Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Польские сказки
Шрифт:

Przyszedl taki tydzie'n, ze Grajek, cho'c wygrywal calymi dniami od rana do wieczora, od nikogo ani grosza nie dostal. W ko'ncu ze zlo'sci tak zaczal wali'c smyczkiem po skrzypcach, ze mu wszystkie struny popekaly. Przez to stracil juz zupelnie mozno's'c zarabiania i z rozpaczy postanowil sie utopi'c.

Poszedl nad rzeke (пошёл на реку; nad – к, на /о водоёмах/), stanal nad samym brzegiem wody (встал над самым краем воды = над самой водой; bzeg – край), przymknal oczy (прикрыл = закрыл глаза; przymkna'c – притворить, прикрыть), powiedzial (сказал): „Raz, dwa, trzy (раз, два, три)!” – i nie skoczyl (и не прыгнул), bo mu w ostatniej chwili zabraklo odwagi (потому что ему в последний момент не хватило смелости; chwila – минута; момент; w ostantiej chwili – в последний момент; zabrakna'c – не хватить). Ale my'slal, ze mu jeszcze odwaga przyjdzie (но думал, что ему = к нему ещё отвага придёт; odwaga – мужество, смелость, отвага). Powiedzial sobie (сказал себе): „Do trzech to za malo (до трёх – это слишком мало; za – слишком /в сочетании с прилаг. или нареч. означает чрезмерность/), trzeba policzy'c do dziesieciu (нужно посчитать до десяти)”. Przymknal oczy (закрыл глаза), zaczal liczy'c (начал считать), policzyl do dziesieciu i zn'ow nie skoczyl (посчитал до десяти и снова не прыгнул). Wtedy powiedzial sobie (тогда сказал себе): „I do dziesieciu za malo (и до десяти чересчур мало), trzeba policzy'c do stu (надо посчитать до ста)”. Trzeci raz przymknal oczy i zaczal liczy'c (/в/ третий раз закрыл глаза и начал считать). Kiedy doliczyl do pie'cdziesieciu (когда досчитал до пятидесяти), uslyszal nagle (услышал вдруг), jak go kto's pyta (как его кто-то спрашивает):

Poszedl nad rzeke, stanal nad samym brzegiem wody, przymknal oczy, powiedzial: „Raz, dwa, trzy!” – i nie skoczyl, bo mu w ostatniej chwili zabraklo odwagi. Ale my'slal, ze mu jeszcze odwaga przyjdzie. Powiedzial sobie: „Do trzech to za malo, trzeba policzy'c do dziesieciu”. Przymknal oczy, zaczal liczy'c, policzyl do dziesieciu i zn'ow nie skoczyl. Wtedy powiedzial sobie: „I do dziesieciu za malo, trzeba policzy'c do stu”. Trzeci raz przymknal oczy i zaczal liczy'c. Kiedy doliczyl do pie'cdziesieciu, uslyszal nagle, jak go kto's pyta:

– Co pan tak rachuje (что /это/ вы так считаете; pan – форма вежливого обращения к мужчине, соотв. местоим. «вы»)?

Grajek otworzyl oczy i zobaczyl obok siebie Rybaka (Музыкант открыл глаза и увидел возле себя Рыбака), kt'ory stal i ze zdziwieniem mu sie przygladal (который стоял и с удивлением его разглядывал; przyglada'c sie komu's, czemu's – смотреть на кого-л., что-л.; рассматривать, разглядывать кого-л., что-л.). Rybak w rece trzymal wedke (рыбак в руке держал удочку; reka – рука), a na plecach mial kosz (а на спине у него была корзина), w kt'orym bylo pelno ryb (в которой было полно рыбы; ryby – собир. рыба). Grajkowi na widok ryb az sie oczy zaiskrzyly (у Музыканта при виде рыбы прямо-таки засверкали глаза; na widok czego's – при виде чего-л.; az – прямо, прямо-таки). Wyobrazil sobie (представил себе), co by to byla za rado's'c w domu (что = какая бы это была радость дома), gdyby tak przyni'osl zonie i dzieciom troche ryb na kolacje (если бы он так принёс жене и детям немного рыбы на ужин; przynie's'c – принести). Zdjal kapelusz i pokornym glosem poprosil Rybaka (снял шляпу и покорным голосом попросил Рыбака):

– Co pan tak rachuje?

