Учебник эсперанто
Шрифт:
10.16. Esperanto en Sovet-Unio
En nia lando la Esperanto-movado estis tre forta antau la dua mondmilito. Oni lernis Esperanton en lernejoj kaj kursoj, oni eldonis librojn kaj gazetojn en Esperanto. Pro diversaj kauzoj la movado dum kaj post la milito malforti^gis. ^Gi renaski^gis en la jaroj 1955–1956, ^cefe inter junularo. En multaj urboj aperis junularaj Esperanto-kluboj. En 1961 estis fondita la Komisiono de Sovetiaj Esperantistoj ^ce la Unio de Sovetiaj Societoj por Amikeco kun Eksterlando. En 1979 estis fondita Asocio de Sovetiaj Esperantistoj (ASE), kiu gvidas la Esperanto-movadon en la tuta lando. En multaj urboj ekzistas E-kluboj kaj E-sekcioj ^ce Kluboj de Internacia Amikeco, grupoj de esperantistoj, rondetoj, en kiuj oni lernas E-on. En kelkaj lernejoj (plejparte en Estonio) oni lernas E-on fakultative. ^Ciujare en nia lando okazas kelke da E-tendaroj, kie kolekti^gas esperantistoj el la tuta Sovet-Unio. En Estonio kaj aliaj lokoj oni organizas apartajn tendarojn kaj renkonti^gojn por lernantoj. Ali^gu al via loka E-klubo au E-grupo. Parolu kun aliaj esperantistoj esperante por praktiki la lingvon. Faru tion dum renkonti^goj, telefone, skribu leterojn al viaj amikoj — esperantistoj nur esperantlingve. Aparta отдельный, особый, ali^gi присоединиться, asocio ассоциация, общество, ^cefe главным образом, dum в то время как, во время, E-, Е-о = Esperanto, ekzisti существовать, fakultativa факультативный, необязательный, fondi основывать, создавать, forta сильный, крепкий, gazeto периодическое издание (журнал, газета), gvidi руководить, junularo молодёжь, kauzo причина, kelka некоторый (о числе), komisiono комиссия, movi двигать, movado движение, okazi происходить, случаться, plejparte большей частью, renkont(i^g)o встреча (слёт), rondo круг; кружок, rondeto кружок, sekcio секция, отделение, societo общество, компания, sovetia советский (Советского Союза), unio союз (государство, организация). 10.17. Proverboj.
1. Al ^cevalo donacita oni bu^son ne esploras. 2. Gasto tro petata foriras malsata. 3. Kontrau faro farita ne helpas medito. 4. Laboro farita — ripozo merita. 5. Ne atendita, ne esperita ofte venas subite. 6. Ne bela estas amata, sed amata estas bela. 7. Ne ^cio brilanta estas diamanto. 8. Parolanto semas, audanto rikoltas. 9. Prokrastita ne estas perdita. 10. Silentu donante, parolu ricevante. Bu^so рот, diamanto алмаз; бриллиант, donaci дарить, esplori исследовать, kontrau против, напротив, mediti размышлять, обдумывать, meriti заслуживать, быть достойным, prokrasti отложить, отсрочить, ripozi отдыхать, sata сытый, semi сеять, subite внезапно. 10.18. Telefona automato
Patro demandas sian malgrandan filon: — Kio vi volas esti, kiam vi estos plena^ga? — Telefona automato. — Kial do? — ^Car ^gi nenion faras, kaj tamen ricevas monon. Malgranda diplomato
Filo: Pa^cjo, ^cu vi povus fari vian subskribon kun fermitaj okuloj. Patro: Certe! Filo: Bone, fermu la okulojn kaj subskribu mian lernateston. Atesto аттестат, свидетельство, do итак, следовательно, же, fermi закрывать, okulo глаз, pa^cjo папа, plena полный, plena^ga взрослый, совершеннолетний, subskribi подписывать. Урок 11
11.1.
Суффикс– er- означает отдельную единицу, частичку:
fajro огонь — fajrero искра, mono деньги — monero монета, ne^go снег — ne^gero снежинка, pano хлеб — panero крошка хлеба, ero крошка, частичка.11.2.
Суффиксы– nj- и– ^cj- придают словам оттенок ласкательности. Обычно они употребляются для образования ласкательных имён:
женских– nj-:
Maria Мария — Manjo Маня, Маша, Sofia Софья — Sonjo Соня, Софа,мужских– ^cj-:
Petro Пётр — Pe^cjo Петя, Boriso Борис — Bo^cjo Боря.Эти суффиксы применяют и к существительным, употребляющимся обычно в качестве обращений:
patro отец — pa^cjo nana, patrino мать — panjo мама, frato брат — fra^cjo братишка, братец, fratino сестра — franjo сестрица, сестричка, сестрёнка11.3.
Суффикс– ing- означает вещь, в которую что-либо вставляется, всаживается:
fingro палец — fingringo напёрсток, kandelo свеча — kandelingo подсвечники т. п.
11.4.
Суффикс– id- означает «дитя», «потомок»:
bovo бык — bovido теленок, ^cevalo лошадь — ^cevalido жеребёнок ido потомок.11.5.
Суффикс– em- означает склонность, привычку:
paroli говорить — parolema говорливый, разговорчивый, dormi спать — dormema сонливый, emo склонность, ema склонный, emi иметь склонность.11.6.
Суффикс– op- образует собирательные числительные: duope вдвоем, kvinope впятером и т. п. От них, в свою очередь, могут образовываться существительные:
duopo двое, дуэт, triopo трое, трио, kvaropo четверо, квартети т. п.
11.7.
Суффикс– obl- служит для образования кратных числительных:
duobla двойной, triobla тройной Duoble du estas kvar. Дважды два — четыре.Поделиться с друзьями: