Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Сцежка дадому

Цвірка Кастусь

Шрифт:
* * * Транжыру дні, як мот, Гублю у танцы тайным, У спраў вадаварот Нікчэмных уматаны. Ад іх, нібы ад мух, Адмахваюся яра, Ды зноў — забойцы муз - Яны плывуць, як хмара. Дзе ж тая зорка, што Сарваць я з неба меўся? Дарог, як струнаў, сто, Што граюць без мяне ўсё
* * * Чалавек — гэта свет. З кніг Памёр чалавек — Самкнуліся вейкі... Свет, што ў вачах яго граў і іскрыўся, зачыніўся навекі. Якія сонцы і сосны, Аазісы і вясёлкі, Якія ружы і руны, Сэрца найтонкія струны былі ў гэтым свеце абжытым! Памёр чалавек і з сабою ў зямлю свет свой панёс, Свет, які так і застаўся нікім не адкрыты...
* * * Жыву каля рэха. Вечарам, калі за акном леснічоўкі ўлягуцца ў нагах хвой баранчыкі хваляў азёрных, Прыходзяць ка мне ласі ды зоры. Далёка ўбаку (нібы на другой планеце) застаўся свет мой штодзённы, прывычны, які даўно ўкруціў мяне ў свае колы: Я ўцёк ад яго — на цэлы месяц — у гэта зацішша. Думаў, тут адпачну без яго. Ды толькі дарэмна: усе мае паўсядзённыя клонаты, якія я дома пакінуў, Знайшлі і ў пушчы глыбокай мяне, прымчаліся ўсе, як адзін! I вось раяцца ў маёй галаве, варочаюць начамі мяне з боку на бок, кідаюць у сне. Не, тут нішто іх не перапыніць — ні звон трамвая, ні грукат бабы чыгуннай аб непадатны асфальт, ні крык дзіцяці за мембранай-сцяной... Колькі ж змагу я пабыць сам-насам з вечнасцю?
* * * Мы ўвесь век свой — бывае! — шукаем сябе, Ды, так і не знайшоўшы, не знайшоўшы, выпраўляемся ў той, незваротны, вырай. Як шкада, што адтуль не папытаешся ўжо: — I чаго я прыходзіў сюды, на Зямлю?
* * * Лодку долі сваёй Смела кіруй па жыцця рацэ. Хай рыпяць і рыпяць Вёслы ў кожнай руцэ. Ведай: выпусціш з рук Іх, і той жа парой Стане трэскай на хвалі Лодка долі тваёй!
* * * О дай мне, доля, пастаянства дрэва, О дай мне, доля, цвёрдасць скалы, О дай мне, доля, ураўнаважанасць каменя, О дай мне, доля, гарэнне агню! Не давай толькі мне пакорлівасць дрэва, Не давай толькі мне раўнадушнасць скалы, Не давай толькі мне чэрствасць каменя, Не давай толькі мне бяздумнасць агню!
* * * Міг — і ўсё ўжо на зямлі не тое: I агонь, і людзі, і трысцё. Як рака, цячэ жыццё зямное, Як рака, мяняецца жыццё. Абнаўленне вечнае ў прыродзе! Абнаўленне — вецер ліст сарваў, Гасне зорка дальняя на ўсходзе, Узыходзіць сонца і трава. Я — людзей і зорак спадарожнік: Міма, міма — радуга, імжа. Па зямлі іду, і крок мой кожны Ёсць былога й заўтрага мяжа. Рушыцца і ў гэтае ж імгненне Узнаўляецца, як жыта, свет. Мы з табой — і смерць і нараджэнне, Мы з табой — вякоў гарачы след. I не засмучайся, што, як нітка, Легла ўжо маршчынка на чало: З намі — маладосць, яна не знікла, З намі, з намі — нашых душ святло.
* * * Кахаць — гарэць, Жыць без кахання — тлець. Няма кахання — белы дзень цямнее, Няма кахання — і вясной зіма: Душу ні сонца, ні агонь не грэе. Няма кахання — радасці няма.