Grajek otworzyl oczy i zobaczyl obok siebie Rybaka, kt'ory stal i ze zdziwieniem mu sie przygladal. Rybak w rece trzymal wedke, a na plecach mial kosz, w kt'orym bylo pelno ryb. Grajkowi na widok ryb az sie oczy zaiskrzyly. Wyobrazil sobie, co by to byla za rado's'c w domu, gdyby tak przyni'osl zonie i dzieciom troche ryb na kolacje. Zdjal kapelusz i pokornym glosem poprosil Rybaka:

– Niech mi pan podaruje kilka tych ryb (подарите мне немного этой рыбы; niech – пусть /исп. для созд. форм повел. накл/; mi – мне).

Ale Rybak wzruszyl ramionami i roze'smial sie drwiaco (но Рыбак пожал плечами и рассмеялся насмешливо; wzruszy'c ramionami – пожать плечами).

– Jak kto chce mie'c ryby (если кто хочет иметь рыбу) – odparl (ответил; odeprze'c – возразить, ответить) – to je powinien zlowi'c (то должен её поймать).

– Niech mi pan podaruje kilka tych ryb.

Ale Rybak wzruszyl ramionami i roze'smial sie drwiaco.

– Jak kto chce mie'c ryby – odparl – to je powinien zlowi'c.

– Ja bym lowil (я бы ловил) – powiedzial Grajek (сказал Музыкант) – ale nie mam wedki (но у меня нет удочки). Pan teraz idzie do domu (вы сейчас идёте домой) – dodal spogladajac blagalnie na Rybaka (добавил, посматривая умоляюще на Рыбака; blaga'c – умолять) – niech mi pan pozyczy swojej wedki (одолжите мне своей = свою удочку); jak pan wr'oci (как вернётесь), to ja panu oddam (я вам её отдам), a moze uda mi sie przez ten czas cho'c kilka ryb ulowi'c (а может быть, удастся мне за это время хотя бы несколько рыб поймать; przez – в течение, в продолжение /о времени/; cho'c – хоть бы, хотя бы).

– Jeszcze czego (ещё чего)! – oburzyl sie Rybak (возмутился Рыбак). – Nowiute'nka wedka i bede ja jakiemu's obdartusowi pozyczal (новёхонькая удочка, и буду её какому-то оборванцу одалживать).

– Ja bym lowil – powiedzial Grajek – ale nie mam wedki. Pan teraz idzie do domu – dodal spogladajac blagalnie na Rybaka – niech mi pan pozyczy swojej wedki; jak pan wr'oci, to ja panu oddam, a moze uda mi sie przez ten czas cho'c kilka ryb ulowi'c.

– Jeszcze czego! – oburzyl sie Rybak. – Nowiute'nka wedka i bede ja jakiemu's obdartusowi pozyczal.

Popatrzyl z pogarda na Grajka i powiedzial (посмотрел с презрением = презрительно на Музыканта и сказал; pogarda – презрение):

– Mam stara wedke (у меня есть старая удочка), je'sli chcesz (если хочешь), to ci ja moge sprzeda'c (то могу тебе её продать; ci – тебе). Grajek tak nedznie wygladal (Музыканта так жалко выглядел), ze Rybak przestal mu juz m'owi'c „panie” (что Рыбак перестал уже говорить ему «вы»).

– Nie mam pieniedzy (у меня нет денег; pieniadze) – szepnal cicho Grajek (шепнул тихо Музыкант).

Popatrzyl z pogarda na Grajka i powiedzial:

– Mam stara wedke, je'sli chcesz, to ci ja moge sprzeda'c. Grajek tak nedznie wygladal, ze Rybak przestal mu juz m'owi'c „panie”.

– Nie mam pieniedzy – szepnal cicho Grajek.

– To co mi glowe zawracasz (то = тогда что ты мне голову морочишь; zawraca'c glowe komu's – морочить голову кому-л.) – odparl gburowato Rybak (ответил грубо Рыбак). Odwr'ocil sie i odszedl (отвернулся и пошёл). Grajek za mlodu byl strasznie hardy (Музыкант смолоду был страшно гордый; za mlodu – смолоду; hardy – высокомерный, гордый), za nic w 'swiecie nikogo by o nic nie prosil (ни за что на свете никого бы ни о чём не просил: «за ничего на свете…», prosi'c o co's – просить о чём-л.), ale potem pod wplywem nedzy i glodu strasznie spokornial (но потом под влиянием нищеты и голода ужасно присмирел), jak to sie nieraz ludziom zdarza (как то порой случается у людей). Pobiegl za Rybakiem i zaczal mu opowiada'c o swojej niedoli (побежал за Рыбаком и начал ему рассказывать о своей горькой доле; niedola – горькая доля), o glodnej zonie i dzieciach (о голодной жене и /о/ детях), my'slac, ze go tym wzruszy (думая, что его этим растрогает). Ale Rybak juz go nawet nie sluchal (но Рыбак уже даже его не слушал), szedl i pogwizdywal (шёл и посвистывал). W ko'ncu Grajkowi przyszlo na my'sl (в конце концов Музыканту пришло в голову; przyj's'c na my'sl komu's – прийти в голову кому-л.), zeby zaproponowa'c Rybakowi zamiane starej wedki na skrzypce (чтобы предложить Рыбаку обмен старой удочки на скрипку; zamiana – замена; обмен).

– To co mi glowe zawracasz – odparl gburowato Rybak. Odwr'ocil sie i odszedl. Grajek za mlodu byl strasznie hardy, za nic w 'swiecie nikogo by o nic nie prosil, ale potem pod wplywem nedzy i glodu strasznie spokornial, jak to sie nieraz ludziom zdarza. Pobiegl za Rybakiem i zaczal mu opowiada'c o swojej niedoli, o glodnej zonie i dzieciach, my'slac, ze go tym wzruszy. Ale Rybak juz go nawet nie sluchal, szedl i pogwizdywal. W ko'ncu Grajkowi przyszlo na my'sl, zeby zaproponowa'c Rybakowi zamiane starej wedki na skrzypce.

Wprawdzie skrzypce nie mialy strun (правда, у скрипки не было струн), ale Rybaka sta'c bylo na to (но Рыбак мог; sta'c kogo's na co's – быть в состоянии что-л. сделать), zeby nowe struny kupi'c (пусть даже купить новые струны; zeby – лишь бы, только бы), a zreszta skrzypce i bez strun wiecej byly warte od wedki (а впрочем, скрипка и без струн стоила больше, чем удочка; wart – стоит; od czego's – чем что-л.). Jednak Grajek dlugo sie wahal (однако Музыкант колебался), nim to powiedzial (прежде чем это сказал; nim – прежде чем). Strasznie byl przywiazany do swoich skrzypiec (ужасно был привязан к своей скрипке; przywiazany do kogo's, czego's – к кому-л., чему-л.). Ale ryby (но рыбы), kt'ore Rybak mial w koszu (которые были у Рыбака в корзине), wygladaly tak apetycznie (выглядели так аппетитно), ze Grajek nie m'ogl sie oprze'c pokusie i postanowil wszystko po'swieci'c (что музыкант не мог устоять перед искушением и решил всем пожертвовать; oprzec sie czemu's – устоять перед чем-л.; po'swieci'c kogo's, co's – пожертвовать кем-л., чем-л.), byle tylko m'oc sobie kilka takich ryb ulowi'c (лишь бы только мочь = быть в состоянии себе несколько таких рыб выловить; byle – лишь бы). Drzacym glosem (дрожащим голосом), tak jak gdyby mu wstyd bylo przed samym soba (так, словно ему стыдно было перед самим собой; wstyd komu's – стыдно кому-л.), ze co's podobnego m'ogl m'owi'c (что мог говорить что-то подобное), zaproponowal Rybakowi zamiane (предложил Рыбаку обмен).

Поделиться с друзьями: