У запушчаным,Пушчаным на самапасСадзеГвалт падымаюць сарокі.Аблачыны маўчаць, як сурокі.Пазірае на ўсё ясназоркіЧас,Набраўшы маўчання ў запас.Што вяшчуюць —Бяду, навінуТраскатухі ў прытомленым садзе?Мне б хацелася вырваць віну,Як з глухое ляхі травіну,Павініцца, пакрыўдзіццаЗвадзе,Што мяне пасварыла са мной,Што звяла мяне з сумам, самотай,Сцежак шмат натаптала з адной,З той адной, што ўцякала з вяснойІ душы маёй раіла: лётай!Я зусім заблудзіўся на сцежках чужых,Я згубіў сваю сцежку спакою.Дзякуй, сад,Што са мною таемна заціх.Твой,Паганец зялёны,І ўздых, і ўскалыхЯ хрышчу абмялелай ракою…
Расчуленае перадзім’е
Радзіславу Лапушыну
Калі б у свеце ўсім адзін такі,Як Вы, застаўся,Жыць на свеце варта.Чужэюць, халадзеюць дружбакі,І з хмелем шчырасці мялее кварта,З якое ў маладосці п’еш нагбом,Як у люстэрка, ў дноГлядзіш на схіле.Званец на лузе,На званіцы бом,Здаецца, адцвілі, адгаманілі.І ўзнікне звонкаСябра малады,Як гук,Што сум на глухасць правярае.Адлежна пацяплеюць халады,І крыўдаў і хвароб адстане зграя.І возера паверыць астравам,І абмакнецца ў дожджБлакіту луста.Я словы Вашыя вяртаю Вам:Без Вас у пана Бога будзе пуста.
Зялёны ўспамін
* * * Пушча…
Пушча —Зялёны ўспамін планетыПра тыя часіны спакою,КаліЎсё буяла па ўсёй зямлі,Калі збываліся прыкметы.Пушча — недашаптаная казка,Дзе сняцца борцям мядзведжыя сны,Дзе хочуць рэха ўцвяліць лесуны,А ў восені воўк наняцца падпаскам.Пушча —Пушчаны голас на волю,Гул капытуІ разгул лычу,Грахі, адпушчаныя крумкачу,Што сыціўся дзікім мясам без солі.Спытаецца вецер:— Куды вы, аблокі?Адкажуць дажджамі:— У Налібокі.
Быццам
Быццам просіць душа глухая:Не міні мяне,Памяні.Ціхі дождж ідзе й не сціхае.Аж чуваць, як растуць камяні…
На валожынскіх могілках
На могілках ні дрэўца.І здалёкуПадасца — крушні ўсе разварушылі.Ці нават цень трымаць нялёгка лёху,Дзе ўсеЗямны свой клопат патушылі.Імшэе мірна з зоркаю ДавідаМенора,Што як восці з рэчку смутку.Дзядоўніку надломаная дзідаТрымае ля сцяны благую чутку.Конь белы,Дзве казыДы тры авечкіНа восеньскай скупой пасуцца пашы.Палеглых камянёў глухія вечкіСхацелі засланіць магілам пашчы.Як з Бібліі авечкі,Козаў быццамПрыгнаў Шагал,І конь з яго размаху.Грэць дол ужо астылыЗвычна пыцкам.Скубуць траву,Што прарастае з праху.
* * * Гэта, як з цыганчынай маны…
Гэта, як з цыганчынай маны:Вечны дом, далёкая дарога.Адыходжу я ад гаманы,Адыходжу ад сябе самога.Скрытна ад мяне ўцякае спрыт.Круціць сумна дні мае кружала.Рыба куплена, і воз накрыт,Як радня апошняя казала.Спадабаецца траве мой след.Можа, зноў вяртаюся дадому.А чаго прыходзіў я на свет,І не адкажу сабе самому.
* * * І вянец, і вянец, і яшчэ вянец…
І вянец, і вянец, і яшчэ вянец.І аблокі і зруб імшылі.І звінеў пушчанскі званец —Івянец.І дажджы сум птушыны тушылі.І надумаліся халадыУ балоты ды ў ляды выслаць,Цяжка ў торбу паклаўшы ляды,Быццам падчарку з казкі,Іслач.Хоць гарэў, ды не грэўВеташка каганец,Як вісеў над зялёнай заслонай.ПушчаЗ пошумам згодная йсці пад вянец.Іслач —Шаферкаю сцюдзёнай.
Завоз
Генадзю Равінскаму
У млыне з сілікатнай цэглыЯк апошняе вытрасаюць.Іскры белыя выкрасаюцьЗ зерня пад маразок набеглы.І нясуць у мяхах на падводы —Так нясуць хіба сонных дзетак.Сумнай пляшкі зялёны ветахЗатрымаў самагонны подых.Гулка,Пыльна.Завозна.Золка.Млын жыцця —Ён таксама тлумкі.Забярэш свае мукі клумкі,Запыліўшы крыло анёлка.Двор прапах, як млынар, мукою.Смачна квокча страха-чубатка.З белай лысінкай жарабяткаСыціцца трасянкай мяккою.
* * * Забыццё — не асцё…
Забыццё — не асцё,Ды нагадліва коле,Успамін — не язмін,Ды ўквячае сляды.Муравой захінаеццаСлова «ніколі»,У мурах адгукаеццаСлова «тады»…
Кромань
Казіміру Камейшу
Пушчанскае возера КроманьЗ крамянай,З крамянёвай вадою.Ці тут гэта ісціны променьНамацвае ў цемры прадонне.Ніяк не ўзляціць да чародкіЧарот —Хмары восеньскай хрэсьнік.Адбегся ад возера ўсё-ткіПрамерзлы на косткуБярэзнік.Знікаючы,Пушча таропкаШукае гаючага трунку.І Кромань —Балючая кропкаУ сказе,Што просіць ратунку.
Івянецкі зазімак
Даланя й дзве свячыны ўніяцкага храмаБласлаўляюць мястэчка й вятрыстае ранне.Ціха стыне стаўка перашклёная рама,І надрэчная вулка хацінамі вяне,Як галіна лістамі, што звыклі вініцца.Сад стаіць галаруч. І не чыняць турботыНедасмалак вароны, імглінка сініцы,Акалелага яблыка страх круглароты.
Памяці ліпы Вінцука Дуніна-Марцінкевіча
Тут са стагоддзямі вялі вайну,Не толькі палявалі на дзічыну.Адстрэльвалі святую даўніну.Тут выбівалі думку пра Айчыну.І жах, і кроўПерапаўнялі роў,Што рылі чужакі,Забыўшы стому.Прах ваяроў,Сядзібы песняроўКідалі ў пашчу полымю сляпому.Гукні ў абсяг у голай цішыніІ хворае пачуеш адгалоссе,Ад пушчы пні,Ад гмахаў камяні —Адно, што для нашчадкаўЗасталося.Якая ж гэта д’ябальская сілаСкасіла насІ веру пагасіла?
Параненае рэха
Стогн захлынаўся, рэха шугала,І захапілі вятры для разгулуПамяці даўняй глухія прагалы,Поўныя перастаялага гулу.Абараняючыся, абараняліЛёс,Што цяпер жа на іх наракае,Людзе з падсечанымі каранямі,Дрэвы з адсечанымі рукамі.
* * * Як гэта ты, маладзіца-зіма…
Як гэта ты, маладзіца-зіма,Выплыла неяк ціха?Енчыць завея —Ратунку няма —Белая спарадзіха.Дзень нараджаецца белы, як свет,Хмарамі не спавіты.Белы на чорнай бяскрайніцы след —Восень здала іспыты.Грэйся, зіма, з маразамі ў шатры,Не ўспамінай аб марцы.З лёгкімі торбаміПрыйдуць вятры —Змерзлыя старцы.