Чтение онлайн

T.I.Sinyavskaya 2005-ci ildn Moskva D"ovlt Teatr Incsnti Institutunun vokal kafedrasinin m"udiri v professoru vziflrind faliyyt g"ostrmisdi. Bir cox orden v medallarla tltif olunan Tamara xanim ictimai v d"ovlt islrindn d knarda qalmirdi. O, 1984-c"u ild SSRI Ali Sovetinin 11-ci cagirisinin deputati olmusdu. Eyni zamanda, SSRI, Rusiya v Azrbaycanin fxri adlari v ordenlri il tltif edilmisdi: Onun kolleksiyasinda “Qirmizi mk Bayragi” ordeni (1971), Rusiyanin “mkdar artisti” (1973), “Xalq artisti” (1976), “Srf nisani” ordeni (1980) , SSRI “Xalq artisti” (1982), Azrbaycanin “Xalq artisti” (2002), Azrbaycanin “S"ohrt” ordeni (2003), “Vtn qarsisinda xidmtlrin g"or” ordeni: IV drc (2006) , Azrbaycanin “Dostluq” ordeni (2013) v s. tltiflr var idi.

Tamara xanim 1972-ci ild BA Pokrovskinin rhbrliyi altinda Moskva D"ovlt Akademik Kamera Musiqili teatrinin istiraki il R.K.Sedrinin “Yalniz mhbbt deyil” srind Varvara Vasilyevanin partiyasini ifa etmisdi. Bundan sonra o, coxlu xarici qastrol sfrlrind olmus v “Varna yayi” musiqi festivalinda istirak etmisdi.

Tamara Ilyinicna Fransa, Italiya, Ispaniya, Belcika, Avstriya, Ingiltr, ABS v sair bir cox d"unya "olklrinin opera teatrlarinin shnlrind ugurla cixis etmisdi. Xanim m"ugnni, hmcinin, konsert proqramlari il Cnubi Koreya v Yaponiyada qastrol sfrlrind olmusdu. M"ugnninin repertuarina daxil olan partiyalarin bir coxu genis skild ilk df xarici "olklrin shnlrind sslnirdi.

“Bir df, bel bir hadis bas verdi. Hansisa sfrdn geri, Moskvaya d"onn M"usl"um yolunu mnim yanimdan, Kazan shrindn salir. Onda, Tataristanda qastrolda idim. Kazan teatrinin shnsind “Carin glini” operasinda Lyubasani oxuyurdum. Fasild tamasacilara tzim etmk "uc"un shny cixdim. Bu, zaman M"usl"um"un adindan mn cox b"oy"uk g"ul dstsi gtirdilr. Mn, bu g"ul clnginin arxasinda g"or"unm"urd"um… N vaxt ki, M"usl"um lojada g"or"und"u, tamasacilar "uc"un opera "oz hmiyytini itirdi…, deyn, -Tamara xanim xatirlrini prstiskarlari il b"ol"usm"usd"u.

2010-cu ilin oktyabr ayinin 25-d Moskvada, M"usl"um Maqomayevin srfin Vokalcilarin Birinci Beynlxalq m"usabiqsi kecirildi. Hmin m"usabiqd cixis edn Tamara Sinyavskaya demisdi:

“M"usl"um Maqomayev, hm opera, hm d estrada shnsind kral idi. Buna g"or d m"usabiq cox grgin olacaqdi, c"unki, hm opera m"ugnnisi, hm m"uzikl v neapolitan mahnilarinin ifacisi, hm d estrada janrinin mahir ustasi kimi cox genis diapazonlu ss imkanlarina malik olan musiqici tapmaq olduqca ctindi…”.

Mtbuat konfransinda istirak edn M"usl"um Maqomayevin “Mdni-Musiqi Irsi Fondu” nun tsiscisi, hmyerlimiz Araz Agalarov is fikrini qisa v yigcam ifad edrk demisdi:

“Bu, bizim hamimiz "uc"un v sxsn mnim "uc"un b"oy"uk srf v xosbxtlikdi. Hesab edirm ki, M"usl"um Maqomayev "uc"un g"or"ul bilck n b"oy"uk is el budu”.

Tamara Ilyinicnaya hsr olunan bu b"olmni, M"usl"um Maqomayevl Tamara Sinyavskayanin birg, duet sklind ifa etdiklri mshur v unudulmaz “Ey ziz anam, Azrbaycan” mahnisinin Azrbaycan v Rus dillrindki variantini misal gtirmkl tamamlairamaq ist:

Ey ziz anam, Azrbaycan,

Sn bagliyam, Azrbaycan.

"Omr"um"un mnasisan, Azrbaycan,

Qardasliq d"unyasisan, Azrbaycan,

Anamin anasisan, Azrbaycan.

"Omr"um"un mnasisan, Azrbaycan,

Qardasliq d"unyasisan, Azrbaycan,

Anamin anasisan, Azrbaycan.

Baharli yurdum, Azrbaycan,

Cinarli yurdum, Azrbaycan.

Snsn esqim, zfrim, Azrbaycan,

Caglayan K"ur, Xzrim, Azrbaycan,

G"unsli al shrim, Azrbaycan,

Snsn esqim, zfrim, Azrbaycan,

Caglayan K"ur, Xzrim, Azrbaycan,

G"unsli al shrim, Azrbaycan,

Ты меня зовешь, Азербайджан.

Ты во мне поешь, Азербайджан.

Как огни твои светлы, Азербайджан.

Как слова твои теплы, Азербайджан.

Ты звезда моей судьбы, Азербайджан.

Ты звезда моей судьбы, Азербайджан.

Ey ziz anam, Azrbaycan!

Bu mahni, hmcinin, bu mahninin nec yaranmasi, o c"umldn mahninin bu iki g"orkmli, tkrarolunmaz m"ugnnilr trfindn ifa olunmasi bard sonraki fsillrd daha genis v m"ufssl s"ohbt acacam .

IKINCI

FSIL

AZRBAYCANDAN D"UNYAYA YAYILAN AVAZ...

SSRI Xalq artisti, bir cox beynlxalq festivallarin lauerati, opera v estrada m"ugnnisi, bstkar, pianocu M"usl"um Mhmmd oglu Maqomayev 17 avqust 1942-ci ild Azrbaycanin paytaxti qdim Baki shrind, Azrbaycanin g"orkmli bstkari, Azrbaycan musiqisinin banilrindn biri, “mkdar incsnt xadimi”, dirijor, pianocu bd"ul-M"usl"um Maqomayevin ailsind d"unyaya goz acmisdi.

K"orpnin ilk ssini, ilk qigiltisini, ilk hycanini, ilk nalsini esidnlr agillarina, htta bel, gtir bilmzdilr ki, yenic esitdiklri bu, ss glckd d"unyanin n m"ohtsm konsert saraylarini, n n"ufuzlu shnlrini, n b"oy"uk idman meydancalarini "oz avazi il ziyntlndirck, agzinacan dolu dinlyici auditoriyasini mftun v heyranedici cazibsi il agusuna alaraq bdiyyt d"unyasina syaht aparib-gtirckdi. Hec ks dey bilmzdi ki, yenic dogulan k"orp milyonlarla insani mahni v bstlrinin hqiqi ovsununa, sehrin salacaq, onlari heyrtlndirckdi.

Azrbaycanin b"oy"uk bstkari v dirijoru bd"ul-M"usl"um Maqomayevin b"oy"uk oglu Cmalddin 1910-cu, kicik oglu Mhmmd is 1916-ci ild d"unyaya g"oz aisdlar. Teatr iscilri ailsind dogulan kicik M"usl"um"un atasi Mhmmd teatr rssami, teatr trtibatcisi, anasi Ayst xanim hmd qizi is dramatik aktrisa idi.

Ayst xanimin rfiqsi Valentina Osipovna M"usl"uml anasi arasinda m"ovcud olan ayriligi xatirlrind qeyd edrkn realligi ks etdirmyn bzi yanlis mqamlara toxunmusdu, shv yol vermisdi. Ancaq qtiyytl demk olar ki, bu yanlisliqda Valentina Osipovnanin hec bir g"unahi, hec bir tqsiri yox idi, c"unki bu, qeyri-m"uyyn faktlari rfiqlrin Ayst xanim "oz"u danismisdi. Oh, ( Valentina Osipovna : -C.P.) is sadc olaraq Ayst xanimdan esitdiklri tkrarlamaqla kifaytlnmli olmusdu.

“Onun danisigindan, bel, aydin oldu ki, hlak olan hyat yoldasinin ailsind Ayst xanimi iki df mzmmt ediblr. Birinci df o, Srq adt-nnsin zidd cixaraq aild qalmayanda. Ikinci df is M"usl"um"u ana babasinin v nnsinin yanina aparanda. Ayst xanimin dediklrin g"or M"usl"um usaqliqda dlduz olub, az qalib ki, pis usaqlar il laq qursun. Bu, hrkti il Ayst xanim M"usl"um"u pis vrdislrdn v dlduzlardan xilas edibdi. M"usl"um aildn zorla ayrilib v kicik yaslarinda zab, ziyyt v iztirablar ckibdi”, -deyrk, -Valentina Osipovna fikirini tamamlamisdi.