Чтение онлайн

Усе навіны я напісала Дануце [Бічэль]. Кніга мая мае выйсці ў І-ай чвэрці 1967 г., прыгожа аформленая, з адпаведнай прадмовай – так піша наш Максім Танк.

Бывайце здаровыя! Са шчырым прывітаннем да ўсёй Вашай сямейкі – Ларыса Геніюш.

Зэльва, 11 кастрычніка 1966 г.

Максім Танк, вельмі паважаны і ўсім нам дарагі!

Спадзяюся, што Вы ўжо вярнуліся са слаўнай краіны дружных генацвале, што Вы здаровыя. Як прайшло падарожжа? У прэсе нічога няма аб гэтым, калі Вы вернецеся...

Я Вам не пісала, толькі зноў паслала верш. Вершам лягчэй гутарыць. Цяпер спакойна ля нас, проста не верыцца. Я баялася дзякаваць Вам за гэта, але цяпер бачу, што гэта трывала. Дзякую, шчыра і шчыра дзякую. Вы харошы. Ужо не скачуць зайчыкі страху ў вачах мужа, калі адыходзіць на працу, і я спакайней сустракаю яго, адчыняючы дзверы. Стала лягчэй. У апошнім лісце сын не піша аб хваробе і болі, знача, лепей яму. Цешыцца з працы і піша, што шчасце ў лячэнні яму ўсміхаецца, хворыя яго любяць.

Я зусім веру Вам, што калісьці паеду паглядзець сваіх унукаў. Мне хочацца ў гэта верыць, Максім Танк. Я крыху тэмпературу, але пакуль Вы прыедзеце, гэта міне. Паслушна глытаю лекі. Яшчэ крыху хістаюцца мае ногі. Смешна. Вы не бойцеся вельмі, я толькі прастыла ў лесе. З прыемнасцю прачытала Вашыя “Селядцы з вершамі”. З гэтых стручкоў вылускваюцца харошыя зерняты мысляў. Я Вас найболей люблю з “Нарачы”. Вы там да немагчымасці свой... У малюнках самой Нарачы Вы дасканалы. Я не хвалю Вас, Максім Танк, я шчыра толькі гутару з Вамі. Я думаю, што Вы здаровыя.

Аднойчы я загледзелася на Вас, як Вы падкідалі паленцы на вогнішча Міхася Лынькова — гэта было па тэлевізары. Што да маэстра, то я, здаецца, была крыху суровая адносна яго. Судзіце па-свойму, Максім Танк, аб ім. Я магу быць крыху неаб’ектыўнай, бо я яго не люблю. У кожным выпадку, калі гэта магчыма, заўсягды будзьце добрым.

У нас цяпер хораша і цёпла. Зусім не думаецца аб тым, што заўтра можа быць холадна і дажджліва. Мы Вас вельмі чакаем, я часта паглядаю на брамку, ці не Вы адчыняеце яе... Вас так доўга няма. З нашых явараў ля хаты ўжо хутка зусім спадзе лісце...

Будзьце здаровыя! Застаюся з пашанай да Вас – Ларыса Геніюш.

Зэльва, 1 лістапада 1966 г.

Максім Танк!

Я чула, што Вы на мяне не вельмі ўжо злуецеся. Дзякую Вам за гэта. Зразумейце, харошы Максім Танк, што я не магла не напісаць гэтага ліста. Мушу сказаць, што ўражанне з нашага знаёмства і той мір і дабрата, якую адчуваю з Вашага боку, — усё гэта перамагло мае старыя і даволі яшчэ балючыя раны. Не будзем болей успамінаць мінулага, а будзем яшчэ гэтых пару хвілін жыцця ісці наперад ды тварыць у меру сілаў. Калі б у Вашым сэрцы згасла апошняя іскрачка злосці на мяне, дык пару слоў напішэце.

Мая просьба, каб грамадскім рэдактарам мае скромнай кнігі быў Ул. С. Караткевіч. Справу выбару фатаграфіі пакідаю Вам, няхай будзе так, як Вы сказалі. Між намі, было б добра, каб Ул. Калесьнік у сваёй прадмове хаця не зрабіў з мяне таго, чым я не ёсць... Спадзяюся, што Вы мяне разумееце. Я ведаю, што Вы здаровыя, і цешуся з гэтага. Знача, з сэрцам усё ў парадку.

Міла вельмі пісалі аб Вас з Вільні, ды і ў Мінску (у Ленінцы) бачылі Вас працаздольным, здаровым і бадзёрым. У нас усё па-старому, толькі ўцёк, пасля 10 гадоў вернай службы, наш цэрбер — Тарзан. Крыху муж па ім плача, я — не, бо ў мяне шмат іншых клопатаў.

Ул. С. Караткевіч прывязе Вам і даручыць вершы ў “Полымя”. Акрамя “Куфра” і “Зуброў”, калі ласка, выбірайце, якія Вам будуць болей падабацца. Спадзяюся, што ўсё мне дарована і на светлым небасхіле нашых адносінаў з Вамі хмарак няма.

Застаюся з вялікай пашанай і добрым успамінам аб Вас – Ларыса Геніюш.

Зэльва, 17 лістапада 1966 г.

Даражэнькі сябра!

Толькі што атрымала Вашага ліста. Дзякую і за спех з лістом, і за сардэчнасць, і за Ваша сяброўства! Усё добра.

Галя пакінула свой інстытут недзе ў чэрвені 66 г. Прычына – дык быццам дабравольная, а на самой справе трудна гэтую моладзь выпытаць. Ад Вас мне гэта ўсё і патрэбна было ведаць. Шкада дзяўчынкі, малая памылка можа дорага ёй каштаваць у жыцці. Хочацца дапамагчы здольнай і харошай галоўцы. Будзем ва ўсім дастасоўвацца да Вашых рад. Яшчэ раз Вам за ўсё дзякую!

Я ўсё не перастаю хварэць, а муж – дык зусім даўся, небарак! Перажывае ўсе падзеі і кажа, што не дажыве да выхаду зборніка, памрэ са страху за змест і канцоўкі вершаў! Супакойваю яго, як дзіця, і гляджу, як тое дзіця.

Перадусім, Максім Танк – гэта такі харошы і салідны чалавек і такі добры паэт, які не будзе псаваць беларускасці ў вершах! Учора пісаў, што ўжо ў лютым будзе вялікая падборка ў “Полымі”. Ён з усяго шчыра цешыцца! Гэта адно, а другое – грамадскім рэдактарам майго зборніка – Валодзя Караткевіч. Гэты “цэрбер” пойдзе толькі на разумныя і найменшыя ўступкі! Урэшце рэшт, няма ў мяне вершаў, якіх нельга было б друкаваць, а што яны не зусім сучасныя… І я ўжо старая і не такая сучасная, але і мінулае, сялянскае – мае вартасць, тым большую пры тым, што адыходзіць ужо ў невараць…

Валодзя навыбіраў тут многа яшчэ недрукаванага і павёз з сабою, папярэдзіўшы сяброў тэлеграмай, што – вязе! Я ж была адмовілася, абгрунтаваўшы гэта даволі важкімі аргументамі свайго асабістага і нашага беларускага становішча сяння. Прыйшлося пасля ўсё прадумаць і ўступіць сябрам. М[аксім] Т[анк] піша, што гэта будзе “цудоўны зборнік з кароткай прадмовай, вартай вершаў…” Знача – іх не будуць мяняць, бо як жа фальклёр памяняць? Казаў сябра Мікола [Прашковіч], што калі чыталі іх у “Полымі”, дык Янка Скрыган праслязіўся… Хочацца мне гэтаму верыць. Усё гэта – “віна” М[аксіма] Т[анка]! Ён надзвычайна харошы, відно, і салідны характарам пры тым. Вось гэта ўсё, што магу пакуль сказаць. Калі б нешта здарылася непрадбачанае – напішу Вам.

Як там жывуць нашыя “небажыхары” гродзенскага Парнасу? Як я іх ні разглядаю, усё ж яны вельмі дарагія для мяне асабіста, ды і для нас усіх.

Калі Вы былі ў нас, дык я была крыху хворая (і сяння хварэю) і не ўсё паспела прыгатаваць, што хацела, даруйце мне гэта, калі ласка. Але я была вельмі рада з Вашага візіту. Настолькі рада, што піла з Вамі віно і гарэлку! Іначай я амаль не п’ю... Гэта вялікая ўжо радасць з майго боку!

Муж не верыць, што гэтыя вершы з кахання, крыўдаў і болю Беларусі пойдуць у друк… Ён так баіцца за “хвосцікі”… А вось я нечаму веру, што ўсё будзе добра. Ёсць жа людзі, якія толькі і толькі пішуць хвалу і гімны, і гэта іх жанр. І добра так – кожны няхай піша тое, што найлепей патрапіць! Я не ўмею нікому пісаць хвалы, затое я ўмею рабіць так, каб было справядліва і добра ўсім. Дзякую за запросіны да Вас. Калі муж будзе ў Гродне, дык, можа, і зойдзе, я ж калі буду – дык зайду абавязкова! Цікава мне, якія больш-менш добрыя мае вершы ў Вас ёсць? Можа, ёсць якія недрукаваныя, якія я пагубляла, і вартыя таго, каб даць іх у зборнік? Калі б Вам здавалася, што яны надаюцца, дык, калі ласка, пашлеце іх мне таксама са спехам.