Гібее пад ільдом рака,Каб адагрэцца крыгаломам,Каб веснаход пачаць з рыўка,Каб безбярэжнайСтаць з раўка,Паказытаўшы спіны стромам,Не пакідаць ні астраўкаАдмелінам —Былым знаёмым.Прыняць, як веру, раўнавагу,Але зімовую знявагуТрымаць у памяці бруйка.
* * * Чуючы цёмную сілу ў слове…
Чуючы цёмную сілу ў словеІ не дужа верачы ў словы свае,Чалавек найменні даеСабаку, каню, карове.Каб клікаць і смакаваць уладу:— У хлеў, Лысоня!— Лыска, на двор!Ды, Ўсявышняга лепшы твор,Чалавек не дасць сабе зладу.Загадвае жабракам багаты:— Іван, маўчы!— Стахван, бяжы!Воз чутак цягнучы, рве гужы,Чалавек наступае сабе на пяты.Не развязваецца са страхам клумак,Хоць не пусты на каркуНосіць збанок,Дрыжыць на крык,Бяжыць на званокЧалавек,Паслугач сваіх жа прыдумак.
Цішыня
Вякі вячыстыя і дні,Жывое й нежывое —Усё належыць цішыніЗ паніклай галавою.Ці зорную бяром сяўню,Ці назаляем ліху,Мы толькі будзім цішыню —Глухую парадзіху.Такога б закілзаць каня,Каб устурыў —Ды дзе там!Як ні крычым,А цішыняВалодае Сусветам.Мы толькі плодзім мітуснюІ робім тлум усіхнім,Нахабна будзім цішыню —І ўрэшце самі ціхнем.
Свінец
Нябёсы ў жудасці сумеліся,Ды помняць тую хмару шэрую,З якой зямляЯшчэ пры ВелесеСвянцілася паганскай вераю.Цяпер наш свет —Парнік пад плёнкаю,Дзе дбаюць аб надзённым сіласе.Свянцонку б лепш назвацьСвінцонкаю —Цяжкім свінцом вада свянцілася.Вясёлка неба дах змацоўвае.Хаўтурам галасней галосіцца.І хмары робяцца свінцовыя,І гоні ўсцяж свінцом калосяцца.Нам піць свінец,Нам жаць свінец.Карцам карэць,Сярпам звінець…
Бо
Бо пачынаю глухнуць без яго я,Як дзень, старэць, як прысмерк, вечарэцьІ разумець калючы лёс ізгоя.Час, рэдзь ніты, але пакінь хоць рэдзь,Каб выткалася слова дарагое,Якое б выбегла мяне сустрэць.
Там, дзе Нёман б’е хвастом
І сапраўды, як хатняя рака,Тутэйшы Нёман —Б’е хвастом ля ганка.І вусны песцяць казку-інтрыганку,І пражу грэе цёплая рука.У рэшаце падскоквае клубок,І дзед-штукар дапамагае бабе.Славутасць у падпечкавым маштабе,Каток, вядома ж, залаты лабокЗацягвае маркотную курню,Марцовай кошцы дзён да марца мала.І песня,Што на момант прыдрамала,Адчула:Цісне столь высачыню.І паплыла,На Нёман павялаАд ступы, ад красён, ад памялаСпякотны голасНа марознай ноце: Сядзела Купалка на плоце, Яе ўся галоўка ў залоце, Ды прасіла ў Бога пагоды: Ой, дай пагоду на ўсю ноч, Ой, дай сонейка на ўвесь дзень.А казка нахінула гарлачок,Дзе з сыру печ,Дзе з масла лавы.А баба з казкіПросіць пень трухлявы: Вышэй, вышэй, пеньчучок, Бо ўжо выбег ваўчучок!А я прашу,Як сон забытых сноў:Ручай гаворкі беларускай,БулькайУ цераме спадарыні ЦыбульскайУ вёсцы,Што завуць Магільным зноў.
У альбом,
(шукаючы форму)
Няма, няма, няма,Цябе няма са мною.Таму й прыйшла зіма.Была, была, былаТы восеньскай вясною,Вятрыстая датла.Адна, адна, аднаТуга ўсяму віною.А можа, не яна?Адзін, адзін, адзінЗарукай неспакоюРаз’юшаны ўспамін.Калі, калі, каліАдпушчаны табоюЗноў буду на зямлі?
Адкуль лебедзі зімой
Мароз снегавічоўну лепіць,Завейна гладзіць бараду.Перадыхне —Бялее лебедзь.Пускай, дзядуля, на ваду!Снег ёсць, і рупнасці хапае,Снегавічоўны ўсё няма.Сняжыца ў вочы б’е сляпая.Глядзіш, і скончыцца зіма.І склыгаюць ад злосці льдзіны,Што мыецца вада вадой.Марозаў клопат лебядзіныПлыве ў бязлёддзе чарадой.
* * * Аглухлай, гарбатай…
Аглухлай, гарбатайДарозе не выпрастаць спіну,Бо руху няма супыну,Як з цішай ні сватай.Трывае надзеяй,Што недзе за даляглядамЗноў стане балотам, лядамНа волі,Ды дзе ёйСхавацца, стаіцца?Калі на світанні, змярканніВядуць яе на арканеМястэчкі, сталіцы.
* * * Толькі коні твар свой захавалі…
Толькі коні твар свой захавалі,Мы свой — страціліІ знебылі.Пахавалі шчырасць нашу ўзваллі,Смех здзічэў нашУ глухім быллі.Верым зорам,Шчэрым зубы церням.Саступаем сцежку валунам.І надзеяй грэемся,Што вернемТвар,Які Гасподзь пазычыў нам.
Ілляны абразок
Іллянішча топчуць вятры-вазакі.Надвор’е імжу прасявае на сіце.Завязвае клопат снапоў вузялкіНа памяць аб леце,Аб цёплым блакіце.Да сэрца прыхілістыя з даўніныАд светлых радзінДа пахмурных хаўтураўБялёвы насоўІ ручнік ілляны,З марозу,Як гурба, каляны каптурык.І верым,Падзёншчыкі ўцехі зямной,Што нам з глухаты,З духаты,З перастыгуСасновай трунойІ кашуляй ллянойАддзячыць скупое жыццёЗа фатыгу.
Хоць
Галалёддзе. Слата.Перазяблі муры.Марната, чарнатаНа душы, на двары.Хоць ты зроку даводзь,Каб да змроку прывык,Што забыўся ГасподзьСветлых дзён чарнавік.
Кола
Рыгору Яўсееву
Кола круцяцьЦі самоКруціцца з адчаю.Хіба сам сваё ярмоНехта прывячае!А ні выпрастаць гарбаГнутаму ніколі.Радасць войкнеЦі журбаЗарыпіць у коле.Цягне токЦі жарабок —Бі паклоны долу.У які круціцца бок —Усё роўна колу!
* * * Сон неўмежаванае аблогі…
Сон неўмежаванае аблогіНе пачуе дотыку былля.Колькі ні аруць яе нарогі,А яна цнатлівая,Зямля.Пасівее дзень каля парога,Счырванее золак ад абраз,Маладзей, глыбейАруць аблогу,Толькі кожны раз —Як першы раз.
Усплывае
Завіруха соўкіШуфель прытурыла.Матылёк газоўкіБ’ецца аднакрыла.Мне назаўтра ўрокіВывучыць не спіцца.На хвасце сарокі,У гіля на спінцы.Страхі ды навіны.Шыбы — як мядзведзі.Позірк мой наіўныНешта ўгледзеў недзе.…Той зімовы вечарЗ матыльком газоўкіУсплывае золк,Як з сярэднявечча.