Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Самоучитель татарского на каждый день
Шрифт:

апа аркасында сога калдык [апа аркъасында со„а къалдыкъ] — из-за старшей сестры опоздали

авыру [а — ыру] сбпле килмдене пришел по болезни

аны аркасында белмдекне знали из-за него

безне аркада килмдене пришел из-за нас.

Чтобы вы не запутались, давайте остановимся и поговорим по-татарски, употребляя вышеназванные послелоги:

1. — Син театрга кем белн барды?

— Мин Нурия белн бардым, син?

— Мин — ни белн.

Камил?

— Камил — хатыны белн.

Срия?

— Срия егете белн килгн иде.

2. — Нсим, мин яа клмк алдым.

йбт булган. Котлы булсын (поздравляю)! Нинди?

— Кк шикелле згр.

3. — Кадрия, безне шикелле бие ле (потанцуй).

— Мин сезне шикелле бии белмим (не умею танцевать).

— Бие инде!

— Юк, юк!

4. — Рйс, балалар кебек елама инде (не плачь)!

— Юк, еламыйм.

5. — Мансур, лфия кебек укы ле.

— Хзер.

6. — Бу алма бик зур, кавын (дыня) кебек.

йе шул. Каян алды?

— Базардан.

7. — Надир, син Всил турында ишеттеме?

— Юк.

— Всил кияг чыккан (вышла замуж).

— Шулаймыни?

8. — Сезне хакта бер мкал (статья) укыдым.

— Кайда?

— «Татарстан хбрлре» газетасында.

йе шул. Мин д укыдым.

9. — Мнир, алма чен акча бирдеме?

— Бирдем.

— Нич сум?

— Егерме дрт сум.

10. — Срия, билетлар чен акчаны кемг бирим?

— Миа.

— Нич сум?

— Утыз сум.

— Мен. Рхмт.

зе (тебе самой) рхмт!

11. — Идел аркылы кпер бармы?

— Бар.

Казансу аркылы?

— Бар.

12. — Сине аша бер блк ибрим ле (пошлю-ка).

— Ярар. Мин бирермен.

— Рхмт!

13. — Рсим, сине аркада сога калдык (опоздали).

— Ярар инде, ачуланма (не сердись).

Сау булыгыз!

Исн-сау яшгез!

Урок 33

Послелоги (продолжение). Диалоги. Задания.

(Утыз ченче дрес)

Иснмесез!

Херле кн! (Херле ирт!)

Теперь о других послелогах. Послелоги таба, табан (по направлению, к), каршы (навстречу, против, напротив); караганда (по сравнению), карамастан (несмотря на, вопреки) употребляются и с именами, и с глаголами в направительном падеже.

Бакчага таба киттепошел к саду

урманга таба барам — иду к лесу

безне йг каршы кибет барнапротив нашего дома есть магазин

сиа каршы барамиду к тебе навстречу

безг каршы килиди нам навстречу

ул сезг караганда акыллырак он умнее вас

мин аа караганда яшьркя моложе его

буранга карамастан юлга чыктык отправились в путь несмотря на буран

авыруга карамастан урамга чыктымнесмотря на болезнь, вышла на улицу.

А теперь — диалоги.

1. — Смбел, миа каршы кил. Мин хзер чыгам.

— Ярый, Рстм.

2. — Рмзия, син безг таба кил. Мин сине каршы алырмын (встречу).

— Ярый, Солтан.

3. — Крим, син Рсимг караганда яшьрк. Сиа згр клмк кирк.

мин яшел тс яратам.

4. — Камил, бген салкынмы?

йе, салкын.

— Салкынга карамастан син безг кил ле.

— Машина ибр (пошли).

— Хзер машина юк шул. Ике сгатьтн була.

— Ярый, ктм.

Послелоги башка (кроме), бтн (кроме), тыш (кроме), бирле (с тех пор), со (после), элек (до) и так далее требуют исходного падежа как от имен, так и от местоимений и глаголов:

синнн башка сйгнем юккроме тебя, нет любимой

Рстмнн бтн кеше килмденикто не пришел, кроме Рустема

сездн элек килдемраньше вас пришел

моннан тыш тагын бер кеше баркроме этого, есть еще один человек

эштн со йг кайтпосле работы вернись домой.

яздан бирле ягыр юк с весны нет дождя

Поделиться с друзьями: