Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Евангелле ад Мамы

Барадулін Рыгор

Шрифт:

Мы ёсць таму

Мы ёсць таму, Што слова Бога Назвала літасціва нас І рупіцца на пэўны час Асцерагаць ад вока злога. Так і не ўцяміўшы нічога, У цемру йдзём, Адкуль прыйшлі. Дасць іншым памяць на зямлі, А нас забудзе Слова Бога…

Табе

Скінь кляймо варожых трантаў. Хай твой стан не абражае. Мова ўсьлед ідзе чужая, Як дзіця ад акупантаў, — Хоць твае смактала грудзі, Вырасла з душой сытою. Аднакрэўцы сіратою Выбіцца нялёгка ў людзі. Ты вякуеш удавою, Па чужых блукаеш хатах, Пакаёўкаю ў багатых — Ні пакоя, ні спакою. А сыны? Яны зацята Чубяцца паміж сабою. Сэрца не шчыміць журбою, Што гніе ў матулі хата. Як сваю патраціш сілу, Свет твайго не ўчуе кроку, Шашаль помслівы папроку Сточыць сцены небасхілу.

* * * Што валун?

Што валун? Толькі бокі вылежвае У злінялым сваім каптане. А зямля з-пад рыдлёўкі Вясною І абветранай баразною, І магілай свежаю Тхне. І пасланніцай Усявышняга На грахоўнай зямлі сьвятая Маладзенькая вішня Першы раз зацвітае. …Што магіла, Што градка — Адна ў іх апратка…

Агонь

Юр згадаўшы, расплыўся ва ўсмешцы Ярыла, І зляцела іскрынка з усмешкі ягонае — І прачнуўся агонь, Полымя завірыла, І пажар пакаціўся ярамі, адхонамі. І курылася купа, стагналі аблогі, Вывіваўся ўшалела агонь у агоніі. Хмара чухала бок чарналессю аб рогі, Туманом слаўся дым над загнанымі гонямі. Навальніца-нявольніца шал затушыла, Задушыла рахрыстанага залеваю. Па сваім нарачонку цямней затужыла Беспрасветная цемра ўдавою ззалелаю. Цемра думае суха ў зацятай жалобе, Як бы выкрасці ёй бліскавічнае крэсіва. Да пары спіць у дрэве, ў заломе, ў сломе Нецярпліўца агню гаманкая экспрэсія.

Слуцкім паўстанцам

Пакутнікаў хапала нацыі, Змаганцаў не было каб густа. Паўстанцы слуцкія! Выгнанацамі Акрыла вас жалобы хуста. Як і ў часіны Каліноўскага, Паўстала шляхта й аратаі. Анёлы — Воі войска боскага Хацелі быць у вас братамі. Вы не чакалі раю скорага, Да чужакоў не мелі веры. Вам з двух бакоў хапала ворага. Вам адчынялі ў пекла дзверы. Паўстанцы! Ва ўвайшлі ў гісторыю, Трывацьме у ёй ныне й прысна. Свая зямля была апораю. У сведках Семежава й Вызна. Палеглі вы, Ды жыць працягвае Гнеў, незатушаны гадамі. Дасюль ваш спеў гучыць прысягаю: — Мы выйдзем шчыльнымі радамі…

* * * Язэп Драздовіч…

Язэп Драздовіч — Павятовы Мікеланджэла Знаёмы быў з Сатурнам і з Ярылам. А доле Па-скупечы доля ўсмешку важыла, Не дазваляла развінуцца крылам. І ён, адкопваючы замчышчы й паганішчы, Вяртаў дамоў крывіцкі дух забраны. Пусты булён На посным вогнішчы таганячы, Стаяў каля апостальскае брамы. Ніжэліся пад мастаковымі паглядамі У церамы Ўсяслававы парогі. Драздовічавымі кілімамі пулятымі Ўсланы ў беларускі дзень дарогі. Рупліўка ластаўка вяшчуе дзень, Гняздо ўючы, І праллі лёсу натамляюць верацёны. Язэп і хлеб Перагукаліся Драздовічу. Духоўны стаў Ягоны хлеб надзённы.

Няма кладачкі…

Ну, вядома, што не забывалася, Не заелася хітрымі стравамі. Зноў крывіцкае сэрца забілася Ці ў Амерыцы, ці ў Аўстраліі. Прыгадала снягі сыпучыя І самое сябе засмучвае. …Там на хрэсьбінах, На запоінах Ці завеі, ці йскрыпкі пілікаюць. І ў лясах успамінаў замроеных Цёпла выюць ваўкі ў Піліпаўку. Ах, Калядачкі, Бліны-ладачкі!.. Ды няма Цераз мора кладачкі…

Ідылія

…Хітравокая рэчка. Спрэчка Плыні з цёмнымі берагамі. Ные промнева свечка. Вечка З куфра смагі смуга зберагае. …Шчэбет. Свіст. Патуранне. Ранне Пацягнулася з перасыпу. Жаўранкі-хутаране Гранне Смутных гукаў даводзяць да ўсхліпу. …Ходзіць ляска, Падласка, Казка? Пысай статак туманіць выпас. Лепш за пугу ў падпаска Ласка. З жыватом пастуховым на вы пас. …Мне мамін голас плыве здалёку Хмурынай сэрцу, слязінай воку: А ўжо кароўкі ля дуброўкі, Дробныя статкі ў даліне, Ты маладая яшчэ ў Пярыне… Ярыне цёпла ў сьне. Рыне Не ўсё душа ва ўспаміне. І ў глухім палыне сніцца крыло Перын'e…

Паэтам на чужыне

Адзінакроўныя браты, Адзінамоўныя паэты, Вяртаецеся з небыцця, Вяртаецеся з нематы, Як злом замглёныя планеты, Што дажылі да адкрыцця. Тугой душэўныя браты, Пяшчотай гнеўныя паэты. Люляюць рэкі сон зліцця. Не раздзялілі нас драты І цёмны шлях да светлай мэты. Астыла посная куцця. Дух прашчураў трымае выш, Каб думцы вырасту хапала. І, абапёршыся на крыж, Вас хоча распазнаць Купала.

Крывічанка

У душы жыла ты. Хатняй быць даволі! Дык выходзь жа з хаты, Прывыкай да волі. Нашых злыдняў мошчы Вытлеюць у хлудзе. Дык выходзь на плошчы, Дык выходзь на людзі! На плячах світае Хустка-ахінанка. Ты ў вякоў святая, Мова-крывічанка. Без цябе нямыя Дачакаем скону. І цябе абмые Смутак, Як ікону.

Тады

Не толькі думаць, Дыхаць трэба На мове роднай, і тады Табой не будзе неба грэбаваць, Да той далучыць чарады, Што просіць сонца ў край айчынны Прыйсці па смелай ярыне, Што белы цень ад аблачыны Крылом ніводным не кране. З той чарадой Памкнешся з верай У вырай лёсу, Каб пасля Сніць раніцу ў хусцінцы шэрай, А як зязюлька, Як ралля…

Трывершнік

Чытае Вера Рыч «Пагоню»

Ля помніка, што ў стольным Менску, Чытае Вера Рыч «Пагоню», Ад асалоды па-блазенску Лацвей зажмурыцца сутонню. Нібыта за спіной папаску Трымае ў кайстры маладзіца, І развінаецца па-наску На Тэмзе шытая спадніца. З чарнобыльскага чаду цвёрда Насустрач маладому лету На ветразевай мове лорда Гаворыць Багдановіч свету, Што быць сьляпымі немагчыма, Цямрэчы трэба нішчыць ловы. Рыч, Ракуцёўшчына, Радзіма — Пярун качае ў горле словы.
Поделиться с друзьями: