Чтение онлайн

Васіль таўхануў іх нагою.

— Аж чатыры. Навюткія. Няўжо выкінулі?

— Не выкінулі, а проста паклалі,— кажу Васілю. — Як ты думаеш: Таран нас тут не знойдзе?

— Не знойдзе. Пра такіх, як ён, кажуць: галава — два вухі.

— Драўляная галава, — паправіў я.

Калі б Таран чуў, то, мабыць, лопнуў бы ад злосці. У самую змрочную цямніцу нас пасадзіў бы і тыдзень, не меней, ні піць, ні есці не даваў.

— Чаму тут лесвіца ляжыць? — здзівіўся Васіль.

— Калі б не пакінулі, то не ляжала б, — сказаў я.

— Але ж нехта прынёс яе. Навошта яна яму?

— Трэніруецца лазіць. Хоча акрабатам стаць, — пажартаваў я.

— Лазіць? Хм… Лазіць. Цікава, — прамовіў Васіль.

— Васіль, лазіць? — ускочыў я. — Ты сказаў: лазіць?

— Не я сказаў, а ты, — пачаў даказваць Васіль. Ды я не слухаў яго.

— Васіль, мы гэтую лесвіцу паставім і праз сцяну пералезем. Калі сцямнее.

— Нарэшце дадумаліся! — усклікнуў Васіль. Дадумаліся… Быццам не я адзін дадумаўся, як праз сцяну пералезці, а ўдвух дадумаліся. Хітрун. Што ж, няхай лічыць, што і ён дадумаўся. Галоўнае — праз сцяну пералезці. Пасля знойдзем тую цямніцу, дзе сядзяць Піліп Макаравіч і Сакс, як-небудзь адчынім. Павінны адчыніць.

— Васіль, пералезем?

— Пералезем. Мы і не праз такія сцены пералазілі.

Ну й дае! Быццам знарок для нас мураваныя сцены будавалі. Каб пералазілі праз іх. Любіць Васіль пахваліцца.

Я ўявіў тую сцяну, уявіў, як ставім лесвіцу, як карабкаемся ўгору. Легіянеры спяць як пшаніцу прадаўшы, а мы з Васілём карабкаемся… Нарэшце ўскарабкаліся. Што ж далей? На самым версе сцяны калючы дрот…

— Васіль, калючы дрот на сцяне. Забыўся?

— Ну і што? Штаны баішся парваць?

— Пакалечым рукі, ногі.

— А матрацы навошта? На дрот пакладзем. Сапраўды, у нас ёсць матрацы. Аж чатыры. Не падумаў.

— Пашанцавала нам, — кажу. — Калі б цяпер Тарана сустрэў, то руку паціснуў бы.

— За што?

— Не напалохаў бы нас — у гэты падвал не заляцелі б.

— І праўда, не заляцелі б, — здзіўлена прамовіў Васіль. — Дзякуй яму трэба сказаць.

— Васіль, мы ногі не паломім?

— Каму? Тарану — вушастаму вожыку?

— Сабе.

— Навошта мы сабе ногі будзем ламаць? Каб Карп падумаў, што інваліды? Каб пашкадаваў нас? — засмяяўся Васіль.

— Калі са сцяны скокнем, — удакладніў я. — Унізе, мабыць, цвёрда.

— Два матрацы на дрот пакладзём, а два ўніз кінем. Пасля — скок-скок — што на пярыну.

— Так можна, — пагадзіўся я.

— Давай крыху адпачнём, — прапанаваў Васіль.

Мы селі на матрацы, прыхінуліся да сцяны і непрыкметна паснулі. Мне прыснілася, што з татам пасвім кароў. Каровы ходзяць па выгане, а мы расклалі цяпельца і пячэм бульбу. Я чакаю, не магу дачакацца, калі спячэцца: «Тата, хутка?» — «Хутка, сынок», — усміхаецца тата. Нарэшце кіем выграбае з цяпельца некалькі бульбін. Я выбіраю самую вялікую, падкідваю на далонях (ох і пячэцца!). Пасля пачынаю лупіць. Толькі аблупіў — ні стуль ні ссюль валадар Карп. Сам вялізны, а галава лысая, што бубен. «Дай бульбу», — просіць.

