Нигина ва Мирмалик
Шрифт:
– Ба дурустии сухани модар ягон шакку шуба нест, духтари оча. Иловатан мегям, ки агар Бобокалони бузург набуд, наврзи Хуанд тамоман несту нобуд шуд!
– Ба дурустии сухани очаат ам ягон шаку шуба нест! – бо лутф сухани кадбонуро тавият бахшид кадхудо. – Баъди кушта шудани шоир Абсайид ва хонабадар шудани шоира Мааст хуандиёни этиёткор муддате иму им нишастанду пасон бо маслиати бародарам Шамсуддин гузаштанд ба пинонкор ва Наврзро аз пеши чашми оким ба рустои атроф кчонданд…
– Яъне ки… бо маслиати бобокалуни Хуанд Наврз шуд деот?
– Як муддат амин хел шуд, духтари оча. Он вато тую дугонаоят барин духтарча будам. Лекин наз дар ёд дорам, ки як бего акоям бо чераи шукуфон мужда расонданд: «Наврз эё шуд! оким ба ашнгир иозат дод!» Мо чунон шоду хурсанд шудем, ки тасвир карда наметавонам…
– амаи хуандиён аз тифли гавора то пири бистар шоду мамнун буданд! – доираи тасвирро васеъ гардонд Шайх Бурониддин. – Зеро ин алабаи бузурги хирад бар аолат буд. Донишварони асили хуанд бо маслиати олими раббон ва пешвои муаззами худ суннатои наврз, таъриху муаддасот ва хотираои авмию мазабиро бо пиндоштои окимони арохон хирадмандона пайваста, ашни миллиро тадриан ба асли адим баргардонданд.
окими нави Хуанд Мамуд ибни Муаммади арохон бародарам Шамсуддинро «Пирам» мегяду дар нома ам чунин менависад. Бародарам ар ч гянд, амчунон мешавад. Имсол бо маслиати эшон, ки ирояш барои амагон атмист, дар идгои навбунёди шар Наврзи Бузург баландболо талил мешаваду барои амин шуморо боисрор ба мемон хондем. Мисли амшариёни мо чатри гул бар сар кашида, аз файзи Наврзи навирони Хуанд бара бардоред…
* * *
Суби рзи дигар Шайх Бурониддин мемоноро ба тамошои дарёи Сайун даъват кард. Вале оно азми бозор доштанду Нигина низ амроашон рафта, аммо аввал рукни зиёратро бао овардан мехост.
– Эй духтари оча, хубаш ту амрои Шайхбобоят рав! – вазъиятро ба танзим даровард Бибинур. – Касеро, ки усту дор, сааргоон аз лаби дарё меёб.
– Оре, бародарам Шамсиддин он о ар дуямонро интизор.
– Чува дар он о?
– Бародарам Шамсиддин то Сайунро набинанд, ба саломи кас нараванд, касро назди худ нагузоранд ва бо касе наёмезанд. Аз он о ба Ун раванд, ки бое доранд обод ва то нимарз деон кунанд. Фаат…агар мусулмоне аз ин дунё гузарад, бародарам одати дерин тайир дианд…
Нигина гул-гул шукуфта, кзаи сафол ба даст гирифту шитобон аз афои Бобои Хуанд тохт. Тамоми ро «суруде»-ро зери лаб замзама мекард, ки на матн дошту не мазмун – чанд лутфи кдаконаю оанге амсадои хурши дили кчак бо наароти «лай-ла-лалай, лалай-лалай» …
Чун ба соил расиданд, мунгаи Нигина яку якбора атъ гашту даонаш аз айрат калон кушода шуд – дарёе ба чунин бузург ва пановар бори аввал медид!
– Вой, бобоун! – кафи даст бар фари сар ниод духтараки кистон. – Оъ… Агар якоя шавад да дарёи Ворух, намешад нисфи дарёи Хуанд!
– Оре, оби Ворух як риштаи Сайун аст. Лекин… агар ин гапро дар деа мегуфтам, шояд бовар намекард. Бо чашми худат, ки дид, хулосаи дуруст баровард. Яъне, «шунидан кай бувад монанди дидан!» Барои он лаби дарё овардамат, ки нахустин суби гулунчаи хандони Ворух дар шари Хуанд муродбахшу фаромшнопазир гардад. Акнун ба зиёрати Бобокалони Бузургворат шитоб, ки моиён хабари омадани моро аллакай ба эшон расондаанд.
Нигина бо чашмони аёратзада ба чапу рост нигаристу садои форами «Аламдулилло» ба гшаш расид. Сйи овоз шитофт ва Пире дид маосинсафеди сурхрй, субаи саддона дар даст канори Сайун нишаставу бо нигои нурон ба мави дарё назар афканда, хуфя зикри Худо мегяд. Наздиктар омаду исоби кораш гум шуд. Зеро мувофии дастури модар амал карда, худро дарол пеши пойи Бузургвор партофта наметавонист – оби дарё имкон намедод. Мабуран интизор истод, ки тлон нашуд. Шайх Маслиатдин нимовоз «Аллоу акбар» гуфту даст ба рй кашид ва бо табассум лаб ба такаллум кушод:
– Пештар биё, унчаи Мастураи бобо! Модарат то маро дарёбад, инони ал ба дасти гумон дода, назди кампираке рафта буд, ки серу одуро медонист. Акнун, ки навадаи ман шуд, маслиат ин аст, ки инони хеш ба дасти мо супор, то раво-раво инояти азал дарёб ва ар чиро Худо ба ту додааст, бегумон соиб шав.
Нигина дасти адаб ри дил ниода, бо одоби тамом пеши Шайхи бузургвор омад ва сари таъзим фуруд овард:
– Эй Бобокалуни мерубон, фидои шумо дилу унам!
Шайх Маслиатдин сару китфони Нигинаро навозиш карда, дар нишастанго мобайни ду бобокалон шинонд ва равзанае ба нионхонаи дил кушод:
– Баъди намози бомдод ар субидам ба соили Сайун мешинам, то аз аъри рудбори бузург асрори аон дарёбам. Зеро дарёи пур аз сир аст Сайун! Нишастан дар лаби обу ари дарёи тафаккур шудан ар шахси соибхирадро суди бисёр дорад, ки камтаринаш мисли садаф танишин гаштан аст… Алол маслиат ин аст, ки ту ам лазае биншину оби равонро нигар, то вусъати табъу шават бо вусъати Сайун мувоз гардад, бари дилат ба мав ояд ва дарёш шав…
Нигина амчунин кард ва нигоаш бо марои дарё пеш рафту афо баргашт, боло рафту поён омад, ба он соил расиду ба дуриои дур парвоз намуд. Аз тамошои манзараои навпайдо ва назаррабо чашмони зебояш дурахши тоза, узуру аловати гуворо, нуру зиёи нав дарёфт. Фамид, ки зуфунун ва дарёдарун будани Бобои Бузургвор аз шарофати оби дарёст!
– Оре, об ар куост, зиндаг он ост! – андешаи абераро вусъат бахшид Шайхи амадон. – Ин оби мусаффо ва зулол, ки як шохобаш аз барфи пиряхи Ворух ибтидо мегирад, то ба Хуанд расидан аз санг бар санге зада, пухтаву тозаву гуворо, чун оби Замзам табаррук гашта, вууди моро поку мубарро мегардонад, чун оби Хизр равшану соф шуда, моро ба ршно мерасонад, осиёби зиндагиро амеша гардон медорад, талхию шр аз мазои мо дур мебарад ва шодию тарабу ширинком меорад.
Эй унчаи мастураи бобо! Обе, ки имрз тамошо дор, боз як хосияти дигар дорад. Ин оби аввали баор асту аз одаму олам гарди сарди фасли сарморо дур афканда, ба оби рамат табдил меёбад, ба чашму рйи мо оби зиё бахшида, имонамонро обутоб медиад, ама растаниро сабзу гулбасар ва пурсамар мегардонад. Аз амин сабаб ниёкони мо, ки обро муаддастарин муаддасот медонанд, обпоширо як рукни Наврз меисобанд, дар арафаи иди баор ба умеди бао ва сафо дар навбати аввал наздикону ёронро аз оби рамат шодоб мегардонанд.
Эй унчаи мастураи бобо! Азбаски рйи ту шабеи гули наврзист, маслиат ин аст, ки расми адодиро имрз аз ту ооз бахшем.
азрати бузургвор кзачаи сафолиро пури оби навбаор карду «умрат мисли об дароз шавад!» гён, се каф ба сару китфи духтарак пошид ва кза ба соил ниоду андак поёнтар хамида, аз болои шохобчаи камбар «ар дарду бало дорем – об бубар!» гён се бор аид. Сипас бо оби равон дасту рй шусту асои дасташро ба Нигина дод ва фармуд:
– Анизриб би ъасока-л-бара! 4 Асо дар дарё зан!
4
уръон, ояи 26, сураи 63
Бобокалон бо чераи пуртароват ва тару тозаю илодори Нигина бо мер назар афканду аз беди соил се шохчаи сабз канда, даруни кзача андохт ва чанд панди обдор ба забон овард:
– Имрз бо оби Сайун лаб аз шири модар шустию худро ба адди булу наздик расонд. Ин рзи басо хотирмони аёт, ки оози нашъунамо ва камолоти туст, муборак шавад, эй гулунчаи Мастура! Акнун ки асо бар дарё зад, дигар кдак на ва бодиат гш дору уш ба паёми обо кун: адри обу нону намак амеша пос дор ва дар хаёли давлату савлату сарват обу адо нашав; бикш, то оби чашм дар дида ниго дор, аммо агар аз ноило оби чашм рез ам, оби р ифз намо; ба дстон ва дугонаои он об аз игар бахшу ба эшон мисли обу оташ ва обу раван мухолиф не, балки монанди обу аво созгор бош; асло аз ёд набарор, ки об бо ован кфтан кшиши беуда асту е кадбону обро бо ресмон набандад ва дар сабад наандозад.