"ulr , o c"umldn mshur Mariya Kallas Tamaraya ss verirlr. Nticd, birinci m"ukafati iki yer b"olmk lazim glir. Tamara, hmcinin, Mixayil Ivanovic Qlinkanin Vanya (“Ivan Susannin") v Ratmir (“Ruslan v Lyudmila”), Modect Petrovic Mussorqskinin Marfa (“Xovansina”) v Marina Mnisek (“Boris Qodunov"), Nicholas Rimskoqo-Korsaqovun Lyubava (“Sadko”) v Lyubasa (“Carin glini”), Azucena (“Trubadur”) v Ulrika (“Bal-ziyaft”), o c"umldn Verdi, Karmen, J.Bize , hmcinin, basqa mshur bstkarlarin operalarinda misilsiz obrazlar yaradir.

Bu ugurlu cixislardan sonra mshur xarici impressariolardan Tamara xanimi Amerikaya qastrol sfrin gondrmyi xahis edirlr. Bu c"ur hallar "uc"un DTK-nin "oz n"ovbtci v standart cavabi var idi: “M"ugnni repertuarin qoyulusu il msguldu”.

Tamara xanim Sergey Prokofyevin “Oyuncu” operasinda Blansin partiyasini Sovet Ittifaqinda ilk df yerin yetirmkl SSRI opera almind, bu obrazin ilk ifacisi kimi adini ilkarninyx teatr.

Genis miqyasli repertuari, o c"umldn hr trfli konsert poqramlari il zngin olan O, hm, "olk daxilind, hm d xarici qastrol sfrlrind yorulmagin n oldugunu hiss etmdn biri-birindn rngarng opera v xalq mahnilari il cixislar edrk tamasacilarin rgbtini qazanirdi. Moskva Konservatoriyasinin “B"oy"uk Zal”i, Pyotr Ilic Caykovski adina Moskv a Konsert Zali v Amstredam shrinin “Konsertqebau sarayi” m"ugnni xanimi s"urkli alqislarla qarsilayir.

M"ugnninin repertuarinda zmansinin n ctin, cox mk tlb edn m"ohtsm operalari: S.S.Prokofyevin , P.I.Caykovskinin , M.De Falyanin v basqa bstkarlarin opera, ariya v romanslari, hmcinin, orqanin m"usayiti il qdim sntkarlarin srlri yer alirdi. Tamasaci auditoriyasini clb edn mqamlardan biri ondan ibart idi ki, Tamara xanim hyat yoldasi M"usl"um Maqomayev il bi rg duet formasinda dinlyicilr biri-birindn g"ozl, srarngiz, tkrarolunmaz musiqi n"omrlri bxs edir v onlarin k"onl"un"u, sanki, ovsunlayirdilar. T.Sinyavskayanin taninmis musiqici E.F.Svetlanov , hmcinin, bir cox basqa mshur v g"orkmli dirijorlarla cixisi, o c"umldn Rikkardo Sayi v Valeriy Qerqiyevl smrli mkdasligi yaxsi nticlr verirdi.

Hyat el gtirir ki, M"usl"um Maqomayevl tanisliqdan sonra Tamara Sinyavskaya Italiyanin Milan shrin, mshur “La Skala” teatrina tcr"ub kecmy gedir. O, haricd coxlu cixislar edir v daha da p"uxtlsir. Onun repertuarinda olan bir cox srlr, msln: Paris shrind Rimskoqo-Korsakovun “ Snequrocka ” (“Qar glini”) srind Lel , T"urkiyd C"uzeppe Verdinin “Trubadur” v “Bal-ziyaft” operalarinda m"uvafiq olaraq Azucena v Ulrika , hmcinin, Almaniyada b"oy"uk m"uvffqiyytl Rixard Vaqnerin “ Karmen ” srini m"ukmml oxuyur. O, Avstriyanin paytaxti Vena D"ovlt Opera teatrinda S.S.Prokofyevin “Hrb v s"ulh” operasinda Axrosimovanin partiyasinda istirak edir.

"La Skala" Bu, tanisliq Moskva shrind bir nec g"or"usl yekunlasir v msl mhbbt mcralarina qdr gedib catmir, romantika yasanmir. Ancaq qeyd etmk lazimdi ki, Baki tanisligina kimi tale onlari bir nec df yaradiciliq yollarinda, o c"umldn m"uxtlif konsert meydancalarinda "uz-"uzmishm g. Lakin c"utl"uk bu zaman ksiyin qdr bir-biri il kifayt edck qdr yaxindan tanis deyildilr. "Otri v ya yaradiciliq tanisligi 3 oktyabr 1972-ci il qdr davam edir. Hmin zaman “B"oy"uk teatr”in bir qrup artisti Bakida kecirilmsi nzrd tutulan Rusiya mdniyyti v incsnti g"unlrind istirak etmk "uc"un paytaxtimiza glirlr. Yevgeni Nesterenko, Nina Fomina, Yevgeni Raykov, Kirill Kondrasin, hmcinin, gnc Tamara Sinyavskaya da yer alirdi.

“Azrbaycanin g"orkmli v taninmis bstkari, M"usl"um"un babasinin adini dasiyan filarmoniyada bizi bir-birimiz tqdim etdilr. gr shv etmirms bu, sair Robert Rojdestvenski v onun hyat yoldasi Alla xanim idi. O, mn lini uzatdi v cox utancaq, k"ut nzrl baxaraq dedi:

M"usl"um!

Bu, mn g"ulmli gldi, birincisi ona g"or ki, biz artiq tanis idik. Ikincisi, artiq onu taniyirdilar, sadc olaraq tanimirdilar, tzim edirdilr, salamlasirdilar v buna cox sevinirdilr…”, -deyrk, -Tamara xanim xatirlrini b"ol"us"ur.

1973-c"u ilin yanvar ayinin ortalarinda Sinyavskayanin Milana tcr"ub kecmy getmsindn sonra M"usl"um"un telefon znglri ara vermk bilmir v o, m"utmadi olaraq Tamara xanimla rabit yaradir, "urk s"ozlrini b"ol"us"ur. Bu, bard Tamara xanimin xatirlri cox maraqli, hm d cox "urk acandi. O, deyir: “Maqomayev oz"unmxsus skild mhbbtini anlatmaga calisirdi. Hmin mqam o, proiqrivatel zamana uygun gln melodiyanin valini qoyurdu. Ona hmin priyomla cavab verirdim. Mn d, fonetikamda olan vallardan birini proiqrivatel qoyurdum…”.

Hmin zaman ksiyi rzind Tamara Sinyavskanin tcr"ub m"uddti bir il yarim davam edir. Bu, m"uddt rzind Tamara rindn bosanir, m"ustqil v srbst xanim olur. Ancaq o, M"usl"um Maqomayevl nigah laqlrini rsmilsdirib qeydiyyatdan kecmy tlsmir. Bu, o vaxta qdr davam edir ki, onlarin "umumi tanislarindan birinin sbr kasasi t"uknir v o, gnclrin pasportlarini alib onlari nigah s"obsin aparir. El hmin g"un, paytaxt restoranlarindan birind y"uz nfrin istiraki il toy mrasimi tskil olunur. Bundan basqa, bu xbri esidn "uc y"uz adamdan cox k"utl restoranin trafina yigisir v cox mehribancasina Maqomayevdn sevimli mahnilarini istyirlr. Bel bir g"und m"ugnni zabkeslrini, prstiskarlarini intizarda qoya bilmzdi. O, restoranin aciq pncrsindn onlar "uc"un yarim saat mahni ifa edir. Deyilnlr rgmn, bundan sonra M"usl"um d"uz "uc ay bronxitl gzir. lbtt ki, saxtali yanvar ayi, aciq pncr, kskin hava cryani, bir qdr qbul olunan alkoqolun tsiri bronxit "uc"un kifayt edrdi.

Ss-k"uyl"u Moskva qonaqligindan sonra c"utl"uk toy syahtin cixir v adaxlinin vtnin, Bakiya glirlr. Burda Tamarani yalniz adi “glin” qiyafsind yox, "oz"u d b"ut"un “Azrbaycanin glini” qiyafsind qbul edirlr. O zaman Azrbaycan SSR Kommunist Partiyasi Mrkzi Komitsinin Birinci katibi Heydr liyev idi. Birinci katib tz evlnnlri baginda qbul edir v onlarin srfin tntnli ziyaft kecirir.

Hmin anlari yaxsi xatirlayan M"usl"um deyirdi: “Mnim yaxsi yadimdadi, Tamarani birinci df n vaxt g"orm"usm… Televizorda g"orm"usm… Biz dostlarimizla axsim qonaqli. Onu ekranda g"ord"um v hmn qonaqliqda istirak ednlr dedim: bax bu, hqiqi motso-sopranodu! "Umumiyytl, mn qadin ssinin cox da b"oy"uk prstiskari deyilm. C"unki qadin n vaxt ki, yuxari nota qalixir, cox tsad"uf hallarda onu axira kimi tamamlaya bilir…

T.Sinyavskaya nnvi b"oy"uk rus vokal mktbinin N.A.Obuxova, M.P.Maksako v kimi mshur mezzo-soprano ss sahiblrinin g"orkmli n"umayndsi v davamcisi idi.

Onun cox b"oy"uk diapazona, “mxmri” tembr, b"ut"un reqistrlrd islyn ncib, q"uvvtli, brabr ss malik olmasi mn imkan verir ki, onu nadir, tayi-brabri olmayan, hqiqi rus kontraltosu hesab edim. M"ugnninin y"uksk ifaciliq qabiliyyti, y"uksk musiqi mdniyyti, mhartli, mahiran, virtuoz texnikasi, parlaq shn manerasi, temperamenti onun basqalarindan olduqca kskin formada secilmsin, hmcinin, frqlnmsin imkan verirdi. Tamara xanim “Carin glini” operasinda yaratdigi Lyubasa obrazi m"ugnninin yaradiciliginin hqiqi zirvsi hesab oluna bilr.