* * * Каханне — гэта чысціня, Каханне — гэта вышыня, Каханне — гэта зорны час Душы, што ўгору ўзносіць нас. Яно не ведае ані Нікчэмнай хітрасці, хлусні, Не знае ў сэрцы цёмных плям — Глядзіць адкрыта ў вочы нам. Калі ў каханне ўсё ж мана Цішком пракрадзецца, яна Развее ўміг яго дазвання: Там, дзе мана — няма кахання!
* * * Зары запозненай каснік Хто ў ціхі час згубіў за пожняй? На момант выслізнуў і знік За хмаркаю, як прывід, поўнік. Ты не прыйшла... Клён пацямнеў. Зямлі шматфарбнасць гасіць вечар. I холад нізавы мяне Патроху ўжо бярэ за плечы. Ты не прыйшла... Мо твой цягнік Сышоў на перагоне з рэек? Ці недзе сон, як чараўнік, Скаваў няўзнак праменні веек? Ты не прыйшла... Што без цябе Мне гэты свет — яго б не браў я! Што мне на ўзгоркавым гарбе Шалёны водар разнатраўя!
* * * Згубіў цябе. Куды ж пайсці? Ні адраса, ні тэлефона. Як промень воч тваіх знайсці У горадзе мільённым? Я без цябе — аглухлы грот, Пусты, без пчолаў, вулей. Ізноў, ізноў — каторы год! — Кірую ў джунглі вуліц. Мо між людзей твая мільгне Касынка выпадкова? Мо дзе ўзляцяць насустрач мне Дзве ластавачкі броваў? А за вясной — кіпіць вясна, Не згледзіш — час асенні. Тапчу, тапчу асфальт звідна, Шукаю голку ў сене.
* * * I дабрата і прыгажосць — Гляджу: такое спалучэнне! А можа, гэта ўсё і ёсць Душы высокае свячэнне? Прамень твайго святла і я Злавіў вачмі ў паглядзе шыбкім, I адгукнулася мая Душа на промень той, як скрыпка. Імчала электрычка нас, За шклом мільгалі светафоры I неба немае, дзе — час! — Збіраўся зор высокі форум. Дзесь ля Ушы, нібы рака, Вагон запоўніла вяселле, I ўжо віхуру гапака Панеслі колы між аселіц. Нас грэў вясёлы танец той, I падпяваў паціху кожны: Ты — ява казкі залатой, I я — вандроўнік спадарожны. На развітанне з цеплынёй Ты пасміхнулася мне ветла, I ў чорнай цемені начной Мне раптам стала гэтак светла! Ішоў я, повен мараў-сноў, Асенняй вуліцаю хліпкай, I пела, пела, пела зноў У сэрцы сонечная скрыпка.
* * * Цячэ гародамі Гарынь, А у Гарыні — неба сінь, А ў Гарыні — дзень які! — Далека ўнізе ястрабкі. Вас сцежка берагам вяла, Між лозаў петлі вам віла. Пясок, што слаўся ля ракі, Лізалі хваляў языкі. Маўчалі вы абое: там Слоў не хапала ў свеце вам. Ды пра агонь душы ярчэй Казалі позіркі вачэй. Хоць ехаў ты, ды браў навек Бляск гэты ясны з-пад павек, Браў рук цяпло, браў гэты плёс, I гэту сцежку паміж лоз, I стужку чыстую — Гарынь, I у Гарыні — неба сінь, I ў Гарыні — дзень які! — Далёка ўнізе ястрабкі.
* * * Не крыўдуй на мяне, не крыўдуй, Калі што сказаў бесталкова: Буйных дум маіх чараду Хіба ж проста ўціснуць у слова? Для мяне ты — пасланне нябёс, Што змяніла ўсіх сноў кірунак, Ява мары маёй, мой лёс, Мая муза, мой паратунак. Нібы раптам усе ўзышлі Мае зоры з вышыняў бяздонных, Ружы ўсе мае расцвілі, Што так доўга спалі ў бутонах! Ясната воч спагадных тваіх — Як, і сам я не знаю — Узняла мяне, ўзвысіла ўміг, Падхапіла, як хваля марская.
Поделиться с друзьями: