Самоучитель татарского на каждый день
Шрифт:
2. — Монда ике ме ярым гына акча бар.
— Кая киткн со аны биш йзе?
— Белмим шул. Димк, мин ялгышканмын…
3. — Бакчада колорадо когызы крен башлады.
— Димк, быел брге булмый инде.
4. — Рстм, син яхшы укыйсымы?
— йе, минем барлык фннрдн бишле ген.
— Димк, син алтын медаль алачаксы.
— Белмим ле. Алда имтиханнар бик кп.
— Сиа уышлар телим.
Вводное слово гадтт (обычно) выражает известность, общепринятость данного сообщения:
1. — Равил абый, гадтт, халык ырларын ырлый.
— Каян белсе?
— Мин аларда бик кп кунакта булдым. Ул зе баянда уйный, зе ырлый.
— Матур ырлыймы?
— Бик молы ырлый.
2. — Театрга барганда, мин, гадтт, кара клмк, кара тфли киям.
— Мин, гадтт, земне теге кк костюмымны киям.
— Нинди костюм, яамы?
— Яа тгел инде. Син белсе аны.
—– -, син аны Петербургтан алып кайткан иде.
— йе шул!
3. — Сабантуйга, гадтт, без барыбыз берг ыелып авылга кайтабыз.
— без, гадтт, ял паркына барабыз. Анда да сабантуй була.
— без, гадтт, Арча поездына утырып, Арчага кайтабыз. Анда сабантуй бик келле була.
— Икенче елга мине д алыгыз ле. Минем кптн авыл сабантуе кргнем юк.
— Ярар. йтербез.
Вводное слово киресенч (наоборот) выражает противопоставление:
1. — Болай ярамый, иптшлр!
— Киресенч, нкъ шулай кирк.
2. — Мин моны йтмск тиеш!
— Киресенч, син йтерг тиеш!
— Юк, юк, йтмим!
3. — итте, бген мин анда бармыйм!
— Юк, киресенч, син анда барырга тиеш. Син аа алатырга тиеш. Ул сине алар. Мин ышанам.
— Рхмт кише.
Вводное слово гомумн (вообще) выражает обобщение:
1. —Гомумн, бу мсьл зер тгел.
— Минемч, уйларга кирк.
2. — Мин сине, гомумн, аламыйм.
— Ничек аламыйсы?
— Аламыйм шул. Кич син болай сйлде. Бген — тегелй (по-другому).
3. — Сез, гомумн, бу проблеманы хл итрг ммкин дип уйлыйсызмы?
— Минемч, ммкин.
Вводное слово мслн (например) особенно часто употребляется при перечислении, в учебниках:
1. — Мин, мслн, болай уйлыйм: сез безг килсез, аннан со берглп вокзалга тшбез д поезд ктбез.
— Ярар, мин риза.
2. — Укучылар, мин сзлр йтм. Сез ул сзлрне трем итегез. Мслн, су — вода, ир — земля, кк — небо. Аладыгызмы?
— Аладык, Гзлия апа.
3. — Балалар, йдгез, саныйбыз. Лкин болай саныйбыз: 1, 3, 5, 7… Мслн, Лена 1 ди, Саша 3 ди. Айгл 5 ди. Айдар 7 ди. Аладыгызмы? йд, Лена, башла.
— Мин русча йтимме?
— Юк, Лена, татарча саныйбыз.
Вводное слово дрес (правда) выражает подтверждение факта, некоторую уступку, признание:
1. — Дрес, мин укымадым. Лкин мин лекциялрг йрдем.
— Сез бит материалны белмисез. Тагын бер тапкыр укып килегез.
— Кайчан килим?
— ч кннн.
— Ярый. Сау булыгыз.
2. — Мин кич вокзалга бардым бит. Дрес, мин унбиш минутка сога калдым. Транспорт юк иде.
— Мин сезне кттем д таксига утырып, кунакханг (гостиницага) киттем.
— Кызганыч, гафу итегез.
3. — Сез, дрес, яхшы спортчы. Лкин лекциялрг йрмдегез. Практик дреслрд булмадыгыз. Кп нрслрне белмисез. Сез бит математика укытучысы булачаксыз, физкультура укытучысы тгел. Мин сезг чле куя алмыйм.
— Куегыз инде!
— Юк, тагын килегез.
4. — Дрес, ул соыннан килде. Гафу тенде.
— Син гафу иттеме со?
— Юк, гафу итмдем.
Вводные слова тукта ле (постой-ка), кара ле (смотри-ка), белсе килс (если хочешь знать) и другие служат для привлечения внимания собеседника.
1. —Кара ле, ишеттеме: Данияр йлнгн.
— Кайсы Данияр?
— Безне белн икенче цехта эшлгн иде.
— йе, белм. Кемг йлнгн?
— Бер студент кызга.
2. — Тукта ле, Гайния апа, син нрс сйлисе?
— Миа бу сзне Минегл би йтте.
— ул каян ишеткн?
— Кызлары йткн.