А я: «Не дам. Адчапіся». Карп зноў: «Дай хоць кавалачак». — «Не дам», — кажу. Ен хапіў мяне за плечы. Стараецца пакаціць. Я штосілы ўпіраюся. Дзе ж тата? Чаму не бароніць?

— Уставай. Антон, прачніся. Ноч. Я расплюшчыў вочы. Цемень.

— Антон, ты не спіш?

— Не сплю.

«І чаму мне ўсё ежа сніцца? — думаю. — Сюды ляцелі — пірагі сніліся. Мама пякла. Цяпер бульбу з татам пяклі. І тады не мог дачакацца, калі спякуцца, і цяпер не цярпелася. Чаму так? Есці не хочацца. На тры дні Піліп Макаравіч сваім харчовым прэпаратам накарміў. А яшчэ гэты Карп… Няўжо ён такі ж лысы, як і ягоны любімы леў? Лезе абы-што ў галаву».

— Антон, ты малайчына.

— Кепікі строіш? — пазяхаю я.

— Праўду кажу, — прамовіў Васіль. — Калі б не ты, то мы не прачнуліся б.

— Чаму?

— Ты як засвістаў носам, дык я адразу падхапіўся. Думаў, што міліцыянер свішча. Мяне ў горадзе аднаго разу, калі вуліцу няправільна пераходзіў, міліцыянер хацеў аштрафаваць. Ледзь я адгаварыўся.

— Табе міліцыянер прысніўся? — пытаюся ў Васіля.

— Не памятаю, — прызнаўся Васіль.

— А мне прыснілася, што на выгане з татам бульбу пяклі. Расказаць?

— Пасля раскажаш. Некалі тары-бары разводзіць. Лесвіцу падымай.

— Цёмна. Галаву можна скруціць.

— Пратры вочы, — параіў Васіль. — Прывыкнуць да цемры.

Я працёр кулаком вочы. Сапраўды, у сутарэнні нібы пасвятлела.

Мы з Васілём паклалі на лесвіцу цюфякі, узяліся за лескі (Васіль спераду, я ззаду) і, спатыкаючыся, панеслі.

На вуліцах — ні ліхтарыка. Цемра ахутвае горад. Ціха-ціха. Толькі мы з Васілём ідзём, нясём лесвіцу, на ёй — матрацы. Крыху смешна, калі паглядзець збоку.

Але мне, прызнаюся, было не да смеху. Я раз-пораз азіраўся. Вось-вось, здавалася, выскачыць Таран-тарантул, галёкне на ўсю вуліцу: «Куды лесвіцу цягнеце?»

Вось і гмахі палаца. Я стараўся ступаць нячутна, што кот, нават дыханне стрымліваў. Мінулі вароты. Уф, пранесла. Цяпер і ўздыхнуць можна.

— Пранесла, — шапчу Васілю. — Спяць як забітыя.

— Кладзі лесвіцу, — скамандаваў Васіль.

— Гэта можна, — кажу. — Рукі анямелі. Васіль зноў камандуе:

— Здымай матрацы.

Хуценька знялі матрацы, прыставілі лесвіцу да сцяны. Першым палез Васіль. Я падаў яму адзін матрац, другі, трэці, чацвёрты.

— Паклаў на сцяну? — цікаўлюся.

— Паклаў.

— І ўніз кінуў?

— Кінуў. Давай за мною.

Васіль стаў на сцяну і скокнуў уніз. Знік, быццам і не было яго. Непрыемна, скажу вам, заставацца ў цемры, калі вакол ні душы.

Я хуценька палез па лесвіцы, ускарабкаўся на матрацы. Мякка, хоць кладзіся ды спі. Хітра прыдумалі.

— Васіль, дзе ты? — пазваў я ціха.

— Тут, — азваўся знізу Васіль.

— Не пакалечыўся?

— Не пакалечыўся, не пакалечыўся. Хоча з лаўкі зваліцца, ды не ўдарыцца.

— Куды мне скакаць?

— Прама, як стаіш. Хутчэй.

Я ўдыхнуў паветра і скокнуў уніз. На шчасце, трапіў якраз на матрацы.

— ідзі сюды, — паклікаў Васіль.

— А матрацы хай застаюцца?

— Хай застаюцца. На плячах будзем цягаць? Хопіць і балончыкаў.

Так-то яно так, але не думае пра тое, што легіянеры раніцай заўважаць. Тады яны ўсё наваколле ператрасуць. Нідзе схованкі не знойдзем.