Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Самоучитель татарского на каждый день
Шрифт:

2. — Монда ике ме ярым гына акча бар.

— Кая киткн со аны биш йзе?

— Белмим шул. Димк, мин ялгышканмын…

3. — Бакчада колорадо когызы крен башлады.

— Димк, быел брге булмый инде.

4. — Рстм, син яхшы укыйсымы?

йе, минем барлык фннрдн бишле ген.

— Димк, син алтын медаль алачаксы.

— Белмим ле. Алда имтиханнар бик кп.

— Сиа уышлар телим.

Вводное слово гадтт (обычно) выражает известность, общепринятость данного сообщения:

1. — Равил абый, гадтт, халык ырларын ырлый.

— Каян белсе?

— Мин аларда бик кп кунакта булдым. Ул зе баянда уйный, зе ырлый.

— Матур ырлыймы?

— Бик молы ырлый.

2. — Театрга барганда, мин, гадтт, кара клмк, кара тфли киям.

— Мин, гадтт, земне теге кк костюмымны киям.

— Нинди костюм, яамы?

— Яа тгел инде. Син белсе аны.

– -, син аны Петербургтан алып кайткан иде.

йе шул!

3. — Сабантуйга, гадтт, без барыбыз берг ыелып авылга кайтабыз.

без, гадтт, ял паркына барабыз. Анда да сабантуй була.

—  без, гадтт, Арча поездына утырып, Арчага кайтабыз. Анда сабантуй бик келле була.

— Икенче елга мине д алыгыз ле. Минем кптн авыл сабантуе кргнем юк.

— Ярар. йтербез.

Вводное слово киресенч (наоборот) выражает противопоставление:

1. — Болай ярамый, иптшлр!

— Киресенч, нкъ шулай кирк.

2. — Мин моны йтмск тиеш!

— Киресенч, син йтерг тиеш!

— Юк, юк, йтмим!

3. — итте, бген мин анда бармыйм!

— Юк, киресенч, син анда барырга тиеш. Син аа алатырга тиеш. Ул сине алар. Мин ышанам.

— Рхмт кише.

Вводное слово гомумн (вообще) выражает обобщение:

1. —Гомумн, бу мсьл зер тгел.

— Минемч, уйларга кирк.

2. — Мин сине, гомумн, аламыйм.

— Ничек аламыйсы?

— Аламыйм шул. Кич син болай сйлде. Бген — тегелй (по-другому).

3. — Сез, гомумн, бу проблеманы хл итрг ммкин дип уйлыйсызмы?

— Минемч, ммкин.

Вводное слово мслн (например) особенно часто употребляется при перечислении, в учебниках:

1. — Мин, мслн, болай уйлыйм: сез безг килсез, аннан со берглп вокзалга тшбез д поезд ктбез.

— Ярар, мин риза.

2. — Укучылар, мин сзлр йтм. Сез ул сзлрне трем итегез. Мслн, су — вода, ир — земля, кк — небо. Аладыгызмы?

— Аладык, Гзлия апа.

3. — Балалар, йдгез, саныйбыз. Лкин болай саныйбыз: 1, 3, 5, 7… Мслн, Лена 1 ди, Саша 3 ди. Айгл 5 ди. Айдар 7 ди. Аладыгызмы? йд, Лена, башла.

— Мин русча йтимме?

— Юк, Лена, татарча саныйбыз.

Вводное слово дрес (правда) выражает подтверждение факта, некоторую уступку, признание:

1. — Дрес, мин укымадым. Лкин мин лекциялрг йрдем.

— Сез бит материалны белмисез. Тагын бер тапкыр укып килегез.

— Кайчан килим?

ч кннн.

— Ярый. Сау булыгыз.

2. — Мин кич вокзалга бардым бит. Дрес, мин унбиш минутка сога калдым. Транспорт юк иде.

— Мин сезне кттем д таксига утырып, кунакханг (гостиницага) киттем.

— Кызганыч, гафу итегез.

3. — Сез, дрес, яхшы спортчы. Лкин лекциялрг йрмдегез. Практик дреслрд булмадыгыз. Кп нрслрне белмисез. Сез бит математика укытучысы булачаксыз, физкультура укытучысы тгел. Мин сезг чле куя алмыйм.

— Куегыз инде!

— Юк, тагын килегез.

4. — Дрес, ул соыннан килде. Гафу тенде.

— Син гафу иттеме со?

— Юк, гафу итмдем.

Вводные слова тукта ле (постой-ка), кара ле (смотри-ка), белсе килс (если хочешь знать) и другие служат для привлечения внимания собеседника.

1. —Кара ле, ишеттеме: Данияр йлнгн.

— Кайсы Данияр?

— Безне белн икенче цехта эшлгн иде.

йе, белм. Кемг йлнгн?

— Бер студент кызга.

2. — Тукта ле, Гайния апа, син нрс сйлисе?

— Миа бу сзне Минегл би йтте.

ул каян ишеткн?

— Кызлары йткн.

Поделиться с друзьями: